hósdagur 17. oktober 2013síða 34

nr. 120 · 18. oktober 2013 2 VIKUSKIFTI filmur Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Á altjóða filmsstevnuni, sum verður hildin í Rom um góðar tvær vikur vikur, verður nýggi filmurin hjá films­ sleikstjóranum Nils Malmros frum­ sýndur. Filmurin, sum eitur ”Sorg og glæde”, hevur longu fingið nógva umrøðu, tí hann er ógvuliga persónligur. Filmurin snýr seg um tilburðin, tá ið kona Nils Malmros, Marianne, í einari psykosu gjørdi av við 9 mánaðar gomlu dóttur teirra. Nils Malmros hevur ikki viljað sagt tað stóra um filmin ella hendingina enn, men hann váttaði í summar fyri Sosialinum, at filmurin byggir á eina veruliga hending. – Tað er rætt, at kona mín í eini psykosu drap dóttur okkara fyri 29 árum síðani. Hon hevði tá verið innløgd í tveir dagar á Psykiatrisk Hospital í Risskov við eini manio-depressivari psykosu, men var komin heim at halda vikuskifti. Eg var tíverri úti og helt ein fyrilestur, meðan hendingin fór fram, segði Malmros, sum er Føroyavinur og leikstjórnaði filmin um Barbaru. Týdningarmikil filmur Nýggi filmurin verður frumsýndur í Rom tann 11. november, har han skal luttaka í høvuðskappingini á films­ stevnuni. Helle Fagralid, sum hevur ættarbond til Klaksvíkar, og Jakob Cedergren hava leiklutirnar sum Malmros-hjúnini. Nils Malmros, sum hevur gjørt nógv­ar persónligar filmar, kall­ar kom­ andi filmin fyri tann týdn­ingar­mesta í sínari karrieru. Á okkara leiðum verður filmurin frum­sýndur 14. november. Løttu upp­gáv­ urnar fyrst! Redaktørur: Eyðun Klakstein Útgevari: Sosialurin, www.sosialurin.fo Sniðgevi/umbróting: Pætur Eyðunsson Jensen, Sosialurin Forsíðumynd: Óli Breckmann / Mynd: Heinesen Myndir klumman Simona Weihe Nýggi filmurin hjá Nils Malmros, sum snýr seg um hendingina, tá ið kona hansara drap 9 mánaðar gomlu dóttur teirra, verður frumsýndur í Rom í næstum Hóast kvøldini leingjast, og eg sakni longu, ljósu dag­arnar, so er ymiskt, sum hoyrir heyst­ inum til, sum mær dámar so væl. At síggja náttúr­una skifta ham, hoyra fólk tosa um, hvussu gong­ur við skurðinum, fuglarnir flykkj­ ast, kvøld­skúlarnir eru byrjaðir aftur, og so longu nú er heystfrí hjá børnum og vaks­num. Aftur ímóti hesum so hugnaliga og ú­t­rokni­ liga eru viðurskifti í samfelagnum, har alt er meira sum eitt forstýrað og stevnuleyst sirkus. Í løgtinginum gera lygivætti, syndabukkar, orðloysingar og íspeglar tað næstan ómøguligt hjá teimum meira seriuøsu at fáa nakað skyn­ samt gjørt. Men soleiðis hevur skilið verið so leingi, at ilt er at ímynda sær, at tað verður øðr­vísi. Tað kunnu vit bara takka okk­um sjálv­um fyri. Tey eru spegilsmyndin av okk­um veljarum. Tey gera eins og næmingar, tá tey fara til próvtøku, fara fyrst í gongd við tær løttu upp­ gávurnar og koma seinast ella als ikki til tær tungu. Keglast um tunlar í vikur og mánaðir, møsna um føroyingar, sum sigla og arbeiða uttanlands. Sita við samanløstum varrum og illum eygum, tá onkur dittar sær at taka álvarsom evni upp sum sparing og nú­tímans­ gerð á sjúkrahúsøkinum. Tosa als ikki um, hvussu vit skulu raðfesta útbúgvingar, tað er hvørjar fara vit at fáa brúk fyri at út­búgva fleiri og færri av. Tíðin skal bara ganga til næsta val. Tann 30. september var freistin úti at skriva seg upp á bíðilistan hjá Bústøðum. Upplýst er, at tað fer at kosta frá 5.000 krónum og uppeftir um mánaðin at leiga hesar íbúðir. Hvør mál­ bólk­uri­n er, veit eg ikki. Men tað eru so ikki ein­lig við miðal­inntøku uttan ella við børnum. Ei held­ur pensjónistar við fólka­pensión og sam­halds­fasta. Hevði ikki ímyndað mær, at tað skal vera uppgávan hjá Bústøðum at byggja dýr­ar íbúðir. Men sum við so nógvum øðrum, so er henda nógv saknaða og at byrja við so góða ætlan um at fara av sporinum. Men vit eru so von við at ætlanir útvikla seg so merki­ liga, at vit kanska høvdu ikki væntað ann­að. Helst best, um teir bara hildu seg til fígging. Hvør veit! Oman á tað heila, so kemur bara ein avís út. Tú kanst siga, at upplýsingarkeldurnar torna upp. Vit hava eitt lýsingafongt og kaffi­sutlandi kringvarp og eina útmødda Rás2. Ymsu portal­ ar­nir eru ójavnir í dygd, men fyri tað mesta sera grunn­ir. Teir hava tó tað til felags, at teir góðtaka ljótar og niðrandi við­merkingar. Hóast nógv orka verður brúkt í skúlunum at fyri­ byrgja happing, so sær tað út til at hatta slagið av happing og útspilling góðtaka vit bara. Hóast hesar døpru tankar, so er tíbetur nógv at gleðast um: Stóra arbeiðið hjá Frelsunar­her­ inum at hjálpa teimum heimleysu og neyð­ støddu. Felagsskapurin »Í menniskjum góður tokki«. Øll tey hjartagóðu og hjálpsomu, sum ósjálvsøkin rætta eina hond, har á stendur. Bæði heima og uttanlands. Og ikki at gloyma nýggja áhugafelagið »Tign«, sum arbeiðir fyri áhuga­málum teirra eldru og óhjálpnu. Gleðiligt er eisini, at hóast okkara la-la- medferð og tað-gongur-nokk-hugburð, so eiga vit jarðbundin fólk, sum gera allan munin. Tey eiga tøkk uppi­borna. So segði hon... Malmros-filmur frumsýndur í Rom – Eg havi sett mær fyri, at eg vil ikki vera ein súr, negativ og keðilig kona, sum er beisk inn á sína lagnu. Eg vil liva lívið. Ruth Thomsen, ið gjørdist blind sum 25 ára gomul Nils Malmros saman við høvuðsleikarunum í nýggja filminum