týsdagur 22. oktober 2013síða 4

Mikudagur 23. oktober 2013 · Nr. 122 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 tíðindi Áki Bertholdsen   Hesi seinastu fimm árini hev­ ur Musikkskúlin tilsamans verið noyddur at spara 200 næmingar burtur, og nú standa 700 næmingar á bíði­ lista. Tað sigur Martin Mou­rit­ sen, Musikkskúlaleið­ari. Hann sigur, at hesi sein­ astu árini hevur játtanin til Musikkskúlan staðið í stað. Men samstundis eru út­reiðsl­ urnar hækkaðar – eisini í sambandi við, at starvs­ald­ urin hjá lærarunum hækkar. Tilsamans hava vit verið noydd at spara ein lærara burtur um árið, og sostatt eru vit í dag fimm lærarar og 200 næmingar færri á Musikk­skúlanum, enn vit vóru fyri fimm árum síðani, sigur Martin Mouritsen.  Harafturat er skrivstovu­ fólk­ið spart burtur, so nú er leiðarin einsamallur í um­ sitingini. Næsta ár ætlar samgongan at hækka játtanina 180.000 krónur, upp í 11,867 milliónir. – Verður tað samtykt, sleppa vit í hvussu so er und­an at skerja virksemi enn meiri næsta ár, sigur Martin Mouritsen. Tilsamans eru einir 1800 næmingar, sum ganga í Musikk­skúlanum at læra seg at spæla eitt ljóðføri, og verða so kórini tikin við, eru næmingarnir fleiri, kanska 2000.  Musikkskúlaleiðarin sigur, at tilsamans standa eini 700 næmingar á bíðilista til Musikkskúlan, og her talan um næmingar, sum sum kundu byrja tann dag í morgin, um so skuldi verið.  Áki Bertholdsen   Samgongan er ikki sinnað at hækka lestrarstuðulin. Ístað­ in fyri vilja tey útvega fígging til fleiri útbúgvingar Tað er niðurstøðan nú Ment­anarnevndin hjá løg­ ting­inum hevur við­gjørt up­p­skotið hjá Javnaðar­ flokk­inum um at hækka lest­ rar­stuðulin 10 prosent. Umboðini hjá samgonguni, Bjarni Djurholm, Edva Jacob­ sen, Jóna Mortensen og Jenis av Rana, vísa á, at stuðulin til lesandi í Føroyum er hægri, ella í minsta lagi líka høg­ur sum stuðulin í hinum Norð­ ur­londunum, uttan í Dan­ mark. Tey siga, at tað ger ikki stórvegis mun hjá lesandi at stuðulin hækkar 10 prosent.  Hinvegin ásanna tey, at tað er umráðandi, at so nógv­ ar samfelagsviðkomandi bache­lor- útbúgvingar eru sum gjørligt. Hetta fer væntandi at tálma fráflytingini siga tey og sipa til, at eldri tey les­ andi eru, áðrenn tey kanska fara av landinum í lest­rar­ ørindum, størri eru sann­ líkindini fyri, at tey, sum frá­líður, fara at festa røtur í Før­oyum. Tí halda tey, at samgongan skal leggja dent á at finna neyðuga peningin til at seta fleiri samfelagsviðkomandi út­búgvingar á stovn. Stuðul hevur týdning Minnilutin í nevndini, Gun­ vør Balle, Rigmor Dam og Poul Michelsen, halda, at tað er neyðugt, at lesandi hava góðar umstøður at lívbjarga sær undir lestrinum.  – Studningurin er sjálv­ andi eitt sum ávirkar av­ gerð­ina um, hvar ung fara at lesa, og tí er tað av stórum týdningi, at vit royna eft­ir at koma á hædd við studn­ ingin í Danmark, hagar meg­ in­parturin av lesandi ung­ dóminum leitar sær. – Serliga hava lesandi við børnum framíhjá góðar um­ støður í Danmark, har tey fáa alskyns stuðul, eitt nú tvífaldan lestrarstuðul, stuð­ ul til bústað, og barnakekk. – Hetta er tað, sum vit eru upp ímóti sigur minnilutin sum heldur, at hetta skal takast í støsta álvara og tí er tað rætt at hækka lestrar­ stuðulin.  Leo Poulsen Ein kvinna um 50 ára aldur varð í dag í Føroya Rætti dømd tríggjar mán­ aðar treytaða fong­suls­ revsing. Kvinnan hevði verið hjálp­arfólk á einari av Magn-støðunum í Føroy­ um, og hon segði seg ikki hava orkað at hildið fing­ r­arnar burtur frá kassa­ appa­ratinum. Hon stjól ikki av neyð, men heldur metti hon tað var spenningurin í tí at stjala, ið dró verkið. Hon segði seg vita, at tað fór at verða uppdaga til endans, men hon fekk seg ikki at halda uppat. Tað varð so uppdagað til endans, og kvinnan varð burturvíst frá Magn-støðini. Tá hevði hon tilsamans stolið um 30.000 krónur, ið hon tó sm skilst hevur goldið aftur til Magn. Dómarin dømdi kvinn­una 80 tímar sam­ fe­lags­tænastu við einari royndar­tíð upp á eitt ár. Hesir 80 tímarnir skulu avgreið­ast eftir hálvum ári, og hartil skal kvinnan søkja sálarliga hjálp móti kleptomani. Í 1998 fór Forlagið Fann­ir í holt við at geva út rit­ verk Símunar av Skarði ”Streingir, ið tóna”, og higar­til eru hesi verk kom­in,  1. bók: ”Yrkingar” (1998),  2. bók; ”Søguligar grein­ir, skald­skapur og søga” (1999), 3. bók: ”Skald og skald­skapur, mál og upp­lýsing, mentan og poli­t­ikkur, lestrar, kvøður, ummæli” (2000),  4. bók: ”Søgur og ævintýr” (2001),  5. bók: ”Víggja- Glúms søga” (2002), 6. bók: ”Vár” og ”Vík­ingarnir á Háloga­landi”, sjón­leikir, (2003) og 7. bók: Krist­mann Guðmundsson: ”Strond­ in bláa”, týdd skaldsøga (2004/ 1937). Turið Sigurðardóttir, bók­mentafrøðingur, hev­ ur ritstjórnað verk­inum, og nú hevur hon greitt til útgávu 8. bókina: ”Ískoytis- og yvirlitsbind”. Hon  er professari í bókmentum á Fróðskaparsetri Føroya. Fyrr í ár fekk hon virðisløn Tórshavnar býráðs fyri mentanaravrik. Í innganginum í hesi seinastu bókini í røðini, sigur hon m.a.:  ”Útgávur, sum vísa til heimildir og upplýsa um upprunan hjá tekstinum, handrit og fyrri útgávur av tekstinum, eru neyðug am­ boð, tá arbeitt verður við at kanna tað, sum ein­stakir høvundar hava yrkt og skrivað, og seta høv­und­ar, skaldaverk og tekst­ir inn í størri søguligt høpi.” Nýggja bókin verður løgd fram á samkomu  í Rasmusarstovu á Føroya Fólkaháskúla hósdagin kl. 16.00. Kvinna dømd fyri stuldur Nýggj bók í rit­ verki eftir Símun av Skarði Turið Sigurðardóttir, bókmentafrøðingur, hevur ritstjórnað verkinum Heldur fleiri útbúgvingar enn hægri stuðul Meirilutin í mentanarnevndini hjá løgtinginum er ikki sinnaður at hækka lestrarstuðulin 700 næmingar á bíðlista hjá Musikkskúlanum Í dag eru 5 lærarar og 200 næmingar færri á Musikkskúlanum, enn tað vóru fyri fimm árum síðani Musikkskúlin hevur verið noyddur at minka um sítt virksemi seinastu árini, tí játtanin hevur staðið í stað Fróðskaparsetrið