týsdagur 22. oktober 2013síða 14

Mikudagur 23. oktober 2013 · Nr. 122 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Leo Poulsen Ein nevnd hevur latið álit til Bjørn Kalsø, landsstýris­ mann í Mentanarmálum, um hvalastøðina við Áir. Andras Mortensen frá Søvn­um Landsins hevur ver­ið formaður í nevndini, og tað var hann, sum greiddi frá álitinum á tíðindafundi í Mentamálaráðnum í morg­ un. Hini í nevndini vóru As­ bjørn Djurhuus frá Sunda kommunu, Edvard Her­man­ sen frá Sunda komm­unu, Símun V. Arge frá Forn­ minnissavninum, Er­land V. Joensen frá For­n­minn­is­ savn­inum, Jan Søren­sen frá Náttúrugripasavninum, Ole Jensen frá Landsverk og Armgarð Weihe frá Menta­ málaráðnum. Andras Mortensen segði, at tað fer at kosta 7,6 millión­ ir krónur at gera bráfang­is umvælingar, so gongd kann fáast á. Tað inniber ger av einum móttøkubygningi við kiosk ella kaffisølu. Hvalastøðin við Áir hevur fingið játtað pening í 2011, 2012 og 2013, tvær milliónir krónur um árið, og av teimum pengunum eru 3,2 millliónir krónur eftir. Eitt ávegis álit var gjørt í 2007, har mælt var til, • at farið verður undir varð­veiting av hvalastøðini við Áir við tí endamáli, at hvalastøðin verður skipað sum savn. • at økið við Áir verð­ur skipað sum ein depil fyri ferða­vinnu og mentan­ar­ søgu­ligum upplivingum við ser­ligum atliti at sjóvinnu • at virksemið verður skip­ að í samstarvi millum land, kommunu og privata vinnu Tilmælið Av virksemi í økinum met­ir nevndin ikki, at virksemið hjá Dugna forðar fyri at skipa økið sum savn. Hin­veg­ in verður mælt til, at brand­ skúl­in verður fluttur. Mælt verður somuleiðis til, at bygningurin, har brand­ skúlin heldur til, verður tik­in niður og ein betur hósk­andi bygningur verður bygdur í staðin. Mælt verður somuleiðis til, at alment sjóvinnusavn verður staðsett í sambandi við hvalastøðina við Áir, og at sjóvinnusavnsvirksemið verður skipað undir Søvn­um Landsins. Eisini mælir nevndin til, at tað í økinum og møguliga í grannaøkinum, sum komm­ unan eigur, verða bygd a) ein hjals­líknandi goymsla til bát­ar og annað stórgóðs, ið varðveitist í lutfalsliga ráum klima, b) ein turrgoymsla og am­boðshøll við hitaskipan og hóskandi klimastýring­um, c) ein framsýningarhøll og d) ein fyrisitingarbygningur við skrivstovum og starvs­stov­ um, e) eisini mælir nevndin til, at eitt øki verður sett av til at seta stórlutir uttandura, sum kann vera liður í fram­ sýn­ingarvirkseminum. Nevndin mælir til, at ein savnsvørður verður sett­ ur eftir vanligum fak­lig­um treytum fyri savns­virk­semi at stíla fyri bygda­savns­ virk­sem­inum, sum eis­ini umfatar at røkja mentan­ar­ arvsáhugamálini hjá bygd­ unum í kommununi, og at økis­savnsvirksemið í mestan mun verður samskipað við sjovinnusavnsvirksemið hjá Søvnum Landsins. Stóran týdning Bjørn Kalsø heldur, at álitið er áhugavert, og at tað væl letur seg gera at føra ætlan­ ir­nar út í lívið við hjálp frá vinnulívinum ella frá út­ lendskum íleggjarum. Hetta er eitt sera spenn­ andi álit, sum fyrst og fremst gongur út upp á at varðveita hvalastøðina, men so hevur nevndin eisini lagt upp til, at talan skal verða um eina upplivingar miðstøð undir Søvnum Landsins, sigur Bjørn Kalsø. Nevndin viðgerð eisini møgu­leikan fyri vinnuligum virk­semi, eisini hvat ferða­ vinnu viðvíkur. Hetta er eitt spennandi álit, sum vit eiga at hyggja eftir fyrst og fremst, men eis­ ini syrgja fyri, at tað verður ført út í lívið, sigur Bjørn Kalsø. Talan er eisini um eitt ógvuliga sjálsamt fyri­ brygdi. Her hava vit eina hvala­ støð í so góðum standi, har talan erum einasti hvalastøð á norðaru hálvkúlu. Tað finn­ast bara tvær aðrar varð­veittar hvalastøðir, ein í Australia og ein í Suður­ ís­havinum, og bara tí er hvala­støðin við Áir verd at varðveita, sigur Bjørn Kalsø. Tað hava verið nógvar hvalastøðir, einar 200 í tali, men tær eru allar forfalðnar. Tað skal so ikki enda í onkrari skuffu við mín­um góða vilja, sigur lands­stýris­ maðurin. Einasta hvalastøð á norðari hálvkúlu Tað hevur stóran týdning at varðveita hvalastøðina við Áir, tí hon er so sera sjálsom, og bert ein av trimum hvalastøðum, sum eru eftir í heiminum Andras Mortensen greiðir frá tilmælunum hjá nevndini Mynd: Álvur Haraldsen Flestu umboðini í nevndini vóru við á tíðindafundinum, umframt sjónvarpið, útvarpið, portalurin og Miðlahúsið Mynd: Álvur Haraldsen