hósdagur 24. oktober 2013síða 2

Fríggjadagur 25. oktober 2013 · Nr. 123 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Dagsins redaktørur: Jón Brian Hvidtfeldt Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Annfinnur Heinesen Á síðu 6 Horisont skar inn á bein Guðrið Højgaard á síðu 4 Fámará kundi verið win-win Tað hvílur ein stór ábyrgd á Landsverki, sum hevur átikið sær leik­lutin at vera byggiharri fyri Føroya størstu byggiverkætlan. Løg­tingið hevur játtað 515 milli­ónir krónur til at byggja Markna­gils­ depilin, sum skal takast í nýtslu við skúlabyrjan á sumri 2016. Verkætlanarovastin fór úr starvi beint eftir nýggjár, alment uttan nakra grundgeving. Og um dag­ arnar kundi Sosialurin fortelja søguna um, at byggileiðarin fyri Markna­gils­depilin fekk fótin, at kalla um somu tíð. Almenna grundgevingin fyri at siga byggileiðaran úr starvi er, at arbeiðið var steðgað upp og óvissa var um neyðugu eykajáttanina. Tað hongur ikki saman, hvørki logiskt ella kronologiskt, tá argumentið er endurtikið og brúkt, líka til byggileiðarin varð sendur heim við eini fráfaringaravtalu seint í mai. Hetta tíðarbilið hevði løgtingið játt­að 64 milliónir krónur afturat og lands­stýrismaðurin hevði sett hakan í Marknagil. Almenna grundgevingin luktar illa. Serliga tá skjølini í máli­num vísa, at byggileiðarin var kritiskur til hesa stóru byggi­verkætlan, og hann hevði givið síni sjónarmið til sjóndar á rætta stað. Byggileiðarin varð settur í starv, eftir at tað stóð Landsverki og øllum øðrum greitt, at neyðugt var at broyta upprunaligu verk­ ætl­anina, tí innkomnu tilboðini vóru 155 milliónir krónur hægri enn fíggjarliga heimildin at byggja fyri. Stórur partur av hansara arbeiði fyrstu mánaðirnar í starvi var sonevnd projektgransking. At ganga ígjøgnum alla verkætlanina, finna sparingar og annars gera við­ merk­ingar til einstøku punkt­ini. Í Marknagili verða flestu, al­ mennu íløgukrónurnar brúktar næstu árini. Hví tvíheldur Lands­ verk tá um at siga byggileiðaran úr starvi, líka til 23. mai í ár, tá frá­ faringaravtalan við Ragnar Juul Guttesen varð undirskrivað og byggi­leiðarin sendur til hús við løn í seks mánaðir fyri ikki at arbeiða? Hóast kunningarráðgevin hjá Lands­verki varð settur at ar­ beiða yvir, so hevur Ewald Kjøld­ bro framvegis ikki greitt frá innihaldinum tí kritikki, sum hansara byggileiðari førdi fram. Tað er ikki álitisvekjandi. Serliga tá byggileiðarin varð sagdur úr starvi við eini grundgeving, sum Landsverk mátti keypa seg burturúr. 515 milliónir krónur eru nógvir pengar fyri ein skúladepil. Afturfyri mugu skattgjaldararnir kunna krevja fullan opnleika og trygd fyri, at pengarnir passa. Forklára teg ewald Tað er ikki eitt gott hugskot at eitt keypa ein borivogn til Landsverk og at stovna eitt borilið, sum skal gera tunnil til Dals, Gjáar, Fámjins og Tjørnuvíkar.  Tað heldur Jørgen Nicla­ sen, landsstýrismaður í fíggj­ ar­málum. Tí heldur hann ikki, at Løg­tingið skal taka undir við einum uppskoti frá Páll á Reynatúgvu og Sirið Sten­berg úr Tjóðveldið um at keypa ein borivogn til Landsverk, og at stovna eitt borilið at gera smærri tunlar til fjarskotin pláss, og at seta 15 milliónir av um árið til endamálið.  Jørgen Niclasen vísir á, at politiski myndugleikin hevur tikið ta støðu, at øll almenn arbeiði skulu bjóðast út. – Serfrøðin metir, at skal tað almenna aftur verða entreprenørur, verða tunl­ar­ nir ein triðing dýrari, enn teir verða enn at bjóða teir út. – Tað veldst um, hvussu tað verður fyriskipað, men vanlig mannagongd hevur verið, at eitt sindur verður sett av um árið og so verður arbeitt, til játtanin er uppi. Hann sigur, at nógv tað bíligasta er at seta pening av til tunlar, so at teir kunnu gerast í einum og so at bjóða teir út. Landsstýrismaðurin í fíggj­armálum sigur, at sam­ gongan hevur lagt eina lang­ tíðarærtlan fram til 2024, og har standa bæði tunnulin til Dals, til Fámjins og til Tjørnu­ víkar. Einasti tunnilin, sum ikki stendur á íløguætlanini, er tann til Gjáar. Kortini ásannar hann, at summastaðni eru upp­ hæddirnar smáar, sum eru settar av. Annars er peningur settur av til Dalstunnilin síðani 2016, tó at tað ikki er so stórar. Fámjinstunnilin stend­ur á skrá frá 2022 og Tjørnu­víkar­ tunnilin er settur á skrá í 2018.  – Klára vit at halda fast um íløguætlanina, vita vit, nær vit fara í holt við teir ymsu ætlanirnar. Tað er ein spurningur um politiskan vilja og tað, sum hevur týdning, er at vit seta tann neyðuga peningin av, sigur Jørgen Niclasen. – Skal íløguætlanin broyt­ ast og vit gera eitt tunn­ils­ felag skulu vit gera okkum greitt, at tað fer at kosta ein tunnil meir. Og skulu vit bara brúka 15 milliónir um árið, fer tað at taka eini 30 ár at gera hesar fýra tunlarnar, sigur landsstýrismaðurin. Tunlarnir verða ein triðing dýrari Aftur í vetur fer Hotel Før­ oy­ar at skipa fyri kapping, har tey skulu finna tann bónd­an í Føroyum, sum hevur tað besta turra kjøt­ ið. Og sum nakað nýtt, skulu tey eisini velja Føroya bestu garnatálg. Hetta er ein liður í at menna føroysku kjøt- og mat­mentanina, uttan at sleppa tí gamla, siga Hotel Før­oyar, Bóndafelagið og Óðals­felagið, sum eru sam­ an um kappingina. – Kappingin verður ein­ um veitslukvøldið í mars 2014, men nú fjøllini verða gingin, er hetta akkurát rætta tíðin at velja tey bestu lombini til kappingina. Tey siga, at tey vilja helst hava einar sjey bøndur at kappast og fyri at fyrireika kappingina er neyðugt at siga frá sum skjótast. – Tey, sum vilja vera við, skulu selja hotellinum eini seks ella átta tjógv í part av lombum, sum viga eini 30 pund, siga fyrireikararnir. Øll, sum eiga seyð, kunnu vera við í kappingini, hetta er sosatt ikki bara fyri lim­ir í Bóndafelagnum og Óðals­ felagnum. Á Hotel Føroyum hava tey verið rættiliga slóð­brót­ andi í teirra hagreiðing av føroyskum mati og í hesum sambandi ætla tey eisini at bróta upp úr nýggjum. Í sambandi við kapp­ ing­ina hesa ferð, er eisini ætl­anin at ganga nýggjar leiðir, eitt ný við at dyppa turt kjøt í smeltaða tálg. Ann­ars verða tað lut­tak­ ar­ar­nir sjálvir, sum ger av, hvør fer við heið­ri­num at hava land­sins besta kjøt. Tað fer soleiðis fram, at hvør luttakari fer ein at­ kvøðuseðil, sum teir síðani skulu fylla út, alt eftir, hvussu teimum dámar kjøt­ið. Men ongin fær at vita, hvør eigur tað ávísa kjøtið, fyrrenn allir atkvøðuseðlar eru skrivaður og vinnarin er funnin. Finna meistaran í turrum kjøti og garnatálg Er ikki pláss fyri kritikki í Marknagili?