týsdagur 29. oktober 2013síða 10

Mikudagur 30. oktober 2013 · Nr. 125 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 tíðindi Rannvá G. Fossaberg Mánadagin kom eitt ís­ lendskt filmslið frá fram­ leiðslu­felagnum Sagafilm til Føroya at gera upptøkur um matmentanina í Før­ oy­um. Alla vikuna fara tey at ferðast kring landið og kanna, hvat føroyingar hava liv­að av seinastu hundrað ár­ ini, hvat føroyingar eta í dag, og hvussu rávørurnar verða brúkt­ar, tá hugsað verður um tað nýggjasta nýggja innan gastro­nomi. Vitja øll Norðurlondini Upptøkurnar, sum verða gjørd­ar í Føroyum, skulu brúk­ast í eini matsending, sum í átta pørtum skal lýsa norð­ur­lendsku mat­ment­an­ ina. Filmsliðið hevur verið í Grøn­landi, Íslandi, Noregi og er nú í Føroyum og ger seinastu upptøkurnar. - Ætlanin er at vísa, hvussu aldargamlar sið­venj­ ur og nýggj rák innan mat­ ment­an rigga saman. Tað gera vit við at fara til tey fýra londini og vísa, hvussu tey brúka rávørurnar har, og hvørjar serstakar rættir, tey hava, sigur Margreth Jónas­ dóttir, ið er framleiðari av send­ing­ini. Í hvørjum landi verður fer­ð­ast saman við einum kokki úr tí landinum. Í Føro­yum verður tað Leif Søren­sen, sum fer at vísa á føroysku matmentanina fyrr og í dag. - Vit hava valt at gera tað soleiðis, at hvørt land fær tveir partar, soleiðis at vit í fyrsta parti síggja sið­bund­ na matgerð og hvat fólkini í hesum landinum eta dagliga. Har­afturat verður hugt eft­ ir, hvaðani rávørurnar, sum fólkið hevur livað av sei­n­ astu hundrað árini, stava frá. Í øðrum parti verður hugt eftir nútímans ráki innan gas­trono­mi, og hvussu tað gam­la, siðbundna kann sam­ an­tvinnast við tí nýggj­asta innan mat og matgerð, greið­ ir Margreth Jónasdóttir. Havhestar og haruveiða Hesa vikuna, filmsliðið ger upp­tøkur til teir tveir part­ ar­nar úr Føroyum, skulu tey uppliva eitt sindur av hvørj­ um. - Eitt, sum hesi londini hava í felag, tað er veiði­ menta­nin, og tí kemur tað eisi­ni at fylla ein stóran part av sendingunum, tí veiði­ hætt­irnir eru allir áhuga­ verdir og ymiskir. Í pørt­ unum úr Føroyum koma tit at síggja hummaraveiðu, far­ið verður eftir havhesti og eisini vísa vit, hvussu tit fletta seyð, sigur Margreth Jónas­dóttir og leggur afturat, at tað bara verður hugt eftir sið­venj­um í sambandi við mat og matgerð, og ikki eftir hvat er politiskt rætt. - Tí velja vit eisini at greiða hyggjarunum frá um grindadráp, hvussu tað fer fram og á hvønn hátt hval­ ur verður nýttur sum man­ na­føði. Onkur vildi kanska sagt, at tað nýtist okkum ikki endiliga at vísa, tí fólk hava ymsar meningar um hvala­ veiðu, men tað hevur verið og er framvegis ein týdn­ing­ ar­mikil partur av føroyskari mat­mentan, so tí hava vit valt, at hetta eisini verður at síggja í sendingini, staðfestir Mar­greth Jónasdóttir. Hon vísir á, at tey leggja dent á at vitja ymisk støð í Før­oy­um, og sostatt skulu føroy­ingar ikki rokna við bara at síggja tey vanligu, vøkru støðini, ferðafólk al­ oftast uppliva. - Vit hava avgjørt at gera upptøkur har, ið rá­vør­ur­nar eru, og tí vísa vit ikki bara tey penastu støðini. Men sjálvandi verður vakurt landslag at síggja, tí hetta skal verða ein ævin­týra­kend matsending og als ikki sum tær vanligu mat­ send­ing­ar­nar, vit annars eru von at sígg­ja. Skulu fáa vitan og íblástur Ætlanin er, at sendingin skal vísa norðurlendingum, hvussu rávørurnar eru at finna í egnari náttúru, og hvus­su matmentanin er broytt gjøgnum tíðirna. - Hyggjarin skal síggja, hvus­su norðurlendingar fin­na rávørur í náttúruni, hvussu ein sjálvur kann fáa rá­vørur í sínum egna um­ hvørvi og annars bara fáa vit­ an og íblástur frá sínum egna landi men eisini hinum Norð­ ur­londunum. Vit vilja eisiin vísa, hvussu teir heilt góðu kokkarnir hyggja aftur í tíð­ ina eftir matinum tá, fyri at fáa íblástur til matgerð í dag, sigur Margreth Jónasdóttir. Hon vísir á, at hon sum fram­leiðari eisini leggur stór­ an dent á undirhaldsvirði í øllum pørtunum. - Hetta skal vera ein løtt og undirhaldandi sending, sam­stundis sum hon upplýsir hyggjaran. Tí hava vit eisini valt at hava ein vert til sendingina, sum sjálvur veit lítið um mat og matgerð, so tað verður ivaleyst stutt­ligt, sigur Margreth Jónas­dóttir, sum hevur fing­ið kenda, íslendska sjón­ leik­aran og instruktørin, Gísli Ørn Gardarsson, at hava vert­s­leik­lutin í teimum átta pørtu­num. - Vit hava valt hann, tí hann er ikki vanur at vera vert­ur, og tískil er stuttligt at uppliva hann í einum óvan­ligum leikluti, men har­ aftur­at tosar hann flótandi norskt, og tað var eitt krav hjá okkum, tí í sendingunum verð­ur einans prátað á norð­ ur­lendskum, sigur Margreth Jónas­dóttir. Víst í Føroyum Upptøkurnar til mat­send­ing­ ina byrjaðu seinast í august mán­aði í ár, og tá filmsliðið fer úr Føroyum mánadagin, eru upptøkurnar lidnar. Teir átta partarnir skulu eftir ætlan vísast í Ís­landi, Før­oy­um, Noregi, Finn­ lan­di og møguliga eisini í Dan­mark. Væntandi verð­ ur sendingin at síggja í Før­ oyum næsta heyst. Filma føroysku matmentanina Føroyskar rávørur og serrættir úr Føroyum verða á breddanum í eini íslendskari matsending, sum verður at síggja í fleiri norðurlendskum londum komandi ár. Hesa vikuna er íslendska filmsliðið í Føroyum og ger upptøkur til sendingina Taste the North Atlantic Margreth Jónasdóttir, framleiðari av matsendingini, saman við vertinum, Gísli Ørn Gardarsson Mynd: Álvur Haraldsen Eitt, sum hesi londini hava í felag, tað er veiðimentanin, og tí kemur tað eisini at fylla ein stóran part av sendingunum