hósdagur 7. november 2013síða 2

Fríggjadagur 8. november 2013 · Nr. 129 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 vikuskiftisblaðið Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Edmund Joensen tíðargreinin á síðu 15 Valskip­ an, lokal­ politikarar og skitnar alliansur Eiler fagraklett kjak á síðu 16-17 Er hjúna­ bandið søgu­ liga støðugt og óbroyti­ ligt? Tað knípur við lønseminum í fiski­ vinnuni. Treyðugt so tjena upp­ sjóvarflotin og flakatrolararnir nógvar pengar, men heimaflotin, sum í høvuðsheitum skal dúva uppá botnfiskin, hevur ilt við at liva upp til leiklutin hjá eini høv­ uðs­vinnu. Ein høvuðsvinna skal geva avkast. Skal endurnýggja seg, skapa dynamikk og yvirskot til at ganga á odda í samfelagnum. Fiskivinnutingið, sum Havstovan skipaði fyri í Norðurlandahúsinum mikudagin, vísti eina mynd av ein­ um fiskiflota, sum hevur brúk fyri einari hjálpandi hond. Sum bæði krevur neyvari stýring og tryggari grundarlag at virka á. Talan er ikki um eina nýggja støðu, men heldur um ein botnfiskaflota, sum í ov langa tíð er sloppin at liva sítt egna lív. Tað sær so einfalt út, tá tal­ frøðingar seta talið av skipum upp ímóti nøgdunum av fiski fyri síðani at vísa á manglandi samanhangin. At ov lítið er í part, og aktørarnir tí býta høvdið av hvørjum øðrum í stríðnum um ov fáu fiskarnar. Gerandisdagurin hevur sjálvandi fleiri nuancir. Her eru reiðarar og fiskimenn, lokalsamfeløg og fígg­ ingarstovnar. Hvør vil vera tann, ið tveitir livibreyðið frá sær fyri at geva betri pláss til onnur í somu vinnu? Men politiskt má málsetningurin væl saktans vera, at vinnan skal tjena pengar. Og tá tú hevur ein málsetning, so mást tú eisini stýra eftir honum. Og vera til reiðar at brúka neyðugu amboðini fyri at stýra. Búskaparfrøðingar mæla til at skerja flotan munandi. Enntá keypa partar av flotanum út úr vinnuni fyri at gera tað rúmligari fyri tey, ið eftir eru. Víst verður á, at løtan er tann rætta, nú fiskiskapurin eftir makreli, norðhavssild og eisini svartkjafti økist sera nógv. Skotið verður upp at brúka til­feingisgjald frá upp­sjóvar­ fiski­skapinum til at geva botn­ fiskaflotanum upp­høgg­ingar­stuð­ ul. Harvið verður problemið hildið inni í fiskivinnuni og gerst ikki ein beinleiðis útreiðsla fyri lands­húsar­ haldið. Búskapar­frøð­ingurin Kári Peteren skírir fiski­vinnu­politikkin síðstu árini at vera ein "albyl­ politikk", sum minkar um symp­ tomini, men einki ger við sjúkuna. Í løtuni velir landsstýrismaðurin at geva svanga botnfiskaflotanum makrel- og sildakvotu. Tað er væl at samanbera við at geva eina albyl. Tað má tí vera eitt minstakrav, at fiskivinnunýskipanin, ið loksins sigst vera áveg gjøgnum politisku skipanina, gevur botnfiskaflotanum rúmd og reellan kjans at virka og tjena pengar. fiskiflotin má tjena pengar – Vit hava havt góðan fund, sigur Sirið Sten­berg, forkvinna í lands­stýr­ is­málanevndini eftir at nevndin hevur orðað ar­ beiðs­setningin til kann­ing­ ar­stjóran, sum skal kanna embætisførðsluna hjá løg­ manni og Kára P. Høj­gard, fyrrverandi lands­stýris­ manni, í sambandi við Eyst­ur­oyar­tunnilin. Sirið Stenberg sigur, at lands­ stýrismálanevndin er samd um arbeiðssetningin. Ann­ ars var tann eini lim­urin í nevndini, Joen Magn­us Rasmussen, ímóti at kann­ ingarstjóri varð settur. Men tá ið meirilutin kortini var fyri at set kanningarstjóra, hevur Joen Magnus Rasmussen tikið ta støðu at vera við til at skriva arbeiðssetningin. Forkvinnan í nevndini sigur, at nú arbeiðssetningurin er skrivaður, skal umsitingin í Løgtinginum kanna og rein­ skriva hann. Síð­ani verð­ ur hann latin løg­tings­for­ manninum, sum so tilnevnir kanningarstjóran. – Ikki fyrrenn tá er ar­ beiðssetningurin almenn­ur, sigur Sirið Stenberg, sum tó staðfestir, at annars er einki nýtt í arbeiðssetninginum. – Vit eru samd um at kanna alt málið til botns. Tað merkir stutt og greitt, at embætisførslan hjá løg­ manni og Kára P. Høj­gaard, fyrrverandi lands­stýris­ manni, skulu kannast. Sirið Stenberg fegnast um, at málið nú er avgreitt í politisku skipanini og at lok sostatt kann leggjast á tað. – Nú verður málið latið upp í hendurnar á einum kanningarstjóra og so kunnu vit í politisku skipanini sleppa málinum og lata tað ganga sína gongd, sigur hon. Fjøllistamaðurin Øssur Jo­hanne­sen sýnir fram í Før­oya­hús­in­um í Keyp­ mannahavn sunnu­dagin. Tá er møguleiki at síggja málningar, tekningar, prent og ymiskt annað, sum Øssur hevur skapað. Fram­ sýningin verður opin frá sunnudegnum at rokna og fram til 30. januar millum klokkan 15.00 og 19.00. Øssur hevur í mong ár havt sálarligar trupulleikar, og tað eru upplivingar og eyg­leiðingar, sum hann hev­ur havt, ið koma til sjóndar í verkum hansara. Evnini eru lívið, deyðin, náttúran, einsemi, tónleikur, kristindómur og kærleiki. Øðrvísi Øssur Samanhangur er ikki millum tal av skipum og tons av fiski Dagsins redaktørur: Jón Brian Hvidtfeldt Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Klárt at kanna løgmann og Kára P. Højgaard