mánadagur 11. november 2013síða 2

Mánadagur 11. november 2013 · Nr. 130 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo skov skov skov urin.fo urin.fo urin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo SÓLBORG DULAVÍK KJAK SÍÐA Er vit eitt kristið land? HUXA KJAK SÍÐA Ný út- búgv ing skulu ikki í ALS Sum tann 12. landsstýrismaðurin í ment a málum bara í hesari øldini kann Bjørn Kalsø vera tann, sum bjarg aði grundarlagnum undir før- oyski fjølmiðlavinnu. Hinvegin kann hann eisini gera sum allir hinir 11 og lata standa til, so leið is at vit at enda bara hava eitt út arm að alemnt kringvarp og nakr- ar priv at ar heimasíður, sum leggja tíð ind a skriv út á netið. Tá verður helst lítið tosað um krit isk an journ al istikk – ella um kon struk tivan journalistikk. Á ráðstevnu í Keypmannahavn í síðstu viku vóru fjølmiðlar úr Før- oyum, Íslandi, Grønlandi og Noreg kom n ir sam an at umrøða við ur- skifti í út norðuri, sum hava við miðl ar at gera. Har eru sjálvandi fleiri mál av felags áhuga – men eitt er, sum skil ir føroyska miðlaheimin frá hin um: Í øðrum londum verður tos að um, hvussu tað almenna skal stuðla miðlunum, hvat kundi verið gjørt øðrvísi, og heilt konkret var í síðstu viku tosað um, hvussu vit kundu skipað eina tíðindatænastu fyri útnorðurlondini. Í Føroyum eru vit als ikki kom- in til at tosa um nakran stuðul. Tí í Før oy um fáa miðlarnir ongan stuð - ul. Ikki eina krónu. Føroyska fjøl- miðl a vinn an er ein stuðulsfrí vinna, og tað átti at klingað væl í pol it- ik ar a oyr um. Og tað ger tað eisini. Tað kling ar so væl, at teir halda, at Kring varp Føroya eisini skal klára seg á sama marknaði. Politikararnir halda, at kringvarpsgjaldið kann vera tað sama, sum tað var í lagt afturi í farnu øld, og so skal kapp- ing in við privatu miðl ar nar gjalda restina. Soleiðis hava politikararnir valt, at al menna Kring varp Før oya skal kapp ast við priv at ar miðl ar um lýs ing ar. Priv ata fjøl miðl a vinn an kapp ast tí við lands kass an, sum bein leið is und ir grev ur eina heila vinnu, bara tí at politikarar ikki vilja geva okk ara al menna pub lic service kring varpi nátúrligar sømd ir. Tað er her, at ein ment a mál a- ráð harri við formati eigur at langa nevan í borðið. Hinir 11 menta mála- ráð harr ar n ir í hesi øldini hava ikki megn að tað. Teir hava bara ypt øksl, með an støðan er versnað. Total út- søla er nú í Krinvarpinum, har sjálvt køkurnar til vertirnar eru spons or- er að ar. Vit vóna, at Bjørn Kalsø hevur tað, sum skal til. Ikki fyri at stuðla priv atu miðl a vinn uni fíggjarliga, sum onn ur lond gera. Men til at fáa skil á, soleiðis at lýsingar og spon sor at bara vera í privatu miðl- u num. Alternativið er, at kring varps- gjald ið má lutast til allar miðl ar . FÁ NÚ SKIL Á FJØLMIÐLARNAR MIÐLAR Dagny Joensen hevur skrivað bók um føroyskar kvinnur í Amerika. Í 1960’unum giftust fleiri ungar føroyskar kvinn- ur blaðungar við am e rik- umonnum, sum vóru í Før oyum í sambandi við útbyggingina av Loran støð- unum. Onkrir av hesum monn um starvaðust innan her valdið, aðrir innan tele- fyr i tøk ur. Dagny Joensen skriv ar í innganginum, at hon mang an hevur hugsað um hes ar kvinnur, sum hvurvu úr gøtumyndini eins og nógv ungfólk í okkara tíð. Hetta kom millum annað av, at sam bandið millum USA og Før oyar ikki var so høgligt tá sum nú. Dagny Joensen fór tí til vest ur- strond ina av USA at tosa við fýra føroyskar kvinn- ur, sum nærkast teim um sjeyti. Tær búgva allar fýra í statunum Oregon og Wash ington, og í fleiri før um heilt nær hvørjari aðr ari. Tær siga frá teirra lagn um, maka og børnum, og hvussu lívið hevur verið í USA. Tær flestu eru í dag am eri k ansk ir ríkisborgarar, men siga seg føla seg sum før oyingar og eru stoltar av sínum uppruna. Bókin yður somuleiðis í myndum. Dagny Joensen: Alt av kærleika. Føroyaprent legði til rættis, prentaði og bant inn. Mentunargrunnur Studentafelagsins gav út. 113 bls. við nógvum myndum kr. 198 Alt av kærleika Fríggjadagin klokkan 16 let ur Amariel Norðoy upp framsýning í Cal l e r ie Focus. – Tað er eyðsýnt, at tað myndlistaliga av rik ið hjá Amariel Norðoy stað setur hann, sum ein av teimum mest við kom andi í føroyskari nú tíð ar mynd list, ekt að ur – eldhugaður og kær leik in til ta føroysku nátt úr u na tryggjar út strál ings meg i na í hans ara myndum. Evnini til end ur nýggj an sæst týð u liga á hes ari framsýningini. Vin mað ur in, tón leik ar- in og tón a smið ur in, Holg ar Jac obsen, kemur at und ir- halda við gittara og sangi, og hansara nýggj asta fløga verð ur løgd fram. Framsýningin er opin til 28. nov em ber: týsdag til fríggja dag klokkan 15 til 18, leygardag klokk an 16 til 18, eisini er opið eftir avtalu. Amariel Norðoy í Gallerie Focus Fríggjadagin vóru liðin 25 ár síðani, at Edmund Es- bern Jo hann es Joensen varð vald ur á ting fyrstu ferð. Tað var, tá tann 44 ára gamli laksaalarin og stjór in á Rækjuvirkinum á Oyri varð valdur at umboða Sam bands flokk in fyri Eyst- ur o y ar valdømi. Tað gekk skjótt uppeftir í flokki num, tí longu tvey ár seinni vóru boð eftir nýggj um formanni, tá Pauli Ellefsen legði frá sær og boðaði frá, at hann ikki still aði uppaftur. Tí var tað við Edmundi á odda, at Sam bands flokkurin fór til val í 1990. Fyrsta skeiðið hjá Ed- mundi var at vera and støð- u leið ari – og eftir sermerkta løg tings valið í juli í 1994 var Sam bands flokk ur in størsti flokk ur, og Edmund Jo en- sen gjørdist løgmaður aft- ur drúgvar og tungar sam- ráð ing ar, har í minsta lagi tvey sam gonguskjøl mill um minst fimm flokkar vórðu skrivað. Edmund Joensen hevur roynt alt í føroyskum pol i- tikki – uttan at vera lands- stýr is mað ur. Hann hevur verið løg- tings mað ur, løg tings for- mað ur, løg mað ur og fólka- tings mað ur. Men hann hevur ikki altíð havt so lætt í flokki- num, har ymsir vargar hava spælt honum neisur. Með an hann var løgmaður fekk hann stóran part av flokk i num ímóti sær – og hild ið varð, at hann fór at fella á valinum í 1998. Men so var ikki. Aftur varð kvett gjørt móti honum í 2001, tá tey still aður Lisbeth L. Petersen upp ímóti honum til for- mans val ið í flokkinum. Tað stríð ið vann Lisbeth. Stríðið hevur helst styrkt Ed mund Joensen. So sterkur er hann nú, at ikki ein gong Kaj Leo Holm Johannesen, løg- mað ur, megnaði at vinna fólka tingsess in frá honum á valinum fyri tveimum árum síðani. 25 ár í politikki Sjálvandi skal tað almenna ikki kappast við tað privata!