hósdagur 14. november 2013síða 6

Fríggjadagur 15. november 2013 · Nr. 132 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 tíðindi Rólant Waag Dam Hergeir Staksberg gevst ikki so. Hann stóð á odda fyri arbeiðinum at fáa savna peng­ar inn til eitt Fountain hús. Saman við øðrum skip­ aði hann fyri konsertum og stuðulstiltøkum, soleiðis at pengar til eitt Fountain hús vórðu fingnir til vega. Hann skrivaði og greiddi frá í fjølmiðlunum, setti polit­iska myndug­leikanum spurn­ing­ ar og fanst at. 1. oktober fingu Hergeir Staks­berg og hini, sum hava stríð­st fyri einum Fountain húsi, løn fyri stríðið. Tá kom fram, at tvær milliónir krón­ur eru játtaðar til eitt tilboð, sum skal virka sum eitt Fountain hús, ið er eitt tilboð til fólk við sálar­sjúku, sum skal hjálpa teim­um at koma út aftur á arbeiðs­ mark­naðin. Talan er um eitt arbeiðs­rættað tilboð, sum skal fyribyrgja nýggjum inn­ leggi­ngum. Hergeir Staksberg steðgar tó ikki her. Sambært honum er eitt Fountain hús bara eitt til­boð, ið skal »geva fólki við sálar­sjúku betri møguleikar at liva, arbeiða og læra«, eins og tað eisini stendur í enda­ máls­orðingini fyri Foun­tain House Føroyar grun­n­in. Tí brettir hann upp ermar enn einaferð, og nú er ætlanin at gera eina sonevnda lísvlinju í Før­oy­ um. Ein lívslinja er ein tænas­ ta til sjálvmorðshótt fólk, har tey dulnevnd kunnu ring­ja og greiða frá sínum trupul­ leikum. Meiri um hetta aðra­ staðni á hesum síðum. Leypa politisku skipanina um Royndirnar hjá Hergeiri Staks­berg siga honum, at tað fæst mest burturúr við bara at fara í gongd, heldur enn at sita hendur í favn og bíða eftir, at okkurt hendir. - Fólk hava tosað um eina lívs­linju í Føroyum í tíggju ár, men einki er hent. Men nú fara vit so í gongd, sigur Her­ geir Staksberg, sum saman við Jan Zachariasen er farin undir at kanna, hvat krevst fyri at gera eitt tílíkt tilboð í Før­oy­um. - Vit leypa politisku skipan­ina um. Tað hendi jú einki við einum føroyskum Foun­tain húsi, fyrr enn vit fóru ígongd og byrjaðu at legg­ja trýst. Men so hendi brád­liga ein rúgva. Vit vita, at vit kunnu gera mun, so vit fara bara í gongd, heldur enn at bíða, sigur Hergeir Staks­ berg. Sjálvur heldur hann, at tað er átroðkandi neyðugt við eini lívslinju í Føroyum. Mill­um annað vísir Hergeir Staks­berg á, at í Føroyum hava vit upplivað tvey sjálv­ morð seinastu tíðina. Aðra­ stað­ni á hesum síðum er eisini eitt yvirlit sjálvmorð í Før­oy­um í hesi øldini, og sein­astu 33 árini. - Vit kunnu ikki venda blin­da eygað til henda veru­ leik­an. Sjálvmorð er nakað, sum hendir í Føroyum. Og helvt­in av teimum hoyra til psykiatri­ina. Tí er tað ein tørv­ur á eini lívslinju her. Øll kunnu vera samd um, at keði­ ligt við sjálvmorðum, men tað er so skjótt hjá teimum fles­tu at gloyma tað aftur. Tey sum verða rakt, tey tað tó ongantíð, sigur Hergeir Staks­berg. rolant@sosialurin.fo Sjálvmorð í Føroyum 2013 3 2012 3 2011 2 2010 6 2009 0 2008 1 2007 1 2006 3 2005 6 2004 1 2003 3 2002 4 2001 0 2000 2 1999 0 1998 2 1997 2 1996 3 1995 5 1994 2 1993 5 1992 6 1991 4 1990 5 1989 1 1988 6 1987 3 1986 6 1985 7 1984 6 1983 4 1982 2 1981 3 Tølini stava frá Heilsu­- lýsing Landslæknans Hergeir ger SJÁLVMORÐ Hergeir Staksberg fer sjálvur annar undir at gera eina sokallaða lívslinju, sum fólk, ið umhugsa at taka lívið av sær ella eru i svárari kreppu, kunnu ringja til. - Heldur enn at bíða eftir politisku skipanini, so fara vit bara í gongd sjálvir, sigur Hergeir Staksberg 2013 3 2012 3 2011 2 2010 6 2009 0 2008 1 2007 1 Tal av sjálvmorðum í hesi øldini - 33 fólk Vit vita, at vit kunnu gera mun, so vit fara bara í gongd, heldur enn at bíða Vit kun­ nu ikki ven­da blin­ da eyg­að til henda veru­leik­an. Sjálv­morð er nakað, sum hendir í Før­oy­um FAKTA Trý sjálvmorð árliga Í hesi øldini hava 33 føroyingar gjørt av við seg, og í meðal taka gott tríggjar føroyingar lívið av sær árliga. Hagtøl Landslæknans siga, at síðani 2001 hava 33 føroyingar gjørt av við seg. Hetta framgongur í Heilsulýsing Landslæknans 2012-2013, har tølini ganga heilt aftur til 1981. Frá 1981 til og við 2012 hava 104 føroyingar gjørt av við seg. Og í ár er talið av føroyingum, sum hava tikið lívið av sær trý. Tað svarar til í meðal 3,34 sjálvmorð árliga. Venda vit eyguni móti Danmark, har Livslinien hevur virkað síðani 1994, er talið munandi hægri – eisini lutfalsliga. Har gera í meðal 600 fólk av við seg árliga. Taka vit rund tøl og siga, at tað búgva fimm milliónir fólk í Danmark, so merkir hetta, at tað eru gott átta túsund danir fyri hvørt sjálvmorð. Hyggja vit so eftir Føroyum og siga, at tað búgva 50.000 fólk her, so merkir tað, at tað eru stívliga 16.000 fólk fyri hvørt sjálvmorð. Tað merkir, at talið av sjálvmorðum í Føroyum er lutfalsliga helvtina lægri, enn tað er í Danmark. Aðrastaðni á hesum síðum vísir Hergeir Staksberg hinvegin á, at sjálvmorð er ein veruleiki í Føroyum – og tí er hann farin undir at virka fyri, at ein lívslinja verður sett á stovn. - Vit kunnu ikki venda blinda eygað til henda veruleikan. Sjálvmorð er nakað, sum hendir í Føroyum, sigur hann.