mánadagur 18. november 2013síða 2

Mánadagur 18. november 2013 · Nr. 133 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo skov skov skov urin.fo urin.fo urin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo SJÚRÐUR SKAALE KJAK SÍÐA 26 »Mín bók stav ur var ikki í skúlanum« ZAKARIS WANG KJAK SÍÐA 27 Stórur dagur í Før oya søgu Dómurin er fallin – málráðið hevur tal að. Hóast løgtingsins vilji í 2009 var, at x, y, z, w og q skuldu vera part ur av føroyska stavraðnum, so varð hetta kortini kolldømt av mál- nevnd ini í síðstu viku. At stríðast um smálutir duga før- oy ing a r væl – og skriftmálið hevur mang an verið kastibløka. Vit eiga koritni at vera fegin um, at vit hava havt so nógv fólk – og fram veg is hava – sum hava gjørt eitt stórt ar beiði fyri at verja og menna mál okk ara. At vit eru ó samd er ikki ein ó dygd í sjálv um sær. Tí hevði eing in slóð að fyri, so hevði móð ur- mál ið hjá okk um langt síð ani ver ið far ið fyri bakka. At mál ið er varð- veitt, og skrift mál ið end ur skapt, er eitt bragd, sum slóð ar ar hava stað ið fyri, og sum vit eiga at vera stolt av sum fólk og tjóð og takksom fyri. Men stríðið um stavraðið kann tykj ast eitt sind ur neyð ars ligt. Ilt er at síggja hald góð ar grund gev ing ar fyri ikki at hava »fremm andu stav- ir nar«, sum kort ini ikki eru okk um so fremm and ir, við í stav rað num. Tí hó ast teir ikki verða nýttir í før- oyska skrift mál i num, so verða teir nýtt ir nógv í Føroyum. Er tað eitt politiskt stríð hjá á vís- um bólk um at halda teir úti, tí teir eis ini eru danskir, so vísir tað meira á fá fongd enn vit og skil. Vit hava sjálvsagt brúk fyri at duga stav rað ið, eisini við hesum fimm ó ynsktu stavunum, um vit skulu nýta orð a bók, leitorðalista í yrk is bók, navnalista í telefonbók og so fram veigs. Tá er eisini neyðugt at duga stav rað ið uttanat, eitt stavrað, sum kann nýtast til allar í okkara sam felag van lig ar orðalistar, eisini t. d. enska orðabók. Tí man tað vera longst sum best, at vit hava eitt føroyskt-vest ur- lendskt stav rað. Ein kendur føroysktlærari í Havn, bæði á Venj ing ar skúl a num og á Lær ar a skúl a num var Jeffrei Hen- rik sen. Hann plagdi at siga, at vit skulu nýta før oyskt-vest ur lendskt stav rað, sum er tað før oyska saman við x, y, z, w og q. Hann lærdi børnini tað uttanat við at syngja tað við lagnum til »Vilt tú, vilt tú«: A Á B C D Ð E F G H I Í J K L M N O Ó P Q R S T U Ú V W X Y Ý Z Æ Ø Hann helt eisini, at danska »å« og ís lendska »Þ« kundu setast aftast eft ir tørvi. Kanska málnevndarlimirnir áttu at lurt að eft ir goml um og roynd um lær ar um, sum Jeffr ei Hen rik sen. Tí við ella uttan vilja mál nevnd ar inn- ar: Hes ir fimm stav ir nir hvørva ikki úr før oysk um ger and is máli kort ini. GEV OKKUM DUR HELDUR ENN MOL Súni Schwartz Jac obsen er nú for stjóri í TF Hold ing, sum er móði r felag hjá eitt nú Tryg g- ing ar fel ag num Før oyum og Eik Banka. Hann loys ir av Regin Hamm er, sum tó fram haldandi verður stjóri Í tíðindaskrivi frá TF Holding í morgun varð sagt, at felagið víðka r samtaksleiðsluna. – TF Holding hevur nú tveir stjórar. Súni Schwartz Jac ob sen er settur sum for- stjóri í TF Holding aft ur at Regini Hammer, stjóra. Økta virk semið krev ur, at sam- taks leiðsl an verð ur víðk að, stað fest ir nevnd in í Ogn ar- fel ag Trygg ing a r tak ar anna, sam bært tíðindaskrivi frá TF Holding. Sagt verður víðari, at al- samt vaksandi virksemið hjá TF Holding á fíggingar- og trygg ing ar markn að i num h ev ur við sær, at tørvur er á eini breiðari leiðslu. Nevnd in í Ognarfelag Trygg ing ar tak- ar anna hevur tí avgjørt, at TF Hold ing skal hava tveir stjór- ar í ovastu leiðsluni. Súni Schwartz Jacobsen, for stjóri í Eik Banka, verð ur eisini forstjóri í TF Hold ing, og Regin Hammer held ur fram sum stjóri í TF Hold ing og sum forstjóri í Trygg ing ar- fel ag num Føroyar. Í samtakinum fer Súni Schwartz Jacobsen at hava fígg ing ar- og íløguvirksemi sum sítt høvuðsøki. Har um- framt fær hann yvirskipaðu leiðsl una og eitt nú ábyrgdina av sam taks rokn skapinum. – Ein skipað tilgongd at laga sam takið til nýggj ar tíðir er sett í verk. Sam stund is hava vit fingið Eik Banka aftur á rætta kós, sigur Gunnar í Liða, nevnd ar for mað ur, og vísir á góða úrs litið hjá samtakinum í fjør og fyrra hálvár í ár. Samanumtikið hevur TF Hold ing fyrireikað seg til at taka við avbjóðingunum, ið liggja á leiðini frameftir. – Nevndin er sannførd um, at víðkanin av ovastu leiðsl uni gevur samtakinum, sum er ein hornasteinur í før- oyska fíggjargeiranum, eina uppaftur sterkari støðu, sigur Gunnar í Liða, nevnd ar for- mað ur. Súni er nú sterki maðurin x, y, z, w og q hvørva kortini ikki úr málinum Regin Hammer stjóri og Súni Schwartz, sum nú er forstjóri í TF Holding Óli P sær málstríðið á sín sermerkta hátt í dag... Hyggið á baksíðuna! Leygarkvøldið varð við- ur kenda heiðurslønir Der Faust handað í Berlin. Talan er um eina heiðursløn, ið svarar til Reumert heið urs- lønina í Danmark, og verður hvørt ár handað fyri besta sjón leik araavrik. Millum tey tilnevndu at vinna heiðurslønina var før oyski sjónleikarin Ol af Johannesen, ið var til nevnd ur fyri sín leiklut sum Peer í leikinum Peer Gynt. Olaf Johannesen var sam an við tveimum øðrum til nevnd ur at vinna hesa heið urs lønina. Tá samanumkom, var tað sjón leik ar innan, Con stanze Becker, ið vann heið urs- løn ina fyri sín leiklut sum Medea í leikinum "Medea". Hóast Olaf Johannesen ikki vann Der Faust, er tal- an framvegis um eitt gott sjón leik ar a avrik, tí hann er fyrsti per sónur, sum ikki er týsk ari, ið er tilnevndur við- ur kendu heiðurslønina. Eingin heiðursløn til Olaf Johannesen