týsdagur 3. desember 2013síða 2

Mikudagur 4. desember 2013 · Nr. 140 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Mikudagsblaðið verður borið ókeypis til hvørt húsarhald í Føroyum! Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo skov skov skov urin.fo urin.fo urin.fo Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo MARITA THOMSEN Hvat vildu tit við valdinum SÍÐA34-35 100 tals børn í fá tæk r a- dømi Á triða sinni kunnu vit – út frá Pisa- kann ingini – staðfesta, at vit duga nógv verri í skúlanum enn tey, sum vit van liga vilja samanbera okkum við. Sambært úrslitinum, sum varð lagt fram í Mentamálaráðnum týs- morg un in, so eru Føroyar nummar 42 av 66 londum í støddfrøði, numm ar 46 í les ing og nummar 48 í nátt úr u vís indi. Hóast landsstýrismaðurin sigur seg fegn ast um, at framgongd er at hóma, so er úrslitið alt annað enn nøkt andi. Formaðurin í lærarafelagnum vildi gera tað til, at spurn ing arn ir vóru ikki nóg góðir – men legði tó dent á, at tað ikki skuldi nýtast til um ber ing. Men hann valdi kortini at nevna tað, so okkurt man hann leggja í tað. Úr Mentamálaráðnum verður sagt, at ráð ið beinanvegin saman við skúl a leið ar um fer at viðgera úrs lit ini og at umrøða møgulig átøk í skúl u num. Fundur verður longu í næstu viku. Eisini fer ráðið at heita á Fólka skúl a ráðið um at gera tilmæli í sam bandi við nýggjastu PISA-úrs- lit i ni og at styrkja uppfylgingina og eft ir meti ng ina av átøkunum, sum longu eru sett í verk. Tað er mikið gott, at tikið verð ur í egn an barm líka úr Ment a mál a- ráð num og all an veg in nið ur gjøgn- um skúla skip an ina. Men tað nyttar ikki at gera sum í fótbóltinum – at fegn ast um framgongd hóast alt, tá vit eru so langt aftanfyri. Tað er als ikki nøktandi, at vit liggja so niðarliga, tá vit vilja vera ein fram kom in tjóð. Vit eiga at liggja nógv hægri, og tí eiga munagóð stig at verða tikin. Vit kunnu altíð skylda upp á skúl an ella laggja lær ar ar undir at vera ván a ligar. Men for eld ur mugu eis ini taka í egn an barm. Tí tað krev- ur nógv av einum heimi, at børn ini fáa tað burtur úr skúla gongd ini, sum teim um er ætl að. Tað krev- ur hart ar beiði hvønn einasta dag. Tað krev ur eis ini, at børn ini duga at upp føra seg í skúla num, og tað skal sjálv andi eisini lærast heimanífrá. Kann ing ar vísa, at lutvís stórur part ur av tíðini hjá lærarum fer bara til at fáa arbeiðsfrið. So ja, mentamálaráðharrin skal taka seg saman. Men tað skulu for- eld ur so sann i liga eisini, soleiðis at børn ini koma væl fyrireikað í skúla. Føroyska samfelagið kann ikki liva við, at okk ara børn fáa botn- kar ak ter. ERU VIT BÝTTARI ENN HINI? Danski staturin letur seks milliardir krónur í miðlastuðli um árið. Tað merkir, at tað kostar hvørjum dana 1.200 krónur. Meginparturin verður lat- in til Danmarks Radio, sum fer við meginpartinum, men eis ini til aðrar miðlar, sum til døm is sum útberingarstuðul til bløðini. Menta mála ráð harr in danski, Mar i anne Jelved, hev ur júst sett miðlaráðið, sum hevur til uppgávu at luta peng ar nar mill um miðl- ar nar í Danmark. Umframt tær 3,5 milli ard- ir nar til Danmarks Radio, so fáa bløðini 350 milliónir krón u r. Tað svarar til, um vit rokna um til føroysk tøl, at før oysku bløðini fingu 3,5 mill i ónir í útberingarstuðuli. Men í Føroyum er so als eingin áhugi hjá pol it ik ar- um at lætta um hjá fjøl miðl- u num. Í staðin fyri at stuðla priv atu miðlunum, so er Før- oya Løgting í beinharðari kapp ing við bløðini og pri v- atu miðlarnar annars. Tað verður gjørt við at tvinga Kringvarp Føroya at selja lýs ingar og sponsorat – alt frá ølklubbum í Havn til trygg ing ar risan, sum hev ur lagt hald á veðrið í sjón varp- i num. Sambært public servi c e- sát t mál a num, sum annars fer úr gildi um 27 dagar, so vil Mentamálaráðið hava Kring- varp ið at selja lýsingar fyri 10,4 mill i óinir (í 2011 tølum). Hetta er áleið tríggjar ferðir tað, sum danski staturin – um roknað til føroysk tøl – let u r í stuðuli til bløðini. So tað er beint øvugtur poli- tikkur á hesum øki í Før oy- um og í Danmark. Her vilja pol it ik ararnir hava eitt skert kring varp, og bløðini fáa ikki eina krónu. Føroyar eru eina- sta landið her á okkara leið- um við hesum løgna miðla- poli tikki. So meðan bløð og privatir miðl ar fáa ikki eina krónu, so vilja politikarar fegnir gjøgn- um Kringvarpið taka yvir 10 mill i ónir lýsingarkrónur frá priv atu miðlunum til alment fíggj aða Kringvarpið. – Vit biða spent, til Bjørn- in vaknar í Ment a mál a ráð- num... Ella vilja føroyskir poli t- ik ar ar als ikki hava frælsar priv at ar fjølmiðlar...? 60 milliónir til miðlar Í næstu viku kemur umstríddi fisk i vinn u komm- is er ur in hjá ES, Maria Dam- anaki, til Føroya at vitja. Tað er Jacob Vestergaard, lands stýrismaður í fiski- vinnumálum, sum hevur boð ið henni hendavegin. Damanaki kemur til Føroya mikudagin, men vitj an in verður stutt, tí hon fer avstað aftur longu hós- dagin. Jacob Vestergaard sigur, at tað er sjálvandi ósemjan um upp sjóvarkvotur, sum eru á skránni, tá ið hon kem ur hendavegin. Enn er skráin ikki løgd, men eru líkindi til tað, ætla tey at vísa henni so nógv av landinum, sum umstøður eru til. – Vit fara at vísa henni, hvussu vit liva og virka í Før- oy um so at hon kann gera sær sína egnu meting av okk um sum fiskivinnutjóð, sig ur hann. Jacob Vestergaard held- ur eisini, at tað kann vera gagnligt at hitta fisk i vinn- u kommi ser um undir fýra eyg um her heima í Før oy- um og tað kann verða ein brikkur í royndunum at røkk a eini semju. Maria Damanaki til Føroya Ikki bara skúlin men eisini foreldur mugu taka seg saman