týsdagur 10. desember 2013síða 10

Mikudagur 11. desember 2013 · Nr. 143 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 tíðindi Eydna Skaale Sigrun Wardum forkvinna í Javna, hoyrir javnan foreldur at brekaðum og kroniskt sjúk­um børnum kæra sína neyð um gjaldið á Hotel Tórs­havn, sum verður álagt summ­um, men ikki øðrum. Hon vísir á, at foreldrini skulu hava eina váttan frá Almannaverkinum, áðrenn tey fara avstað, sum tey síðani skulu geva starvsfólkinum á Hotel Tórshavn. – Men hvør hugsar um at seta seg í samband við Al­ manna­verkið, tá nú barnið skal sendast til Danmarkar til við­gerð? Og serliga um tey verða send akutt avstað? Heilsu­verkið og Almanna­ verkið áttu at syrgt fyri játtan­ini automatiskt, so for­eldrini ikki skulu hugsa um tað. Tey hava nokk at hugsa um – serliga um tey verða send akutt niður, sigur Sigrun Wardum. Ókonsekvent Sigrun vísir á forsorgarlógina, sum sigur, at foreldur ikki eiga at hava eykaútreiðslur av sjúkum ella brekaðum barni. Almannaverkið hevur víst á, at 150 kr um dagin eru út­reiðslur, sum fólk allíkavæl hava, hóast tey eru heima, og sum tey tí eiga at kunna rinda sjálvi. – Men útreiðslurnar til hús­ini minka ikki, hóast tú fert niður. Hevur tú fleiri børn, sum eru eftir heima, skulu tey jú bæði vera heit og mett hvønn dag. So út­ reiðslurnar minka ikki, hóast eitt av foreldrunum fer niður við einum sjúkum barni, vísir Sigrun á. Langir dagar á sjúkra­ hús­inum hava eisini eyka­út­ reiðslur við sær bæði til mat og telefonrokningar heim, og tískil er eingin ivi um, at kostur og uppihald eiga at vera goldin – júst sum kæru­ nevndin eisini vísir á. Sigrun sigur, at eisini hóast læknin sendir teg av­ stað, er ikki vist, at játtanin frá Almanna­verkinum fylgir við. Hana mugu foreldrini sjálvi tryggja sær. Men tað eru ikki øll foreldur, ið vita av tí. Tey flestu munnu halda, at skipanin loftar teimum, tá tey fara, og tískil kemur tað dátt við, tá tey vera kravd eftir pengum í Danmark. – Men tað er givið, at starvs­fólkið á Hotel Tórshavn má hava eina játtan, sum vátt­ar, at foreldur at sjúkum børn­um ikki skulu gjalda fyri kost og uppihald. Tey kunnu ikki av sínum eintingum bara lova fólki at búgva har ókeypis. – Trupulleikin er, at okk­ um manglar heilt greiðar reglur og greiðar manna­ gongd­ir, sum taka ábyrgd­ina frá for­eldrunum. Hetta skuldi verið nakað, sum Heilsu­ verkið og Almanna­verkið ordn­aðu uttanum for­eldrini, og tað skuldi verið gjørt kon­ sek­vent, soleiðis, at tað sama verður galdandi fyri øll. eydna@sosialurin.fo Eydna Skaale Tá Eydna Iversen Lindenskov og maðurin, Sámal, vórðu send niður til skurðviðgerð við 2 ára gomlu dóttrini, fingu tey onga kunning um, at tey kundu fáa endurgoldið kost og logi á Hotel Tórshavn. – Vit fingu ferðaseðlar frá sjúkrahúsinum og fingu kunn­ing um, at vit skuldu búgva á Hotel Tórshavn. Eg hugdi á heimasíðuna hjá Hotel Tòrshavn, og har stend­ur bara, at fylgjarar rinda 150 kr um døgnið. Vit fóru niður 26. oktober og vóru niðri í 10 dagar, meðan dóttur­in varð skurðviðgjørd og kom seg aftur. Tá vit fóru heim, rindaðu vit rokningina á Hotel Tòrshavn. Eg fekk ongan­tíð nakað at vita um, at foreldur at sjúkum børnum kunnu fáa endurgoldið hesa útreiðsl­una, sigur Eydna. Av tilvild Knappar tríggjar vikur seinni fór Eydna niður aftur við dóttrini – hesuferð til eftirlit, fyri at tryggja, at dóttur­in kom seg, sum hon skuldi, eftir skurðviðgerðina. Tað var sama mannagongd – tey fingu innkalling og fingu ferða­seðlar frá Lands­sjúkra­ hús­inum, men framvegis onga kunning um, at tey áttu at fáa gjaldið á Hotel Tórs­ havn endurgoldið. – Inni á Ríkissjúkrahús­ inum hittu vit eina aðra før­ oyska mammu, sum var har við soninum. Vit fullu í prát og púra av tilvild greiddi hon mær frá, at foreldur ikki eiga at rinda, tá tey eru í sjúkraørindum við børn­ unum. Hetta var fyrstu ferð, eg hoyrdi nakað um hetta, vísir Eydna á. Tíbetur hevði hon goymt kvittanina frá fyrru vitjan­ini, og søkti um at fáa endur­gjald fyri kostnaðin av uppi­hald­ inum, tá tey komu heim­aftur. – Tá eg søkti, gekk tað skjótt fyri seg. Eina viku seinni hevði eg fingið játtandi svar um, at Almannaverkið skuldi rindað. Pengarnir eru enn ikki komnir á konto, men eg havi so fingið játtandi svar, greiðir Eydna frá. Samstundis undrast hon tó á, at tey tvær ferðir vórðu send til Danmarkar við sjúka barninum, uttan at nakar greiddi teimum frá, at uppi­ haldið á Hotel Tórshavn var ein útreiðsla, tey ikki áttu at rinda sjálvi. Áttu at fingið boð – Tað kundi staðið í bræv­ inum, vit fingu frá Lands­ sjúkra­húsium. Tey vita jú, at tað var eitt tvey ára gamalt barn, tey sendu avstað. Tað kundi eisini staðið á heima­ síðuni hjá Hotel Tórshavn, ella starvsfólkið har kundi greitt okkum frá tí. Tað kundu verið nógvir mátar, har vit kundu verðið kunnað um, at vit kundu søkja um at fáa meir­útreiðslurnar goldnar, tá vit fóru niður í sjúku­ørind­um við dóttrini, vísir Eydna á. Hon metir tó, at tað allarbesta hevði verið, um hetta kundi verið ordnað uttan­um foreldrini. – Tá vit vórðu send niður við dóttrini, høvdu vit ríkiligt at hugsa um. Bæði viðvíkjandi skurðviðgerðini, hon skuldi undir, men eisini alt tað prak­ tiska viðvíkjandi ferðini – og ikki minst viðvíkjandi hin­um børnunum, sum vóru eftir heima, heldur Eydna. Hon vísir á, at tá man verður send niður av Heilsu­ verk­inum, so er tað ikki nattúr­ligt at hugsa, at man skal boða Almannaverkinum frá ella søkja tey um nakað - tað eru jú tvey púra ymisk ráð. Og fært tú tað ikki at vita, er tað torført at finna kunningina um hetta nakra­ staðni. – Eg veit frá øðrum for­ eldr­um, at tað hevur ikki verið eins lætt, sum tað var hjá okkum, at fáa pengarnar endur­goldnar. Hjá okkum var størsti trupul­leiki vantandi sam­skifti og vantandi kunn­ ing um okkara rættindi, sum foreldur at sjúkum barni. – Har eru avgjørt onkrar mannagongdir, ið áttu at verið endurskoðaðar, so hetta varð gjørt so lætt fyri for­ eldrini, sum gjørligt, heldur Eydna. – Vit møttu eini aðrari føroyskari mammu á Ríkissjúkrahúsinum, og av tilvild segði hon okkum, at vit ikki sjálvi áttu at rinda fyri uppihaldið á Hotel Tórshavn. Hetta var aðru ferð, vit vóru niðri, og hetta var fyrstu ferð, vit hoyrdu nakað um okkara rætt til endurgjald fyri uppihaldið, sigur Eydna Iversen Lindenskov – Fólk frá Almannaverkinum siga, at síðani kærunevndin kom við niðurstøðuni um, at foreldur ikki eiga at gjalda, verða foreldur ikki kravd eftir hesum gjaldinum fyri kost og logi á Hotel Tórshavn. Men eg má bara lurta eftir, hvat fólk siga. Og tað er mín greiða fatan, at nøkur fáa endur­gjald, meðan onnur ikki fáa, sigur Sigrun Wardum, forkvinna í Javna Vantandi kunning um rættindi Tað var av tilvild, at Eydna Iversen Lindenskov frætti, at hon og maðurin ikki áttu at rinda fyri upphaldið á Hotel Tórshavn, tá dótturin í oktober skuldi skurðviðgerðast á Ríkissjúkrahúsinum. Mynd: modellmynd Foreldrini eiga at verða loftað Les svarið frá stjóranum á Almannaverkinum á síðu 12