mánadagur 16. desember 2013síða 2

Mánadagur 16. desember 2013 · Nr. 145 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo skov skov skov urin.fo urin.fo urin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo HØGNI HOYDAL KJAK SÍÐA 14 Skamm ið tykk um HANUS SAMRÓ KJAK SÍÐA 14 Vit eiga evnaríkan ungdóm Aftur hesaferð sendu Pisa-kann- ing a r nar eina sjokkbylgju gjøgnum før oyska skúlalandslagið. Ikki tí, vit høvdu ikki væntað tað heilt stóra í mun til tær kanningar, sum fyrr hava verið gjørd ar – men tað hevði fløv að at sæð eina framgongd, og hon er ikki nóg eyðsýnd, hóast lands stýr is maðurin fegnast um ta lítlu fram gongd, sum hóast alt var at hóma. Í blaðnum í dag hevur Rógvi Thom sen, sum er pedagogiskur ráð- gevi, harðar atfinningar at Ment a- mál a ráð num, sum ikki alment setur navn á øll tey fakligu fyrivarnini, ið eiga at verða tikin viðvíkjandi Pisa - kann ing ini. Hann heldur rætt og slætt, at kanningin er óbrúkilig, tí hon ikki lýkur alment galdandi hag- frøð is lig ar reglur. Sjálvandi skulu slíkar kanningar tak ast við fyrivarni, so sum lands- stýr is maðurin og fólkini kring hann eis ini vísa á. Men tað sum Rógvi Thomsen eftirlýsir er, at eingi n sigur nakað um, at sjávlur mát in, sum kanningin verður gjørd up p á, eisini skal takast við størsta fyr i varni. Vit kunnu so spyrja okkum sjálvi, hví vit gera slíkar kanningar? Vita vit ikki at svara, so hava vit ein trup ul l eika. Tað at vit kunnu sam meta okkum við fólk í øðrum lond um kann sjálvandi vera gott. Men um vit ikki vísindaliga kunnu standa við tað, sum kannað verður, so er líka vítt sum sítt. Rógvi Thomsen saknar eisini frá- greið ing til kanningina og vísir á, at frá greiðingin til føroysku kann ing- in a bara fyllir 20 síður, með an frá- greið ingin til ta donsku kanningina fyll ir 164 síður. Vit kunnu geva honum rætt í, at tað er sera óheppið, um úrslitið av kann ingini verður, at hon fer at verða brúkt negativt til at niðurgera skúl ar og lær arar og banka teir upp á pláss við trongum, stýrandi náms- ætl anum. Hann heldur, at lærarar skulu ansa eftir Pisa-øsingini og heldur nýta sítt vit og skil. Sjálvandi eiga vit at gera alt til tess at børnini fáa ein so góðan skúla, sum tilber. Her hvílir stór ábyrgd á lærarum, skúlamynduleikum, politikarum og ikki minst á foreldrum, sum kunnu gera nógv beinleiðis og óbeinleiðis at hjálpa til, at vit fáa heimsins besta skúla. Men er tað so, at hendan kannigin ikki er eftirfarandi – og vita vit ikki hví, vit gera hesar kanningar, so hava vit ein trupulleika. MUGU VITA HVÍ VIT KANNA – Stormur, orkan, heglingur, regn, kavarok, mjørki. Okkara fan tast iska land og náttúra gev ur okkum ein framúr møg u leika at raðfesta og markn að ar føra eina storm ferð a vinnu um veturin. Tað sigur Kaj Leo Holm Jo hann e sen, løgmaður, á Face book. Hann heldur eis- ini, at tað er upplagt at seta á stovn eina altjóða hægri út- búgv ing innan met e o r ologi í Før oyum. – Eg elski gott veður, men mær dámar eisini væl ein góð- an storm av og á. Eg vóni, at okk ara sjófólk eru á tryggum stað, meðan lágtrýstini ýla fram við oyggjunum, skrivar løg maður á Facebook um nátt urð a tíð í sunnukvøldið. Vil hava »storm-ferðavinnu« Karsten Hansen, lands stýr is - mað ur hevur valt nýggja Vís - ind a sið sem i nevnd. Vís ind a sið- sem i nevnd in tek ur við 1. januar 2014. Sjey limir eru í nevndini, av hvørj um trý granska ella hava gransk að í heilsu. Hesi verða vald eftir tilmæli frá Lækn afelag Føroya. Fýra av lim unum eru leikfólk. Nevnd- in skipar seg við formanni og næst formanni. Limirnir í Vís inda sið sem i - nevnd Føroya eru: • Jens Andreasen, deild ar- lækni og granskari • Shahin Gaini, yvir lækni og granskari • Ann Østerø, depils leið ari á Rann sókn ar stovuni á Lands- sjúkrahúsinum • Armgarð Arge, cand. theol og tíð indakvinna • Oluf Færø, cand. scient. • Halgir Winther Poul sen, cand. jur., ad voka t ur • Gunvør á Norði, post doc. Varalimir eru: • Katrin Danielsen, komm- u nulækni • Poula Rein ert Petersen, sjúkra røktarfrøðingur og cand. scient. san. • Kári Purkhús, lív frøð- ingur • Marita Debes Magnu s sen, medisinskur mikr obiologur Um Vísindasiðseminevnd Føroya Eitt samt Løgting sam tykti í summar rík is lóg ar til mæli um at seta í gildi fyri Føroyar “Lov om vid en skab s etisk behandling af sund heds videnskabelige forskn ings pro jekter”. Lógin ásetur, at áðr- enn farið verður undir eina heilsuvísindaliga gransk ing- ar verk ætlan, sum fevnir um menn iskju ella menniskjaligt lív frøði - eitt nú vevnað ella í leg ur - skal verkætlanin góð- kennast av serligari nevnd, sum ber heitið Vís ind a sið sem- i nevndin. Skipanin við vís ind a- sið sem in evnd hevur, sum yv ir skipað endamál at tryggja, at verkætlanir inn- an heilsugransking verða framd ar vísindasiðsemiliga ráðiligt. Atlit til rættindi og trygd hjá teimum, ið luttaka í granskingarverkætlanum, eru altíð týdningarmiklari, enn vísindalig áhugamál fyri at skapa møguleikar fyri menning av nýggjari vitan. Skipanin við vísindasiðseminevndum er tí týdningarmikil fyri menningina av heilsugransking í Føroyum. Nýggj Vísi nda sið seminevnd sett - Eg kann ikki góðtaka eina loysn, har Føroyar í fram- tíðini fáa sama part sum Ísland og væl minni enn 15 prosent av samlaðu makr- el kvotuni, sigur Jacob Vest- e rgaard Landsstýrismaðurin í fisk i vinnumálum er greið- ur í sínum svari til Mariu Damanaki, fiski vinn u- komm i sser. Hóast Jacob Vestergaard á felags tíðindafundi í Ting a nesi hósdagin segði tilboðið frá Mariu Dam- a naki vera áhugavert, so kem ur tað ikki til sjóndar í svar i num, sum fór úr Fiski- mál a ráðnum til Brússel í gjárkvøldi. Úr svarinum kemur til kenn ar, at leisturin hjá Mariu Damanaki er, at Før- oyar og Ísland skulu fáa sama part av makr el stovn- i num. Men tað gongur ikki, sambært Jacobi Vest er- gaard. - Eg kann ikki góðtaka eina loysn, har Føroyar í fram tíð ini fáa sama part sum Ísland og væl minni enn 15 prosent av samlaðu mak r elkvotuni, sigur Jacob Vest ergaard í svarinum til Dam anaki. Í brævinum minnir lands stýrismaðurin á, at hann á toppfundinum í síðstu viku gjørdi greitt, at tað má vera munur á før- oysku og íslendsku makre- lkvotuni . - Tað er mín greiða fatan, at Føroyar eiga at síggjast sum eitt strandaland í eini komandi avtalu um makr e l- in, sigur Jacob Vestergaard. Jaligi tónin frá síðstu viku sæst tó partvís aftur í svarinum frá Jacobi Vest- e rgaard, sum endar brævið til Mariu Damanaki við at heita á kommisserin um at halda fram við síni roynd at finna semju um makr el- býtið. Og somuleiðis sigur lands stýr ismaðurin seg fram haldandi vilja arbeiða fyri at finna eina loysn á makr el trætuni. Vestergaard krevur meira enn Ísland Kanningin má ikki nýtast til niðurgerð av skúlum