týsdagur 17. desember 2013síða 8

Mikudagur 18. desember 2013 · Nr. 146 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 TÍÐINDI Ingolf S. Olsen Meira eftirútbúgving og betri møgu leikar at fara út í heim at nema sær vitan og royndir er vegurin fram at betra frá læru na og førleikarnar hjá næm- ing unum í føroyska fólka- skúlanum. Og tað skal verða lættari at fara undir nýggjar undirvísingarverkætlanir. Tað sigur Hanus Joensen, stjóri á Kommunuskúlanum í Havn og formaður í Skúla- leiðara felag Føroya. Skúlaleiðarafelagið var mill um tey fyrstu, sum Bjørn Kalsø, mentamálaráðharri, kall aði til fundar, eftir at Pisa 2012-kanningin varð al- manna kunngjørd 3. desem- ber. – Tað er longu sagt nógv um, at kanningin skal takast við fyrivarni, og tað skal hon eisini, men hon er í øllum før um góð á tann hátt, at hon setur fokus á skúlan. Vit kunnu heldur ikki bara kasta hana burtur og siga, at hon onki hevur upp á seg, tí hon verður jú brúkt alla aðra staðir, staðfestir Hanus Joen- sen. Føroyska Pisa-kanningin fevnir um allar 9. floks-næm- ing ar í einum árgangi, með- an flokkarnir í størri lond- um verða valdir út og fáa tað vita, langt áðrenn sjálva kanningina. Tað kann hava rætti liga stóra ávirkan á saman beringargrundarlagið, vísir Hanus Joensen millum annað á. Støðið ov lágt Men hóast fyrivarnini tekur hann Pisa-úrslitið fyri fult. – Um nakar heldur, at kanningin sigur allan sann- leikan um føroyska skúlan, so er tað stak óheppið. Før oyski skúlin hevur eisini nógv ar sera góðar dygdir, sum ikki verða máldar í Pisa. Men hinvegin kunnu vit ikki snakka okkum burtur úr, at fakliga støðið í føroyska skúla num er ikki nóg høgt, og tað mugu vit gera okkurt við, sigur hann. Og tað er meira eftir út- búgv ing, sum skal til, heldur Hanus Joensen. – Tað nyttar onki bara at legg ja fleiri tímar afturat undir vísingini, hvørja ferð vit síggja, at okkurt er galið. Dygd in í undirvísingini skal lyftast, og tað gerst bara við eftir út búgving og betraðum møgu leikum at sleppa út um landoddarnar at síggja, hvussu tey gera aðra staðir, sig ur hann. – Tað er gamaní, at vit hava ein inkluderandi skúla, men bara at staðfesta tað, og so onki annað gera, gevur onga mein ing. Pisa-kanningin vísir eisini, at okkara góðu næm- ing ar ikki eru nóg góðir, og at tey, sum hava tørv á meira tíð og hjálp, ikki fáa tað, tey hava brúk fyri. Generelt hava útryðjurnar tað ikki so gott í skúlahøpi, og Føroyar eru jú ein útryðja, allar sum tær eru, staðfestir Hanus Joensen. Útbúgva breitt Hann sigur, at tað er neyðugt at eftirútbúgva lærarar í øll- um lærugreinum. – Myndugleikarnir hava longu ásanna, at eftir út búgv- ing er alneyðug, og ymiskt er sett í gongd. Lærara út búgv - ing in er uppstigað til bachel- or, og tað er gott. Men Nám hev ur ov lítið av peng um, og tí eru tað bara stutt eftir út búgv - ing ar skeið, tey kunnu bjóða. Vit hava brúk fyri, at lær ar ar í størri mun kunnu brú ka ta tíð, sum er neyðug til at eftir- út búgva seg. Tað inni ber eisini møgu leika fyri at arbeiða niður setta tíð eina tíð og stuðul til fjar lest ur og ferða út- reiðsl ur, um eftir út búgv ing in verð ur tikin uttanlands, sigur Hanus Joen sen. Sjálvur var hann fyri nøkrum árum síðani á lærda há s kúla num í Linköping í Svøríki og tók eftirútbúgving innan leiðslu. – Tað gav mær ótrúliga nógv, og tað hevur sera stóran týdn ing, at møguleikin at fara út í fremmant umhvørvi at læra og uppliva er til staðar, sig ur hann. Pengar á borðið Tað skulu við øðrum orðum pengar á borðið, um nakað muna gott skal gerast við góðsku støðið í føroyska fólkaskúlanum. – Alt nýtist ikki at kosta so nógv, men skal skúlin veru liga lyftast, so mugu vit vera til reiðar at gjalda fyri tað. Eg haldi eisini, at eg merki, at politikararnir vilja gera ta íløguna. Vit í skúla- leiðara felagnum hava í øllum før um ein góðan dialog við Menta málaráðið og politisku skipan ina annars, sigur Hanus Joensen. Í Skúlaleiðarafelag Føroya hava tey tó ikki roknað upp á, hvussu stór íløga í pengum er neyðugt fyri at gera nakað, ið veruliga munar innan skúlans gátt. – Vit mugu eftirútbúgva breitt, bæði fakliga og náms- frøðiliga. Og ikki minst leiðsl- ur nar. Lærar a út búgv ingin hev ur nú eina breyt við leiðs- lu, og ætlanir eru um at víðka hana, so hon eisini kann taka liðugt útbúnar lærarar inn til eftir útbúgving. Tað er gott. Men at seta prís á, hvat tað kost ar at fáa ein betri skúla, tað dugi eg ikki, sigur Hanus Joen sen. – Men meirjáttanir við ong um skipanarbroytingum vísa seg ikki einsamallar at vera svarið. Tí eigur tað eisini at gerast lættari og meira eggj andi hjá lærarum og leiðsl um at fara undir nýggjar undir vís ing ar verk ætlan ir við øðrvísi námshættum og hug- burði, sigur hann. Skúlaleiðararnir: Meira eftirútbúgving Pisa-kanningin sigur ikki allan sannleikan um føroyska skúlan, men vit kunnu tó ikki bara forkasta hana, alla sum hon er, heldur Hanus Joensen, formaður fyri føroysku skúlaleiðararnar. - Um hildið verður, at úrslitið av Pisa-kanningini er allur sannleikin um føroyska skúlan, er tað óheppið. Men vit kunnu ikki snakka okkum burtur úr, at fakliga støðið í skúlanum ikki er nóg gott. Tað er naivt at halda, at skúlin bara skal standa í stað. Vit mugu gera tingini øðrvísið og betri, sigur Hanus Joensen, skúlastjóri á Kommunuskúlanum í Havn og formaður í Skúlaleiðarafelag Føroya Mynd: Álvur Haraldsen MARJUN ARGE SIMONSEN Hvussu orða vit okkum á rættan hátt MARJUN ARGE SIMONSEN Hvussu orða vit okkum á rættan hátt MARJ MA M Hvu Hv Hvu Bókin er at fáa í bókhandlum kring landið Krónur 129