hósdagur 19. desember 2013síða 2

Fríggjadagur 20. desember 2013 · Nr. 147 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov vikuskiftisblaðið Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Edmund Joensen tíðargrein síða 21 Javn­að­ armenn í hvør sína ætt Eyðrit Mørkøre Eygamálið síða 18 Latið hjørtuni upp á jólum Hóast lønarviðurskiftini hjá lands­ stýr­is­fólk­u­num eru mál numm­ar eitt á løg­list­a­num hjá løg­manni á ó­lav­søku – og hó­ast løgmaður síðani hann kom til hevur lovað, at hann fór at broyta hesi viðurskiftini, so er málið ikki komið í tingið enn. Sosialurin hevur fleiri ferðir tik­ ið hetta mál upp – seinast í ok­to­ber, tá vit kundu vísa á, at pen­sjóns­ skip­an­in hjá lands­stýr­is­fólk­um eft­ir út­rokn­ing­um pádregur lands­ kass­a­num eina skuld upp á tvær mill­i­ónir krónur um árið fyri hvørt lands­stýr­is­fólk – og soleiðis upp í 55,6 mill­i­ón­ir krónur fyri hvørt val­ skeið. Tá Føroya valdsmiklasti pol­it­ik­ ari segði, at hann ætlaði at fáa mál­ ið í ting­ið fyri jól, so er tað eitt stórt pro­blem fyri trúvirðið og ikki minst fyri signalvirðið, at tað kortini ikki eydn­ast. Talan er um eitt smámál, sum lætt­liga kann fáast í gjøgnum pol­it­ isku skip­an­ina. Málið snýr seg heilt ein­falt um, at landsstýrisfólk í stað­ in fyri at fáa tað sum svarar til upp í 125 prosent í pen­sjónsinngjaldi um mán­að­in – eins og onnur fólk skulu fáa 15 pro­sent. Tað er eyðsæð, at pol­it­ik­ar­ar treyð­ugt vilja frá­siga sær slík rætt­ ind­indi. Fleiri løgmenn hava runnið und­an – sum oftast við at seta eina nevnd. Kaj Leo Holm Johannesen út­setti eisini málið við at seta eina nevnd at gera álit, hóast tvey álit longu lógu á borðinum hjá honum framm­an­und­an. Øll mæla tey til at broyta pen­sjóns­skip­ani­na, so hon lík­ist tí, sum vanlig fólk fáa. Sum skipanin hjá lands­stýr­is­ fólk­u­num eru nú, so upptjena tey sær fulla tæn­ast­u­mann­a­pen­sjón eftir at hava sitið átta ár í lands­stýr­ i­num. Vanlig fólk skulu brúka 37 ár at upp­tjena tilsvarandi pensjón. Tænastupensjónirnar eru ein tikk­andi bumba undir lands­kass­ a­num – tí talan er um eina ov­ur­ honds stóra almenna skuld, sum við lands­stýr­is­mann­a­pen­sjón­u­num veks­ur við 55,6 mill­i­ón­um fyri hvørt val­skeið. Tí er tað í tøkum tíma, at á­byrgd­ar­full­ir pol­iti­k­arar taka sær um reiggj og broyta skipanina. Hesaferð lovar løgmaður at fáa mál­ið í tingið í janauar ella febr­u­ ar. Tað er ein spurningur álit, at eitt slíkt mál blívur við at draga út. Tað er eisini ein spurningur um trú­virði á alla ta politisku skipanina. Men mest av øllum er talan um sign­al­ virði, tá eitt mál sum tekur púra vit­l­eys serrættindi frá politakarum ferð eftir ferð verður drigið út. Løgmaður hevur nú høvi at vísa í verki tað, sum løgmann undan honum ikki megnaðu. ein spurningur um álit – Nei, tú fært ikki at vita, hvør hev­ur sett pengar í Port­al­in, sigur Poul Hansen, sum bleiv nevnd­ar­for­mað­ur í Knass­um, samstundis sum fel­ag­ið fekk 1,7 millión í nýggj­um kapitali. Advokaturin og vinn­u­lívs­ mað­ur­i­n Poul Hansen er nú sterki maðurin í sp/f Knass­um, sum eigur og rekur Port­al.fo Poul Hansen bleiv nevnd­ ar­for­mað­ur 9. desember í ár, sam­stund­is sum felagið fekk 1,7 mill­ión krónur í nýggjum kap­ i­tali. Nýggi nevndarformaðurin hev­ur tó onga viðmerking til, um sam­an­hang­ur er millum hesi við­u­r­skifti. – Nei, tað havi eg onga við­ merk­ing til, sigur Poul Han­sen. Hann vil ikki upplýsa nakað um ogn­ar­skapin í Knassum og har­við Port­alinum. Heldur ikki hó­ast talan er um ein fjøl­miðil, og fjølmiðlar van­liga byggja á trúvirði og op­in­leika. Nýggi nevndarformaðurin held­ur ikki, at tað hevur nakra á­virkan á trúvirðið hjá Por­t­ali­ num sum fjølmiðil, at ogn­ar­ skap­urin er loyniligur. Eftir fíggjarkreppuna í Ís­ landi fingu fjølmiðlarnir sín part av ábyrgdini, tí teir í stór­ an mun vóru keyptir upp av vinnu­lív­i­num, sum ikki vildi hava tey at skriva kritisk tíð­ indi um júst vinnulívið. – Nei, eg dugi ikki at síggja nakr­an trup­ulleika í hesum. Eru tíð­in­dini saklig, so er væl líka mikið, hvør eigur, er stutta svarið frá advokatinum og vinnulívsmanninum. Umframt at vera nevnd­ ar­for­mað­ur í Sp/f Knassar er Poul Han­sen eisini sera virk­in í før­oysk­um vinnulívi. Hann er nevnd­ar­for­mað­ur í Faroe Origin og P/F Upp­s­jóv­ar­havn­ ini á Tvøroyri, umframt at hann situr í nevndini í eini røð av fel­øg­um, eitt nú Effo Fin­ans, Vest­ur­leika, Aluplast og Før­oya Real­kred­itt­stovni, umframt at hann er stjóri í P/F Bacalao. Hann var nevnd­ar­for­mað­ur og part­a­eig­a­ri í Havsbrún í Fugl­a­ firði, til Bakk­a­frost keypti fyr­ i­tøk­una. Um orsøkina til at hann nú er nevn­d­ar­formaður í sp/f Knass­ar, sum eigur Portalin, sig­ur Poul Hansen stutt: – Tað er væl tí, at onkur trýr, at eg kann geva felagnum okk­ urt, sigur Poul Hansen og legg­ ur aft­ur­at: – Hetta er eitt púra nýtt øki fyri meg. Ein nýggj og spenn­ andi av­bjóðing. Poul Hansen hevur annars ong­ar aðrar við­merk­ing­ar um sín nevnd­a­r­for­mans­sess, ella hvat hann ætlar at gera í starv­ i­num. Sam­bært ársroknskapinum so var Knassar longu insolvent áðr­enn tað keypti Portalin í summ­ar fyri um 5,5 milliónir krón­ur. Eginpeningurin er neg­a­tivur við 708.000 krónum. Hann hev­ur verið negativur síðani 2008, tí felagið hevur verið rikið við und­ir­skoti øll árini síðani 2006. Saml­aða und­i­r­skotið hjá fel­ag­num sein­ astu níggju rokn­skap­ar­ár­ini er 838.000 krónur. Sp/F Knassar hevur soleiðis ong­an kjans havt at fíggja í­løg­ una í Portalin, og tí hevur ver­ið neyðugt, at onkur hevur veitt teimum trygd fyri allari láns­ upp­hædd­ini – ella hevur gold­ið upp­hæddina fyri felagið. Aft­ur­ gjald­ing­in av einum láni upp á 5-6 mill­i­ónir krónur krev­ur stórt gjaldføri – uttan iva nógv størri, enn portal.fo klár­ar at forrenta saman við útreiðslunum, sum felagið hevur av at reka portal. fo Poul Hansen stýrir Portalinum Lands­stýr­is­lønir eru gott dømi um signalvirði Gleðilig jól