hósdagur 30. januar 2014síða 2

Fríggjadagur 31. januar 2014 · Nr. 13 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov vikuskiftisblaðið Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Jógvan við Keldu Tíðargrein síða 15 Fjøl­ miðl­a­fólk og obje­ ktivitetur Theodor E. D. Olsen Eygamálið síða 14 Hetta er ein klumma... Tað standa stórar og positivar remb­ ing­ar fyri framman í føroyska sam­fel­ agnum. Í summar verður aftur borað eft­ir olju, tá Statiol fer at bora sínar tveir leitbrunnar á føroysum øki, sum verður størsta einstaka íløgan í før­ oysk­ari vinnusøgu yvirhøvur. Um olja verður funnin, so verða vit kanska tað Klondike, sum nógv hava droymt um – men kanska gloymt. Men um kolvetni verð­ur funn­ið ella ikki, so fer ein slík verk­ætl­an at kasta nógvar peng­ar av sær. Sambært kronikk hjá vinn­u­mál­a­ráð­harr­a­num í serblaðnum Vinnu, sum vit hava í blaðnum í dag, so fer hendan verkætlanin at kasta einar 2-300 milliónir krónur av sær til føroyska samfelagið. Í Vinnu vísir Ragnar Joensen, sum í dag fer frá sum stjóri hjá heims­ ins størsta alifelag, norska Mar­ine Harvest, á, at hóast ali­vinn­an veksur øðiliga skjótt, og at hann sær fyri sær, at alivinnan kann fleir­fald­ast, tí kring allan heimin bara veks­ur eftirspurningurin. Avbjóðingin hjá okkum er so at skipa hesa vinnuna so skynsamt, at fram­leiðsla kann hanga saman, eisini við framleiðslu av fóðuri og við øll­um fyrivarnum, so sjúkur ikki fáa fót­ a­festi og hótta alla alivinnu, so sum vit sæð fyrr, bæði her hjá okk­um og í øðrum londum. Samstundis kunnu vit í blaðnum í dag lesa um, at í Fuglafirði fara tey at brúka um 200 milliónir krónur til eitt nýtt uppsjóvarvirki, sum tørvar út við 100 fólkum til arbeiðis. At slíkt fløvar í komm­unu­kass­a­ num hjá kommununi er eyðsæð. Men øðrvísi er á Sandoynni, sum skríggar eftir virksemi. Har hava verið ætlanir um alivirksemi, men sum kortini varð noktað. Sambært vinnu­mála­ráð­harr­a­ num, so ætlar hann ikki so lítið við ferða­vinn­uni. Her eru helst pengar at vinna, tí upplivingarvinnan er í vøkstri um allan heimin, so utt­a­n iva kunnu vit eisini gera okk­um dælt av hesi vinnu, sum vinnu­mál­a­ráð­har­rin ætlar skal umseta fyri eina mill­iard um seks ár. Tað er av stórum týdningi, at tey sum leggja til rættis, eisini hugsa um at skapa virksemi í gloymdu økjunum, so sum Sandoy. Ein tunn­ il fer uttan iva at økja um trivn­að­in í Sandoynni – men vit kunnu ikki bara dúva upp á hann. Har má eisini skapast virksemi, so fólk kann trív­ast í økinum. Bæði nú, áðr­enn tunn­lin er komin, men eisini aft­an. Kynstrið hjá politikarunum er at leggja so væl til rættis, at øll í sam­fel­ag­num fáa part av køkuni. Nú tað tykist ganga fram á við bú­ skap­i­num – og nú so nógv virksemi er í gongd á meginlandinum, eigur eis­ini at verða hugsað um vinnuna á bygd. vinna og vøkstur Føroyskir skúla­ næmingar eiga at fáa frálæru í kin­es­iskum máli og kin­esiskari mentan, Bjarni Djurholm, for­ maður í ment­a­ n­ar­nevnd­ini hjá løg­tinginum Bjarni Djurholm hevur nú reist málið um at fáa kinesiskt inn í føroyska fólkaskúlan og miðnámsskúlan. Formaðurin í mentan­ar­ nevnd­ini hjá løgtinginum hevur spurt Bjørn Kalsø, lands­stýrismann í ment­a­ málu­m, um hann er sin­n­að­ ur at gera kinesiskt mál og kinesiska mentan til væl­lær­ u­grein í 10. flokki og í mið­ náms­skúl­unum. Bjarni Djurholm staðfestir, at Kina er næststørsti bú­ skapur í heiminum. Vøkst­ur­ in er eini 10 prosent um árið, og um fá ár verður kinesiski bú­skap­urin størri enn tann am­er­i­k­anski. - At Kina soleiðis er við at gerast búskaparliga lok­o­ mot­ivið í heiminum merkist longu sum er. Flestu ásanna, at í næstum fer búskaparligi kraft­miðdepilin at liggja í fjareystri, og at Kina verð­ ur nýggja íløgu- og fram­ leiðslustórveldið, sigur hann. - Henda gongdin hevur eis­ini við sær, at neyðugt er hjá okk­um í vesturheiminum at ogna okkum innlit og vitan um kinesiska málið og ment­anina, skulu vit til fulnar kunna gagnnýta teir møg­uleikar og klára avbjóðingarnar sum verða or­sak­aðar av broyttu bú­ skap­ar­javn­vágini. Grannar bjóða kinesiskt Bjarni Djurholm sigur, at av somu orsøk eru alsamt fleiri miðnámsskúlar í granna­ londu­num farnir bjóða kin­ esiskt sum vallærugrein. - Endamálið er, at næm­ ing­ar­nir læra at lesa, tosa og skilja nútíðar kinesiskt, kall­ að putonghua. Hann sigur, at dentur verð­ur lagdur á lesingina og kynstr­ið at tosa málið á t.d. B-støði. Skrivligt er minni part­ urin, og er mest at rokna sum stuðul undir málsligu inn­læringini. - Harumframt verður und­ ir­víst í kinesiskari mentan og sam­fel­agslæru. Bjarni Djurholm heldur, at skulu Føroyar verða virknar í al­heimsgerðini, eiga vit at læra av samtíðar gongdini og á besta hátt búgva okkum til kom­andi avbjóðingar og møgu­leikar. - Hetta er ikki minst gald­ andi á skúlaøkinum, har kin­ esiskt eigur at vera eitt av val­ f­akunum í 10. flokkunum og mið­námsskúlunum framyvir, sigur Bjarni Djurholm. Vil hava kinesiskt inn Mánadagin fer Rás2 undir nýggja sendiflatu, har fyrra­ part­urin frameftir verður merkt­ur av lurtaraynskjum, og nýggjar sendingar fara at mynda seinnapartin. Rás2 fer at senda mill­um klokkan 7 á morgni og mid­ nátt. Fyrstu tveir tím­ar­n­ar av deg­num verður bland­ aður tón­leikur spældur. Fyrsti verturin verður í studio kl. 9.00, og fram til mid­dag verður góður tón­ leik­ur at hoyra, onkur inn­ sløg verða eisini, og so verða øll lurt­araynskini flutt frá seinna­partinum til fyrra­ part­in millum kl. 10 og 12. Rás2 fær eisini nýggja seinna­parts­flatu, har sent verð­ur hvønn gerandisdag mill­um ­kl. 13.00 og 17.00. Dag­ar­nir bjóða ymiskar vert­ir og i­nnihald, men hvønn dag í vik­uni ber til at hoyra aktuell inn­sløg, kjak, samrøður og luttaka í spenn­andi kapp­ing­um. Vertir í seinna­parts­send­ ing­unum verða Rannvá Gaard Fossaberg, Mirjam Pæt­ur­s­dóttir, Eyðun Klak­ stein, Evi Tausen, Heri Simonsen, Ragn­hild Ell­ings­ gaard, Trónd­ur Arge, Jens Tummas Næss og fleiri. Rás2 spílar seg út Øll øki í landinum eiga at fáa lut í framgongdini alingin kann fleir- faldast Vinnublaðið hjá Miðlahúsinum Vinna skapar vøkstur Alivinnan kann fleirfaldast, tí kring allan heim bara veksur eftirspurningurin, sigur ragnar joensen, sum skal leiða menningina hjá marine harvest. nr. 1 31. januar 2014 Tema: Vøkstur í Sandoynni Profilurin síða 16-19 arbeiðs plássini eru í tænastu- vinnuni Síða 8 Vøksturin í bilasøluni á fáum hondum Síða 22-23 Holme klárur til fráferð Síða 4-5 Ferðavinna fyri minst eina milliard Síða 12 Sandoy Bilar Atlantsflog Vinnumálaráðharrin