hósdagur 13. februar 2014síða 2

Fríggjadagur 14. februar 2014 · Nr. 19 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Magnus Tausen Eygamálið síða 14 Ung­ dóms­ tingið gevur vón Torbjørn Jacobsen Tíðargrein síða 15 Dahls Varehus Næstsíðsta hósdag bjóðaði Tjóð­ veldi til tíð­indafund, har tey løgdu fram nøk­ur týdn­ing­ar­mikil mál fyri fjøl­miðl­ar­nar, sum skuldu leggjast fyri tingið. Uppskotini snúgva seg um ymsar broyt­ing­ar í Stýriskipan Føroya. Ein broyting er um fólka­at­ kvøðu, annur um nýtt løg­mansval eft­ir hvørt løgtingsval – og um al­ menn­ar nevndarhoyringar, með­an tann triða broytingin snýr seg um betri møgu­leikar um alment innlit. Hetta er trý sera áhugaverd og við­koma­ndi mál. Men tað tykist kort­ini ikki, sum um Tjóðveldi hev­ ur lagt serliga stórt arbeiði í fyr­i­reik­ i­ng­ar­nar til málið. Tá Gunvør Balle legði málið fyri tingið, greiddi hon mill­um annað frá, at vóru hesi upp­ skot galdandi lóg, so hevði ein fóka­ at­kvøða kunna steðgað málinum um for­skatt­ing av pensjónunum. Høgni Hoydal var eisini sera frustr­er­að­ur, tí tá hann kom á røð­ ar­a­pall­in, tímdi eingin at lurta eft­ir honum – hann tosaði so at siga fyri tóm­um tingsali. Men tað er so nógv ,sum bendir á, at tað ikki bara eru tey í Tjóð­veldi, sum var illa fyr­i­reikað. Eisini sam­ gongu­fólk, sum til dømis løgmaður og Helgi Abr­a­ham­sen. Eitt sindur pínligt er tað, at fram­ søg­u­fólk Tjóðveldisins nýtir júst mál­ið um for­skatt­ing sum dømi um, hvat lógin kundi verið nýtt til. Tí í grein 1 stk. 6 í uppsotinum stend­ur soleiðis: Uppskot til lóg um fíggjar-, løn­ ar- og skattamál og lógir um út­ inn­ing av galdandi millummlanda sátt­mál­um kunnu ikki leggjast til fólka­at­kvøðu. Tað skjýtur grundgevingina hjá Gun­vør Balle niður. Eins og tað heldur ikki bendir á væl fyr­i­reik­að lóg­ar­smíð hjá Tjóð­veldi, at tey ikki ein gang sjálvi kenna inn­i­haldið og av­leið­ing­ar av sín­um egnu upp­skot­ um. Men løgmaður og Helgi Abra­ ham­sen hava heldur ikki fyr­i­reik­að seg upp á við­gerð­ina av upp­skot­i­ num, tí báðir nevndu, at hend­an lóg­i­n kundi havt steðgað lækk­ing­ ini av blokk­stuðl­i­num úr Danmark í 2002. Løgmaður segði soleiðis á Face­ book miku­dagin: »Lat meg geva Tjóð­veldi rætt í ein­um. Um vit høvdu minn­i­lut­a­ verju í 2002, tá blokk­ur­in varð skor­ in í óð­um verk­um, so høvdu vit í dag havt 634 mió kr meira á inn­tøk­u­síðu lands­ins hvørt ár.« Eitt sindur pínligt at síggja, hvussu tilvildarligt lógararbeiði á okkara høga tingi kann vera. Lesa ikki síni egnu uppskot Menn sum Castro, Mao og Stal­in høvdu verið flóvir, um teir vistu, at í Føroyum ráða borg­ar­ligir politikarar, sum eru nógv raskari at tjóð­ar­ taka, enn nakar kommunistur úti í stóru við. Bara mikudagin nat­io­ nal­i­ser­aðu Fólkaflokkurin og Sam­bands­flokk­ur­in priv­ at­ar verk­ætl­a­n­ir fyri fleiri mill­i­ard­ir. Fyrst steðgaðu teir priv­ ati­ser­ings­pro­sess­ini hjá javn­að­ar­mann­in­um Jó­ann­es Ei­des­gaard við At­lants­flog. Og síð­ani priv­ata pre­stisj­u­ pro­jekt­i­num hjá Kára P. Høj­ gaard og øðr­um við Sand­oy­ ar­- og Skál­a­fjarð­ar­tun­l­i­num. Nú skal tað almenna eiga flog­fel­ag­ið einsamalt og tveir und­ir­sjóv­ar­tunl­ar fyri tvær – kanska tríggjar milliardir, um Heð­in Mortensen skal hava sín ringveg og tey á Skál­a­fjørð­i­num skulu hava sínar kring­vegir. Tað sum er vert at merkja sær er, at nú vit hava finigð eitt so­kall­að borgarligt stýri, sum hev­ur kval­i­fis­er­að­an mei­r­iluta – sum kann gera, sum tí lystir uttan um allar freis­t­ir og loypa við­gerð­ir um í tinginum, so priv­at­i­ser­ings­ pro­sess­in totalt steðgað. Bankin er gloppin land­i­ num av hondum. Har vendst ikki aftur. Eingin vandi er fyri, at Før­ oya Tele ella Posta verða priv­ at­i­serað. Tí privatisering er »yt« í borg­ar­ligu Føroyum. Jóannes Eidesgaard fekk kanska blóð upp á tonna, tá hann priv­at­i­seraði Sosialin. Kanska var tað tí, at hann setti priv­at­i­ser­ings­pro­sess­ ina í gongd av almennum stovn­um. Hjá løgmanni er øvugt. Sama dag, sum hann fór úr síni egnu fyritøku og inn í heitu løgmansstovuna í Ting­a­nesi var skiftirætturin eft­ir honum og fór avstað fyri fyritøkuni. Onkur misti nógv­a­r milliónir. Man sigur, at brent barn ræð­ist eld. Kanska ikki so løg­ið, at borgarligi Kaj Leo og borgarligi Jørgen ræðast priv­ata initiativið. Í øllum førum er nú ilt at síggja, hvat vendir ni­ð­ur – og hvat vendir upp. Í øllum førum í føroyskum so­kall­að­ um borgarligum politikki... Stórur nationaliseringsdagur­ Hetta síðsta árið, frá frá 1. des­ember 2012 til 30. nov­ em­ber í fjør, vaks fólkatalið í Før­oyum við 144 fólk. Vit hava gott burðaravlop, men framvegis er nett­ ofráflyting. Tað vísir ein uppgerð hjá Hag­stov­uni. Hesar 12 mánaðirnar var burð­ar­avlopið 244 fólk, men hin­vegin fluttu 100 fólk fleiri av landinum, enn tað flutti til Føroyar. Tann 30. november í fjør var fól­k­a­talið í Føroyum so­ statt 48.267. Hagstovan sigur, at størsti fólkavøksturin var í Tórs­havn­ar øki­num har fólk­a­tal­ið vaks 233. Í Norð­ oyggj­um vaks fólkatalið 18 fólk og í Vágum vaks tað 10 fólk. Í hinum økjunum mink­aði fólkatalið til­sam­ ans 117 fólk. 
 – Orsøkin til fólka­vøkst­ ur­in er, at flytingin av land­ i­num er minkað so mik­ið, at burðaravlopið í hes­um síðsta tólv­má­n­að­ar­skeið­ i­num var meira enn tvær ferðir so stórt sum netto­ flyt­ing­in av landinum, sigur Hag­stov­an. Vit gerast fleiri í Føroyum Løgið at tingfólk ikki lesa málini, sum tey viðgera á tingi Jóannes Eidesgaard dugdi nakað, sum hvørki Jørgen ella Kaj Leo duga: – At privatisera almennar fyritøkur – tað sum teir borgarligu bara snakka um – og gera tað øvugta...!