mánadagur 24. februar 2014síða 24

Mánadagur 24. februar 2014 · Nr. 23 24 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Vilmund Jacobsen Jacob Vestergaard, lands­ stýris­mað­ur í um­hvørvis­ mál­um, hevur veitt fimm verkætlanum stuðul av játtanini til um­hvørvis­ vernd­ar­tiltøk. Tá freistin at søkja um stuðul var úti, hevði Fiskimálaráðið fingið til­samans 18 umsóknir. Tær fimm umsóknirnar, sum hava fingið stuðul, verða í stuttum lýstar soleiðis: Heðin Joensen hevur fingið 30.000 krónur til verk­ætlan­ina “Bjálvandi betong­for­mar”. Talan er um betongformar úr flamin­go. Endamálið við verk­ætlan­ini er at lýsa, fylgja byggi­gongd­ ini og máta orkunýtsluna av ein­um nýggjum byggihátti í Før­oyum.­ Orkunýtslan skal mát­ast og samanberast við sið­bundna føroyska húsa­ bygg­ing. Jógvan Fróði Hansen hevur fingið 80.000 krónur til verkætlanina “Útbreiðsla og møgulig árin av innslødda krabba­dýrinum Caprella mutica í Føroyum”. Krabbadýrið hoyrir náttúr­ liga til í Japanska havinum. Í 2008 var krabbadýrið funn­ið fyrstu ferð í tveimum ymisk­ um alibrúkum í Før­oy­um. Ikki er greitt, hvussu slag­ ið er innsløtt til Føroya. Við kanningunum ber vænt­andi til at staðfesta, um krabba­ dýrið hevur spjatt seg til onnur búøki, og um tað er ein hóttan móti øðrum djóra­ sløgum. Abraham Mikladal hevur fing­ið 90.000 krónur til verk­ ætlan­ina “Ringmerking og gransking av ravni í Føroy­ um”. Endamálið er at granska, hvussu ravnur - Corvus corax varius - búleikast í Føroyum, og á tann hátt fáa til vega meira vitan um ravnin. Enda­málið er at geva innlit í, hvussu ravnur búleikast, og hvørja ávirkan hann hevur á umhvørvi og náttúru, og hvørja ávirkan umhvørvi og náttúra hevur á ravnin. Tá verk­ætlan­in er liðug, verða gransk­ing­ar úrslit og vitan saml­að og útgivið á prenti og tal­gilt. Klaksvíkar kommuna hev­ ur fingið 100.000 krónur til verkætlanina “Burturbeina skøru­na”. Endamálið er at fáa tamarhald á skøruni í Klaks­vík, Ánunum, Strond og Norðoyri, sum er ein inn­ slødd planta, ið hevur spreitt seg við fúkandi ferð. Plantan er sera ring at sleppa av aftur við, tá hon fyrst er komin. Kommunufelagið hev­ ur fingið 100.000 krón­ur til verkætlanina “Um­hvørvis­ átak­ið 2014”. Endamálið við um­hvørvis­átakinum er at vek­ja áhugan og menna hug­ burð­in millum føroyingar fyri føroysku náttúruni og um­hvørvi­num og eggja fólki at fara væl um. Átakið er skip­að sum kapping millum kommun­ur. Kappast verður um: Best røktu bygd, best røktu bygda- ella varðagøtu, best røkta neysta- og ella báta­pláss. Somuleiðis eru kapp­ing­ar­greinar um ársins grøna stovn og besta átak. Agenda og RAMSAR Harumframt hevur Fiski­ mála­ráð­ið játtað 490.000 krón­ ur til framhaldandi virksemi hjá Agenda 21 skrivstovuni, har endamálið er at styrkja Agen­da 21-arbeiðið úti í kommununum og stuðla, at tiltøk verða framd, sum verja og menna vitanina um um­hvør­við og náttúruna í samsvari við Agenda 21 yvir­ lýs­ing­ina frá 1992. Aftrat hesum hevur Fiski­málaráðið játtað 210.000 krónur til framhald av RAMSAR-verkætlanini - við tí endamáli at skipa RAMSAR-verju av trimum búøkjum í Nólsoy, Skúvoy og Mykinesi hjá ávikavist drunn­hvíta, skúgvi, ritu, lom­ viga og lunda. - Hetta er ein verja, sum gagn­ar fuglinum, fólkinum og Føroyum. RAMSAR-verj­ an verður løgd til rættis í tøttum samstarvi við fak­ fólk, Fuglafrøðifelagið og fólk­ið, sum búleikast á nevn­ du oyggjum, sigur Fiski­mála­ ráðið. Stuðul frá krabbadýri til ravn Fiskimálaráðið hevur játtað stuðul til ymisk umhvørvisverndartiltøk, ið snúgva seg um kanning av fremmandum krabbadýri til ringmerking og gransking av ravni í Føroyum Fiskimálaráðið hevur eitt nú játtað 80.000 krónur til verkætlanina “Útbreiðsla og møgulig árin av innslødda krabbadýrinum Caprella mutica í Føroyum”, sum er lutfalsliga nýtt í Føroyum Vilmund Jacobsen Almannamálaráðið skipar nú aftur fyri al­ mennum fundum kring land­ið, har kunnað verð­ur um arbeiðið at steðga harðskapi í før­ oysku­m familjum. Á fundunum lýsa ser­frøð­ingar, hvussu harð­skap­ur skaðar okkara nærumhvørvi, og greitt verður frá, hvus­su harðskapur best verður steðgaður. Fundirnir verða hildn­ir í sambandi við verk­ætlan­ina Sig frá. Mikukvøldið 26. febru­ar klokkan 19.30 verð­ur fundur hildin í Mið­høll­ini í Vestmanna Skúla, og øll eru hjarta­ liga vælkomin. Sig frá í Vest­ manna Vilmund Jacobsen Frystilínuskipið Klakkur, sum brøðurnir, Líggjas og Bethu­el Johannesen eiga saman við Kósini, kom hós­ dag­in á fiskileið á Flemish Kap, har eitt annað føroyskt frysti­línu­skip - Kambur - hevur roynt í nakrar dagar. Fyrsta føroyska línu­skip­ ið, sum fór longu leiðina yvir á Flemish Kap í ár, var Váða­ stei­n­ur, sum hevur gjørt fyrsta túrin har yviri. Váða­ steinur hevði góðan fiski­ skap, og tað hevur Kambur eisini havt, síðan teir byrjaðu fiski­skap. Tá Sosialurin hevði Bethu­ el Johannesen í telefonini fríggja­dagin, segði hann, at teir júst vóru í holt við at draga fyrstu setuna. - Her er illveður í dag, og higar­til hevur lítið av fiski ver­ið á línuni, umframt at fisk­ur­in hevur verið smátt­ fall­andi. Bethuel ivast tó onga løtu í, at Klakkur fer at koma í fisk, og kanska var tað veðr­ið, sum órógvaði henda fyrsta dagin. Skiparin á frysti­línu­skipi­ num Kambi, Mortan Morten­ sen, segði við Rás2 hós­dag­in, at fiskiskapurin higar­til hevur verið góður - og eins góður, og hann var í fjør, tá Kambur gjørdi fleiri ís­fiska­ túrar har yviri. Skipari á Klakki henda túr­in er Líggjas Johannesen, men hann var niðri á dekki­ num, tá Sosialurin hevði Klakk í telefonini. Bethuel Johannesen segði, at tá teir komu yvir á Flemish Kap hósdagin, høv­ du teir onkran pakka við til mann­ingina á Kambi, og tað gekk væl at fáa pakkan yvir. - Jú, vit eru spentir eftir at vita, hvussu hetta fer at rigga, nú vit eisini eru farnir at frysta, men vit vænta av­ gjørt, at hetta er ein gongd leið, segði hann. Tvey frystilínuskip á Flemish Kap Kambur hevur roynt á Flemish Kap í nakrar, og í endanum av seinastu viku hevði Klakkur sína fyrstu setu har yviri - Jú, vit eru spentir eftir at vita, hvussu hetta fer at rigga, nú vit eisini eru farnir at frysta, sigur Bethuel Johannesen Nú bilaferja røkir farleiðina um Nólsoyarfjørð, eru fleiri bilar í Nólsoy um dagarnar - og í góðveðrinum leygardagin vaskaðu nólsoyingar bil Hóast farið er um fyrsta várdag, og lítil kuldi er í veðrinum, eru fiskagreipurnar undir hjalsvegginum í Nólsoy leskiligar á at líta.