mikudagur 19. mai 2004síða 14

26 Nr. 94 - 19. mai 2004 Ov lítið til vælferðina Verða tær donsku væl- ferðarveitingarnar ver- andi á sama støði sum nú, fara 60 milliardir krónur at resta í árliga um nøkur fá ár. Seinastu mánaðarnar hevur ein serlig nevnd hjá stjórnini kanna ver- andi vælferðarskipan, og um møguligar broytingar skulu gerast í skipanini. Frágreiðingin hjá nevnd- ini verður ikki løgd fram fyrr enn í næstu viku, men blaðið Børsen hevur fingið fatur á einum parti av niðurstøðuni. Har kemur millum annað fram, at verða verandi vælferðarveitingar ikki broyttar, fara 60 milli- ardir krónur at resta í á hvørjum ári um nøkur fá ár. Nevndin sigur tí, at annaðhvørt má skipanin broytast, ella má skatta- prosentið hækka átta pro- sent, og tað hevði oyði- lagt danska búskapin. Thor Pedersen, fíggjar- málaráðharri, er ikki samdur við vælferðar- nevndini. Hann segði við danska útvarpið í gjár, at eydnast tað at fáa tær nógvu innflytararnar út á arbeiðsmarknaðin, ber til at sleppa undan trupul- leikunum. Thor Pedersen segði, at við skynsemi kann Danmark varðveita verandi vælferðarskipan. Ein stór hóttan Hernaðarstýrið í asiat- iska landinum Myanmar, sum er fyrrverandi Burma, er ein álvarssom hóttan. Tað heldur ameri- kanski forsetin, George W. Bush, og mánadagin samtykti Kongressin í Washington at leingja amerikonsku tiltøkini ímóti hernaðarstýrinum. Tað ber millum annað í sær, at amerikanskir íleggjarar sleppa ikki at gera íløgur í Myanmar, og tiltøkini ávirka eisini samhandilin ímillum londini. . Í einari røðu fyri Kon- gressini segði Bush, at politikkurin hjá hern- aðarstýrinum í Myanmar er fíggindaliga sinnaður mótvegis USA, og at hann hóttir amerikanskan trygdar- og uttanríkis- politikk. Forsetin legði eisini hernaðarstýrið undir at kúga ta demo- kratisku andstøðuna. Í hesum sambandi nevndi hann andstøðuleiðaran Aung San Suu Ky. Hon sat í fongsli fýra mánaðir í fjør, og seinastu átta mánaðarnar hevur hon sitið í húsavarðhaldi eftir boðum frá hernaðarstýr- inum. Fáa ov lítla avbjóðing Evropeiski samstarvs- og menningarfelagsskapur- in, OECD, heldur ikki nógv av danska fólka- skúlanum. Í einari frágreiðing, sum varð almannakunn- gjørd í gjár, sigur OECS, at teir donsku skúlanæm- ingarnir fáa alt ov fáar avbjóðingar innan skúla- gátt. Sagt verður, at lær- ararnir hava tørv á betri leiðarum, sum kunnu leggja størri dent á frá- læru heldur enn umsit- ing. Sambært bretska professaranum Peter Mortimer hava hvørki lærararnir ella skúlastjór- arnir gjørt sær greitt, hvat málið við frálæruni í skúlanum er. Frágreiðingin hjá OECD er framhald av einari frágreiðing, sum kom fyri trimum árum síðani, og sum millum annað kom til ta niður- støðu, at donsk skúla- børn eru verri fyri enn børnini í nógvum øðrum londum. Eitt nú vísti frágreiðingin á, at nógv donsk skúlabørn hava ilt við at lesa danskt. Taravinna í Grønlandi Í løtuni verður kannað, um grundarlag er fyri at fara undir at gagnnýta tann nógva taran, sum er allastaðni fram við grøn- lendsku strondini. Ole Hertz, sum stendur fyri kanningini, sigur við grønlendska útvarpið, at í fyrsta umfari verður kannað, um taravinna kann gerast eitt ískoyti hjá á bygd. Eitt nú hevur verið umhugsað at nýta taran sum kraftfóður hjá seyði í Suðurgrønlandi, men útflutningsmøgu- leikarnir skulu eisini kannast. Ole Hertz sigur, at møguleikarnir at selja tara av landinum eru góðir. Hann vísir á, at bæði íslendingar, norð- menn og kanadiumenn gagnnýta nógvan tara. Kanningarnar í Grøn- landi umfata tvey tara- sløg. Ole Hertz sigur, at teir hava valt at kanna júst hesi bæði sløgini, tí tey eru løtt at fáa hendur á. UTTAN ÚR HEIMI Undirtøkan fyri norskum limaskapi í ES veksur støðugt, og nú er meiri enn helm- ingurin av fólkinum fyri limaskapi NOREG Árni Joensen fartekst@mail.dk Var fólkaatkvøða í dag um norskan limaskap í Evropa- samveldinum, hevði Noreg farið uppí. Ein meiningakanning, sum stovnurin Opinion hevur gjørt, vísir, at 51 prosent høvdu atkvøtt fyri limaskapi, meðan bara 36 prosent høvdu atkvøtt ímóti. Tey seinastu 13 pro- sentini vita ikki, hvar tey høvdu sett krossin. Samanborið við eina til- svarandi kanning fyri ein- um mánað síðani er undir- tøkan fyri ES-limaskapi vaksin fýra prosentstig, meðan mótstøðan er ó- broytt. Eisini vísir kanning- in, at 20 prosent av teimum, sum atkvøddu ímóti ES- limaskapi á fólkaatkvøðuni í 1994, høvdu atkvøtt fyri nú. Verður hugt at undirtøk- uni ímillum veljararnar hjá teimum einstøku flokkun- um, er næstan allir flokkar- nir fyri limaskapi. Í tí størsta flokkinum, Arbeið- araflokkinum, eru 62 pro- sent av veljarunum fyri ES- limaskapi, í Høgra eru heili 88 prosent fyri, og í Fram- burðsflokkinum taka 58 prosent undir við limaskapi í ES. Sosialistiski Vinstri- flokkurin hevur verið tann harðasti mótstøðuflokkur- in, men eisini har veksur undirtøkan fyri limaskapin- um. Reyði Krossur leggur donsku stjórnina og Fólkatingið undir at hava svikið tær týdn- ingarmestu áseting- arnar í Geneve- sáttmálunum FANGAVIÐFERÐ Árni Joensen fartekst@mail.dk Danmark hevur staðfest Geneve-sáttmálarnar og hevur tí skyldu at gera sítt til, at hini londini, ið hava staðfest sáttmálarnar, halda teir, men skiftandi danskar stjórnir hava ikkið tikið hesa skylkduna í álvara. Tað skrivaði aðalskriv- arin í Reyða Krossi í Dan- mark, Jørgen Poulsen, í einari grein í blaðnum In- formatión í gjár. Hann Jørgen Poulsen heldur, at síðani tann 11. september í 2001 hava tey mentaðu og demokratisku londini ikki verið so íðin eftir at halda tær mest grundleggjandi reglurnar um mannavirði og manna- rættindi. Úrslitið er, at nú er tað rætturin hjá tí sterka, sum ræður. Tað er ikki ofta, at Reyði Krossur í Danmark finst at donsku stjórnini, men Jørg- en Poulsen skrivar, at hann kann ikki tiga longur. – Tøgn er ikki eitt eyð- kenni hjá Reyða Krossi. Vit tiga, um tað tænir ofrunum best, men vit tosa, um tað er betur. Vantandi virðingin fyri hesum lógunum er vorðin slík, at eg fái í hvussu er ikki tagt longur, skrivar aðalskrivarin í danska Reyða Krossi í greinini. Sluppu at giftast Tær báðar Julia og Hillary Goodridge eru vorðnar giftar, eftir at hægstirættur í amerikanska statinum Massachusetts hevur gjørt av, at samkynd hava loyvi at gifta seg. Bush, forseti, hevur sagt, at hann fer at royna at broyta grundlógina, so hjúnarlag ímillum samkynd verður bannað Mynd: Reuters Nú siga flestu norðmenn ja til ES Danmark hevur svikið Geneve-sáttmálarnar Flestu veljararnir hjá Arbeið- araflokkinum eru fyri lima- skapi í ES, men floksfor- maðurin, Jens Stoltenberg, heldur, at norðmenn eiga at hugsa seg væl um Renni- kapping á Skála Á bygdastevnuni á Skála komandi vikuskifti, verður rennikapping part- ur av skránni Fríggjadagin 21. mai skipa Skála Ítróttafelag og Roysnið fyri renni- kapping á Skála. Startur og mál eru við Spari- kassan. Kappast verður í ymsum bólkum hjá børnum og vaksnum. Trý tey fyrstu á mál í øllum bólkum fáa heið- ursmerki. Kappast verð- ur í hesum bólkum: Gentur/Dreingir -7 (f. 1997-) Gentur/Dreingir -10 (f. 1994-96) Gentur/Dreingir -13 (f. 1991-93) Gentur/Dreingir -17 (f. 1987-90) Kvinnur/Menn (f. 1959-86) Kvinnur/Menn veteranar (f. -1958) Startur og mál hjá øllum bólkum er við Spari- kassan. Rutan Tey vaksnu byrja at renna úteftir við Spari- kassan og sneiða bein- anvegin niðaneftir. Tá tey hava runnið brekk- una, renna tey inn eftir landsvegnum og sneiða so oman á gamla bygda- vegin, og renna út til Sparikassan aftur. Tey vaksnu renna hesa leið tvær ferðir. Tilsamans er teinurin umleið 6,4 kilo- metrar. Tey ungu (-13 og -17) renna somu leiðina einaferð. Teinurin hjá teimum er umleið 3,2 kilometrar. Tey byrja saman við teimum vaksnu. Tveir teir yngstu bólk- arnir hjá børnum renna einar 250 metrar inn eft- ir vegnum við Spari- kassan og venda út aft- ur. Samlaði teinurin hjá teimum er umleið ein hálvan kilometur. Sagt verður annars frá, at tilmeldingin til kapp- ingina fer fram á heima- síðuni, www.athle- tics.fo, og at starnumrini skulu avheintast á staðn- um kl. 18.15. Sjálv rennikappingin byrjar kl. 18.45. MB svarar aftur Miðvágs Bóltfelag sendi í mánadagin út tíðindaskriv, har við- merkingar verða gjørdar um slitið við SÍF FS-VÁGAR Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Tað er nú góð vika síðani, at MB í tíðindaskrivi boð- aði frá, at samstarvið kring FS-Vágar verður sagt upp, tá hetta kappingarárið endar. Sum vit áður hava nevnt her í blaðnum, so bar tá ikki til at fáa viðmerkingar um málið frá nevndini í MB, men seinnapartin mánadag- in kom so eitt tíðindaskriv frá felagnum. Fyrst og fremst sigur nevndin, at tey við skriv- inum vilja vísa aftur, at nakað óregluligt er farið fram í samband við slitið. Eykaaðalfundur skal hald- ast í heyst, har limirnir skulu gera av, hvørt sam- starvið skal endaliga slítast, og so skuldu viðtøkurnar verið hildnar hesum við- víkjandi. Í aðrar mátar tykist tað, sum er rúkandi ósemja millum MB, FS Vágar og SÍF um fíggjarligu viður- skiftini. MB sigur seg í øllum førum einki hava sæð til UEFA-pengarnar, sum FSF letur feløgum til ungdómsarbeiðið. Hetta eru pengar, sum sambært FS Vágum eru nýttir í ung- dómsarbeiðinum, og siga tey seg eisini kunna vátta hesum, men í tíðindaskriv- inum sigur MB, at tey so ongantíð hava fingið møguleika at síggja hetta skjalprógv. Tíðindaskrivið prentað vit niðanfyri í heilum líki, men eftir tí, sum er at hoyra úr ymsu legunum, so merk- ir hetta helst ikki, at sein- asta orðið í málinum er sagt enn. Tíðindaskrivið er soljóð- andi: »Samstarvið millum Miðvágs Bóltfelag og Sandavágs Ítróttarfelag um FS-Vágar hevur ikki virkað eftir ætlan, og tí hevur nevndin í MB sagt sam- starvið upp. Nevndin vísir hervið aftur øllum tosi um, at nakað óregluligt er farið fram í hesum sambandi. Á skrivstovuni hjá MB eru øll skjøl til taks, sum prógva hesum. MB í søguna? Samstarvið millum liðini í Vágum fevnir um vaksna- mannadeildir og unglinga- deild. Gomlu bygdarfeløg- ini hava framvegis ábyrgd- ina av yngru deildunum annars og ungdómsarbeið- inum. MB eigur tveir limir í nevndini fyri FS-Vágar. Hesir umboðsmenn okkara hava sýtt fyri at geva nevndini í MB innlit í rokn- skapar- og fundarfrágreið- ingar. MB hevur lagt stóra orku í ungdómsarbeiðið, og tað hevur eisini givið góð úr- slit. Men MB hevur ongan- tíð fingiði eina krónu av UEFA-pengunum, sum eru ætlaðir til ungdómsarbeiðið - og einki annað! Eftir fleiri fundir, har roynt hevur verið at fáa hesi og onnur viðurskifti í rætt- lag, gjørdist nevndini í MB greitt, at nevndin í FS- Vágum of formaðurin í fót- bóltsnevndini hjá SÍF ar- beiða fyri at avtaka MB og SÍF sum fótbóltsfeløg til frama fyri FS-Vágar. Ein- asta ítróttargrein, sum MB tekur lut í, er fótbóltur, og tískil er hetta tað sama sum at avtaka MB. Á eykaaðalfundinum hjá MB í desember 2003 varð samtykt, at MB skal ikki geva frá sær yngru deildir- nar. Á fundi um málið boð- aðu nevndin í FS-Vágum og formaðurin í fótbólts- nevndini hjá SÍF MB frá, at fáa teir ikki børnini niður í 8-10 ár, so er einki at sam- starva um. Nevndin í MB tók hetta til eftirtektar, boðaði SÍF frá avgerðini í innskrivað- um brævi, kunnaði FSF og sendi fjølmiðlunum tíðindaskriv. Ítróttini at frama Nevndin í MB arbeiðir á tí grundarlag, sum lagt varð á seinasta eykaaðalfundi, og fyrireikar seg nú til kom- andi eykaaðalfund, sum verður hildin, eftir at setin- asta bríkslið í kappingarár- inum hevur ljóðað. Verður avgerðin um at siga upp samstarvið við SÍF staðfest á eykaaðal- fundi, fer nevndin at leggja fram greiðar mannagongdir fyri, hvussu samstarvið skal gerast upp á skilabesta hátt. Eisini fer nevndin at leggja fram menningarætl- an fyri MB, sum byggir á ta siðvenju, ið felag okkara hevur. Høvuðsendamálið er, at bygdarfólkið kann gleðast um ítróttina, vera virkið á vølli og taka lut í felags- arbeiðinum. Nevndin metir ikki, at tað er ein fyritreyt fyri at sigra, at mannamunur verður gjørdur á børnum og ung- lingum – heldur tvørtur- ímóti. Menningarætlanin fer vónandi at tryggja breiða luttøku í felagnum á øllum stigum. MB 100 ár 21. janaur 2005 eru 100 ár liðin, síðani MB varð sett á stovn. Á eykaaðalfundinum fer nevndin at leggja fram upp- skot um, hvussu tey 100 árini skulu hátíðarhaldast, og nevndin tekur gleðiliga ímóti hugskotum í hesum sambandi. Nevndin í MB vónar, at FS-Vágar fer at standa seg væl í kappingini, tað sum eftir er, so at vágamenn fáa eitt 1. deildarlið komandi kappingarár.« Brævið er við ítróttar- kvøðu undirskrivað av for- manninum í Miðvágs Bólt- felag. So hevur nevndin í MB gjørt av at svara atfinningunum móti avgerðini um at síta FSV-samstarvið. Men framvegis tykist tað, sum er seinasta orðið ikki sagt í málinum Nr. 94 • mikudagur • 19. mai 2004 • 78. árgangur • www.sosialurin.fo C M Y K 27 26