hósdagur 6. mars 2014síða 2

Fríggjadagur 7. mars 2014 · Nr. 28 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Kristianna W. Poulsen Kjak 15 8. mars – nakað nýtt undir sólini? Anna katrin Matras Eygamálið 14 Sita fólk ov fast á peng­um? Tað skapti mikið kjak í sosialu miðl­u­num um dagarnar, tá lærari í Komm­unuskúlanum í Havn í eini klummu í Skúlablaðnum pro­vo­ker­ andi spurdi, hvør hevði ábyrgdina av, at børnini eru skúlaklár. Hon spurdi millum annað, hvør hev­ur ábyrgdina av at læra barnið týdn­ingin av at møta til tíðina, at røkja sína skúlatasku, at syrgja fyri, at røttu bøkurnar eru við, at penna­ hús­in er dagførdur, og at skúla­ting­ ini eru gjørd? – Hvør hevur ábyrgdina av, at barn­ið er útsvøvnt og hevur fingið morg­un­mat, tá tað kemur í skúla? Hvør hev­ur ábyrgdina av at læra barn­ið at ganga/taka buss til og frá skúla? Hvør hevur ábyrgdina av at læra barn­ið at bíða eftir túri, ikki at bróta av, með­an onnur tosa, ikki at arga hini, at tosa pent við floksfelagar og lær­ar­ar; tað sum fyrr bleiv kallað van­lig fólkaligheit? Hvør hevur á­byrgd­ina av at læra barnið at loysa kon­flikt­ir? Niðurstøða lærarans var púra greið. Hesa ábyrgd hava for­eldr­ ini.. Vit kunnu ikki annað, enn geva henni rætt, tá hon sigur, at sjálv­andi ligg­ur høv­uðs­á­byrgd­in hjá for­ledr­ u­num. Tað eru hvørki dag­stovn­ur­in ella skúl­in, sum eiga hesa høv­uðs­ á­byrgd. Jú víst er skúlin nógv broyttur. Frá at hava »kæft, trit og retning« sum aðalmál til tann tolsama skúl­ an sambært fólkaskúlalógini, hvørs uppgáva er við atliti at tí einstaka næminginum – og í sam­starvi við foreldrini – at fremja, at næm­ing­ ar­nir nema sær kunnleika, fimi, arbeiðshættir og málbúnar, sum stuðla tí einstaka næm­ing­i­num í fjølbroyttu, persónligu menn­ing­ini. Tað stendur eisini í lógini, at fólk­ a­skúlin skal búgva næm­ing­ar­nar til inn­livan, samavgerð, sam­á­byrgd­, rætt­indi og skyldur í ein­um fólka­ ræð­is­lig­um samfelag. Undirvísing og gerandislív skúlans eiga at vera grund­að á andsfrælsi, tollyndi, javn­ virði og fólkaræði. Merkir tað so, at vit harvið tveita alla uppaling yvir á skúlan? Er tað und­an­støkking, tá ein lærari setir slík­ar spurningar? Einaferð sóu vit eina kanning av fólk­a­skúlanum, sum vísti, at lær­arar brúka ein fimta­part av tíð­ ini at fáa frið at undirvísa. Tað er burt­ur­spilt orka. Og mong foreldur munnu kenna seg illa, um tey ikki geva hvørjum barni í minsta lagi tann hálva tíman, sum skal til heimaarbeiðið hvønn dag. Hóast tað ikki kann sigast so ein­falt, at lærarar bara skulu læra børn­ini at lesa, skriva og rokna, so er tað uppgáva hjá foreldrunum at gera børnini før fyri at nema sær kunn­leik­a í skúlanum. lærari, mamma ella babba Nýggi tónleika- og ment­ur­ nar­fest­i­val­ur­in, Frigg, sum verð­ur í Keypmannahavn 9. Og 10. mai, leggur nú seks nýggj nøvn afturat skránni. Tey eru Bubbi Morthens, Greta Svabo Bech, Vök, Small Time Giants, Nine Miles South og Hanus G. Jo­ hansen. Bubbi Morthens er kendi ís­lendski proletarurin og prot­est­sang­arin. Hann verð­ ur met­t­ur at vera størsti trou­ ba­dur­ur í íslandi og er mað­ ur­in aftan fyri landapláguna, Tað er gott at Elska, sum Sign­ar í Homrum syngur á før­oysk­um. Greta Svabo Bech er ó­krýnda føroyska elek­tro­ drotn­ing­in, siga tey á Frigg Í 2012 rúnarbant hon við síni ljósu sangrødd, tá hon legði rødd til Raise Your Weap­on hjá Deadmau5. Úrslitið av tí var, at hon varð tilnevnd eina til Gram­ my virðisløn. Síðani hevur hon roynt seg sum sangskrivari, ið m.a. hev­ur ført sangin "My Love" hjá Cher frá 2013 við sær. Hinvegin er Vök ein el­ek­ tron­isk trio úr Hafn­ar­firði í Íslandi, sum vann tón­leik­a­ kapp­ing­ina, Mús­ík­til­raun­ir í fjør. Vök blandar saman bleyt­ an elektroniskan tónleik og mel­o­di­øsar røddir. Small Time Giants er grøn­ lendskt rockorkestur , sum eru við at fáa fótin fastan á ev­rop­iska meginlandinum. Small Time Giants spæla fjøl­tátt­aðan, kenslubornan rock við skeivum tónum, bæði akustiskum og elek­ tron­isk­um trummum og eini røð av ljóðupptøkum úr Grøn­landi. Bólkurin vann Koda Talent virðislønina í 2013 fyri at vera komin við nýggj­um háttum at framføra tón­leik. Nine Miles South, við dansk-føroyska odd­a­mann­ i­num Sebastian Mikkelsen, hava spælt kring um í Ong­ landi. Í løtuni er bólkurin í upp­ tøk­u­høl­um í Onglandi, har teir eru í holt við at taka eina nýggja fløgu upp Hanus G. Johansen er kend­ur vísusangari og hev­ ur millum annað tulkað norska yrkjaran Jacob Sande. Hann hevur eisini spælt við Aldubárini og sungið sam­ an við Frændum. Hanus er tó mest kendur fyri at hava tulkað og endurskapt á­hugan fyri yrkingunum hjá før­oyska skaldinum Poul F. Í gjør fekk hann Sømd­ar­ gávu L­andins frá Ment­a­mál­ a­ráð­num og gamla­árs­kvøld fekk hann seina ment­ur­ nar­virð­is­løn f­rá Klaksvíkar Komm­unu. Fjølbroyttur tónleikur á Frigg Seinastu tvey árini hevur Sos­i­al­urin h­avt fastan tátt í fríggj­a­dags­blað­num, har fyrr­ver­andi pol­it­ik­ar­ar skriva Tíð­ar­grei­n­ar.­ Grein­ ar­nar eru við­merkj­andi grein­ar um samfelags- ella pol­it­isk mál og verða skriv­ að­ar til Sosialin. Í blaðnum hesaferð er eing­in Tíðargrein, tí pan­ el­ið, sum hevur skrivað grein­ar­nar, er júst mannað av nýggj­um, og lagt verður til brots aftur við táttinum í næstu viku. Fýra av teimum, sum hava verið við alla tíðina, halda fram at skriva Tíð­ar­ grein­ar. Teir eru Torbjørn Jac­ob­sen, Hans Pauli Strøm, Jógvan Sundstein og Ed­ mund Joensen. Afturat teimum koma trý nýggj fólk. Tey eru Jógv­ an við Keldu, Sámal Petur í Grund og Karin Kjølbro. Tað hevur verið trupult at finna kvinnur at skriva Tíð­ar­greinar, men nú ber til at fegnast um, at Karin Kjøl­ bro verður fyrsta kvinnan í pan­el­i­num. Nýggj fólk skriva Tíðargreinar Kanska foreldur onkuntíð skuldu komið við í skúla Karin Kjølbro Jógvan við Keldu Sámal Petur í Grund Greta Svabo Bech er ó­krýn­da føroyska elek­tro­drotn­ing­ in, siga tey á Frigg