mánadagur 31. mars 2014síða 2

Mánadagur 31. mars 2014 · Nr. 38 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Poul Michelsen Kjak síða 19 Møgu­ ligt at yvirtaka loftrúmið Johan Petersen Kjaks síða 19 Stakk­ als Niels Winther At føroyska samfelagnum tørvar aðr­ar vinnur enn fiskivinnuna, er eyð­sæð. Tí er tað gott, at dent­ ur verð­ur lagdur á at skapa aðr­ar vinn­ur – og tiltakið hjá Í­verk­set­ara­ hús­i­num ­fríggjadagin vísir greitt á hend­an týdningin. Men í vikuskiftisblaðnum lósu vit eisini um, hvussu landið á hin bógv­in held­ur fast um eina marg­ hátt­liga skipan í fiskivinnuni, har summi vinnulívsfólk fáa tilfeingi ó­keypis, sum tey so kunnu selja av landi­num til útlendingar, sum fara við øllum vinninginum – meðan ein før­oysku strámaður verður lívg­að­ ur á onkran hátt. Dømið um tað var skomminum við garn­a­bátinum Anitu. Skipanin, vit hava, elvir eisini til, at tað loysir seg betur hjá skipa­eig­ ara at fara úr vinnuni við at selja skip pluss loyvi víðari og taka allar peng­arnar úr vinnuni. So er spurningurin, hví menn við á­virk­an sum til dømis Alfred Olsen og Jac­ob Vestergaard halda so fast um hesa »órættvísu« skipan. Argumentini hjá Kára Pet­er­sen, búskaparfrøðingi, í Vik­u­skift­is­blað­ num fyri at broyta skipanina eru, at við verandi skipan kann tann, sum fær hendan einkarrætt, taka yv­ir­ skot­ið úr vinnuni og brúka tað, sum hon­um lystir. Hann vísir á, at hetta yv­ir­skot er ónormalt og skapar onga virðisøking í fiskivinnuni – og tað heldur hann vera tann stóra fíggj­ar­politiska feilin. Hann vísir á, at landið ikki verð­ ur fær tað betri av, at einstakar fyri­ tøkar hava risastór yvirskot og lýsir hetta sum búskaparliga skandalu. Sjónarmiðið um, at landið í stað­ in selur loyvini og gevur pengarnar út­aftur sum skattalætta er á­hug­ a­vert. Ella at pengarnnir verða brúkt­ir til at skapa aðrar vinnur. Ein gen­e­rell­ur skattalætti hevði gjørt Føroyar meira kappigarførar. Tí hetta sjónarmið sigur eisini, at vit í løtuni geva fiskivinnuni 500 mill­i­ónir um árið í óbeinleiðis stuð­ uli til fiskivinnuna, sum ikki skapar nakr­an vøkstur. Virði í fiskivinnuni verð­ur ikki størri – men einstakir per­són­ar gerast sera ríkir. Tað tykist, sum um sjónarmiðið um tilfeingisgjald fær fastatøkur mill­um politikarar – eisini á borg­ ar­liga veinginum. Men enn eru vit ikki komin har til, at vit seta veið­ i­rætt­ind­ini til sølu og selja tey fyri tann prís­in, tey eru verd. Landsins leiðsla ynkir heldur, at einstakir reið­arar skulu kunna selja hesi rætt­indi víðari til útlendingar og skora hundraðtals milliónir, sum vit hava sæð dømi um. Tað hevði ver­ið ynskiligt at førdi politikkurin setti landið og fólkið í fokus. arbeiða pengarnir í vinnuni? – Okkara sjónarmið húsast ikki í hesi samgonguni, tí er and­støðan eitt alternativ til sam­gonguna. Tað segði Poul Michelsen, for­maður í Framsókn, við út­ varp­ið um vikuskiftið. Hann vísir á, at um sam­ gong­an heldur fram við poli­tikki­num sum higartil, so eig­ur andstøðan at koma við ein­um felags uppleggi til kom­andi val. Ella andstøðan eig­ur at fara til val sum ein blokk­ur – sum alternativið til sam­gonguna. Vit hava áður hoyrt hesi sjón­ar­mið, men ongantíð sæð tey í verki. Føroyski veljarin veit ong­antíð áðrenn eitt val, hvat fyri slag av stýri, hann vel­ur. Trupulleikin er bara, at flokk­arnir vita ikki, hvønn blokk teir skulu fara í. Skal Javn­að­ar­flokk­urin halda seg til sos­i­al­dem­o­kratiskan pol­ i­tikk, ella skal hann stríðast fyri, at Føroyar ikki taka loys­ing frá Danmark? Skal Tjóðveldi føra sos­ ial­dem­o­krat­isk­an pol­i­tikk saman við Javn­að­ar­flokk­ i­num, ella skal hann fara sam­an við Fólkaflokkinum at fremja loysingina? Loysnin tykist vera hvørt til sína tíð. Aksel V. Johannesen hevur av­skrivað Fólkaflokkin sum sam­starvs­flokk. Hetta kann Javn­að­ar­flokkurin gera – og skora atkvøður upp á tað. Men tað kann Tjóðveldi ikki. Høgni Hoydal kann ikki pro­kla­mera, at hann ikki vil sam­starv við Fólkaflokkin og so­leiðis leggja sjógv ímillum Tjóð­veldi og samgonguna. Javnaðarflokkurin kann – utt­an at bróta lyftið við­ víkj­andi Fólkaflokkinum – fara í samgongu við Sam­ bands­flokk­in. Hann kann eis­ini fara saman við Tjóð­ veld­i­num. Tjóðveldi hevur valið mill­um Javn­að­ar­flokk­in ella Fólk­aflokkin­. Men tá Poul Michel­sen tos­ ar um at gera blokk, so er tað ein blokk mill­um Tjóð­ veldi, Javn­að­ ar­flokkin og Fram­sókn og kanska Sjálv­ stýr­is­flokkin. Men eisini Poul Michelsen hev­ur sítt fyri­varni, tí hann nenvdi sjálvur í sam­røðuni við útvarpið, at ein onn­ ur mynd kann vísa seg, um sam­gongan slitnar upp á fiskivinnupolitikkin. Tí hava løgmaður og Jørg­ en Nicl­a­sen neyvan nak­að at óttast í so máta. Aks­el fær valla be­stemm­að seg til ann­ a­ð­hvørt at ganga sam­an við Tjóð­veldi­num ella Sam­bandi­ num. Og Høgni Hoydal fer ikki bestemma seg til ann­að­ hvørt Javnaðarflokkin ella Fólk­a­flokkin. Tí verður eingin blokkur til kom­andi val. Tað verður tos­að um tað, ja. Men and­ støð­an megnar ikki at skipa blokkin, sum skal vera al­t­ern­ a­tiv­ið til sitandi samgongu. Tað verður eingin reyður blokkur til komandi val Góðveðrið, sum vit hava havt seianstu viku sær tú til at halda sær í nakrar dagar afturat. Í dag sigur Petur Skeel Jac­ob­sen, veðurmaður í Miðl­a­hús­i­num, at tað verð­ ur turt og sólglottar, og at hit­in verður millum 8 og 11 stig. Í morgin verður gul til stívt andøvsgul av eystri, seinna­partin minni vindur. Yv­ir­høvur turt og sólglottar og hit­in millum 5 og 8 stig. Mikudagin verður lot til and­øvs­gul av landsynningi og eystri, turt og sólglottar. Og hitin verður millum 8 og 11 stig. Um veðrið seinni í vikuni sigur Petur Skeel Jacobsen, at hósdagin og fríggjadagin kunnu vit vænta gul til stívt and­øvs­gul av landsynningi og yv­ir­høvur turt, men fríggj­a­dag­in møguliga regn. Hit­in millum 7 og 11 stig. Sambært lang­tíð­ar­for­ søgn­ini hjá norska yr.no, so verð­ur regn leygardagin, með­an sól fer at skína sunnu­dag­in. Forsøgnin fyri næstu viku sær ikki eins vøkur út, tí tá fara vit aft­ur at síggja regn. Men hit­in heldur sær á umleið 6-7 stig­um. Eisini turt veður næstu dagarnar Skulu vit selja veiði­rætt­ ind­ini fyri tað, tey eru verd? Teir fara helst at tosa um tað – men teir skipa ongan blokk sum alternativ til samgongna