mánadagur 31. mars 2014síða 32

8 nr. 3 I 31. mars 2014 Vinnublaðið hjá Miðlahúsinum – Alt velst um, hvat tað skal brúkast til, tí tað er stórur munur á at tekna okkurt, fólk skulu búgva ella arbeiða í, og so eitt tón­listar­ hús ella eina kirkju, har tað fyri tey flestu er galdandi, at tey støkka inn á gólvið nakrar fáar ferðir í lívinum ella kanska bara fáar tímar um vikuna. Tá er talan um eitt heilt annað rásarúm, har tú kanst gera ting, tú ikki kanst bjóða fólki, tá tú teknar teirra heim, sigur hann. – Tá tú kemur á til dømis eitt savn, kanst tú saktans fegnast um okkurt, tú sært, men ikki kundi búð í. Og fyri tað um ein litur er øgiliga flottur, so er ikki vist, at tú vildi málað stovuna hjá tær sjálvum við tí litinum. Er talan um eitt heim, so er tað ógvulig týdningar­mikið, at tað ikki er arkitekturin, ið skal fram, men fyrst og fremst trivnaðurin hjá teimum, sum skulu búgva har. Tað sama er galdandi fyri býarrúm, ið ikki skulu síggjast sum eitt »statement« hjá arkitektinum, men ein roynd at skapa nakrar karmar, sum fólk sjálv skulu fylla út. Ósbjørn vísir á, at til allar uppgávur ræður um at finna íblástur frá onkrum, men at tað eisini ræður um ikki at taka ting bókstaviliga og kopiera tey. Hann sigur, at tað snýr seg um at flysa tað ytsta lagið uttanav og finna kjarnan, fyri síðani at leggja sítt egna lag oman­yvir og gera sína egnu tulking. – Um vit hyggja at gomlu føroysku bygd­unum, so sæst við hálvum eyga, at har er okkurt, vit hava mist á gólvið síðstu 50 árini. Gamla bygdin var ikki stýrd av tekno­ kratiskum tankum, men livir sítt organsiska lív sum ein partur av náttúruni. Tað hevur nakað við innliving og forstáilsi at gera, í mun til náttúru og umhvørvi, og tað gamla før­oyska er kjarnin í tí, sum í dag er ein heims­tendensur við burðardyggari bygging og øllum tí, sigur hann. – Heldur enn at byggja múrar og byrgja seg inni í nýggju sethúsabýlingunum, átti meira at verið gjørt við at farið aftur til gomlu føroysku býlingarnar, har ein heilt onnur harmoni er at finna. Nakað av hesum royndi eg at fara aftur til, tá vit gjørdu mið­býar­ ætlanina fyri Klaksvík, sum var mítt íkast til at endur­brúka gomlu føroysku bygdina, sum hevur sínar krókar og sína lívd. Tað er altso ikki nóg mikið at smekka ein svartan klædning á húsini og geva teimum sprossa­ vind­eygu, tí tað verða tey ikki føroyskari av. Harpa kastar skuggar Nú prátið nærkast endanum, er nokk so nær­liggjandi at fáa Ósbjørn Jacobsen at for­ telja eitt sindur um, hvussu hann sær upp á framtíðina, nú hann eftir mong ár í útlegd er vendur heimaftur til heimlandið og heim­ bygdina. Og tá hann verður spurdur, er hann eisini skjótur at svara: – Eg hopi, at vit eru her enn um fimm ella tíggju ár, tí tað er altso ein stórur dreymur hjá mær, at blanda altjóða umhvørvi upp í tað før­oyska. Og tað ger seg galdandi fyri bæði upp­gávur og fólk, tí í dag hevur tað ikki so stóran týdning, hvar tú situr í verðini. Men eg síggi soleiðis upp á tað, at eins og onnur hava nógv at geva tí føroyska, hevur tað føroyska eisini nógv at geva prosjektum aðrastaðni, so tað snýr seg um at finna eina ella aðra javn­ vág, sigur hann. – Nú havi eg sitið í Kjøpinhavn tað mesta av mínum professionella lívi og arbeitt saman við millum 100 og 200 fólkum. Tað eru sjálv­ andi nógvir praktiskir fyrimunir við eini stór­ari teknistovu, har tú kanst loyva tær at arbeiða smalt, tí tú hevur fólk til alt hitt, men sam­stundis kanst tú í eini minni teknistovu spenna nógv víðari. Við eini lítlari teknistovu fært tú so nógv annað í staðin fyri, tí tá verður talan um tættari viðurskifti, samstundis sum tað er stutt frá tanka til avgerð. Áðrenn tað seinasta verður tømt úr kaffi­ koppinum, snarar prátið seg aftur inn á hetta við at vera komin úr tí stóra til tað smáa, og tað hoyrist framvegis millum orðini, at tað ikki bara er ein fyrimunur at vera eitt kent navn, tí tað so sanniliga eisini kann vera ein forðing. – Eg má viðganga, at eg havi drigist eitt sindur við tað sum ein trupulleika, tí tað meiri enn so kemur fyri, at onkur sigur við meg, at »hatta tími eg ikki at spyrja teg um, tí hesum hevur tú ongan áhuga fyri«. Eftir øllum at døma ímynda fólk sær, at fyri tað um mítt navn er blivið nógv eksponerað og eg havi arbeitt við Hörpu øll hesi árini í Íslandi, so eru so nógvar uppgávur, eg ikki tími í holt við, tí tær eru ov smáar, sigur Ósbjørn, ið vísir á, at hann ikki kostar meira enn aðrir arki­tektar, og at verri enn so alt er so fínt og ekstrava­gant, sum hann tekst við. – Eg havi jú arbeitt við øgiliga nógvum pro­sjektum, og tað seinasta var eitt veterinert granskingar­hospital í Oslo, sum var ein rein maskina við lítið av arkitekturi. Har snúði tað seg meira um smittuvandar enn nakað annað, og hvussu tú kanst fáa flutt eitt ross frá A til B. Tað var bara ein øðrvísi avbjóðing, og soleiðis trívist eg eisini best, tí fyri meg snýr tað seg ikki so nógv um, hvussu stórt eitt prosjekt er, men heldur eru tað onnur ting, sum eru avgerandi fyri, um eg haldi tað vera spennandi og áhugavert. Blá bók Ósbjørn Jacobsen er 40 ára gamal og gøtumaður um ein háls, tí bæði for­ eldrini eru úr Syðrugøtu – uppvaksin næstan hús um hús. Ósbjørn býr í Syðru­gøtu saman við Sigrun Dalsgaard Hansen, sum er ættað úr Saltangará, og tey eiga børnini Mikal, Sunnevu og Hjørdis, sum eru ávikavist 11, 8 og 4 ára gomul. Ósbjørn gekk í fólkaskúla í Gøtugjógv, har hann for­ restin eisini helt fram sum studentur og var við í seinasta klassanum, sum fekk prógv har í 1993, áðrenn skúlin flutti inn á Kambsdal. Fakta Profilurin: Ósbjørn Jacobsen – At vit nú eru til staðar í Syðrugøtu, er øgiliga nógv eitt privat prosjekt hjá mær, sigur Ósbjørn Jacobsen, sum eftir nøkur ár í Danmark og Íslandi er vendur heimaftur til Føroya