mánadagur 14. apríl 2014síða 2

Mánadagur 14. apríl 2014 · Nr. 44 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Liljan weihe Kjak síða 26 Eitt ógrundað álop á KvF Bjarni Djurholm Kjak síða 27 Tá úrs­ lit­ið longu er av­gjørt – Vit yvirtaka eldraøkið fyri rætta prís­in. Soleiðis sigur borgarstjórin í Vest­manna í sambandi við, at komm­un­ur­nar skulu taka yvir eldra­øk­ið 1. januar í 2015. Og júst málið um hvør rætti prísurin er hevur verið – og er framvegis – stríðsmálið. Sambært fíggjarkørmunum hjá lands­stýr­i­n­um, so fer landið at rinda komm­ununum 372,1 milliónir krón­ur fyri at yvirtaka eldraøkið. Men hetta er ikki nóg mikið, hava komm­un­ur­nar víst á. – Talið, sum fíggjarmálaráðharrin borð­reið­ir við er eina 30-40 milliónir krón­ur ov lítið, sigur borgarstjórin í Vestmanna. Stóri spurningurin er so, hvussu avgerandi tað er fyri eldraøkið, at kommunurar yvirtaka. Taka vit aftur borgarstjóran í Vestmanna, so vísir hann á, at støðan bara er versnað hesa tíðina, skriftandi almannamálaráðharrar hava lovað betri umstøður til tey gomlu. – Vit vilja, og vit kunnu gera tað betri, sigur Pauli T. Petersen, borg­ ar­stjóri í Vestmanna við blaðið í dag. Sum grundgeving fyri at leggja eldra­øk­ið út til kommunurnar at um­sita verður sagt, at tænastan verð­ur betur, tí avgerðirnar verða tikn­ar tættari borgarunum. Men er tað nú vist, at tað er so heppið? Í fleiri ár hevur verið roynt at skipað landið við færri kommunum. Sam­starvsøki eru gjørd, soleiðis at smá­ar kommunur kunnu verða í størri eindum, tá tað ikki ber til at fáa færri kommunur. Hóast semja er um, at eldraøkið skal leggjast út til kommunurnar, so er stríðsmálið, sum ikki einaferð, pengar. Kommunurnar halda uppá, at landið rindar ov lítið og vilja tryggja sær sær eina upphædd, sum liggur einin 10 prosent oman fyri ta upphædd, sum stendur í fíggjarkørmunum hjá landsstýrinum. Jørgen Niclasen, fíggj­ar­mál­a­ ráð­harri, sigur seg tó vilja rinda ta upp­hædd, sum tað kostar komm­un­ unum­. Hann leggur kortini dent á, at hann fer ikki at krevja meira enn tað inn í skatt­um og avgjøldum og geva komm­un­u­num fyri síðani at lata komm­u­n­unum ­pengar, tí tær ætla at brúka meira pengar upp á eldraøkið, enn gjørt verður nú. So er spurningurin, um komm­ un­ur­nar duga betur at húsast við teim­um somu pengunum, enn landið dugir...? Eldraøkið sum býtisbarn Skulu komm­un­ urnar g­eva borg­ arum ein mun­ andi skatta­lætta, fer tað at verða ógv­uliga dýrt Tað staðfestir Jørgen Nicl­ asen, landsstýrismaður í Løg­ting­i­num. Bill Justinussen hevur reist málið í Løgtinginum, nú nú bæði samgonga og and­støðan eru farin at tosa um at lækka skattin á lág- og mið­al­in­n­tøkunum. Bill Justinussen staðfestir, at eftir skattalættarnar hjá sam­gong­uni, eru støðan nú tann, at kommunurnar taka meiri skatt frá fólki enn landið ger. Hann vísir á, at inntøkur und­ir 250.000 krónur um ár­ ið, rinda bara 20 prosent av øll­um, landsskattinum. Sostatt eru tað inn­tøk­ur­ nar yvir 250.000 um árið, sum rinda 80 prosent av tí, sum land­ið krevur ikki í skatti og být­ir út aftur á fíggjarlógini. Hinvegin taka komm­un­ ur­nar rættiliga nógv í skatti frá teimum, sum forvinna minni enn 250.000 krónur um árið. – Ein pensjónistur, sum bara hevur fólkapensjón og sam­halds­fasta at liva av, rind­ar 9.300 krónur í komm­ un­uskatti, men hann rindar bara 1.300 krónur í lands­ skatti. Jørgen Niclasen sigur, at botn­frádrátturin hjá komm­ un­unum er 30.000 krónur um árið. Tað merkir, at tað eru tær fyrstu 30.000 krónur av lønini eru skattafríar. Í landsskattinum eru tær fyristu 65.000 krónurnar skattafríar. – Skulu tær hækka botn­ frá­drátt­in upp í 65.000 krón­ ur um árið, sum hann er í landsskattinum, fer tað at kosta teimum 270 milliónir krón­ur, sigur Jørgen Nicl­a­ sen. Men afturfyri hevði tað giv­ið 33.500 skattgjaldarar høvdu fingið ein skattalætta á 7.400 krónur í part um árið, sig­ur Jørgen Niclasen. Ein skattalætti á 270 milliónir krónur Góða gamla merkið hjá jap­anska Nissan, Datsun, sum eisini vóru kendir í Føroyum, verða skjótt aft­ ur at síggja á vegunum, um enn ikki her á okkara leið­ um. Teir verða gjørdir til skjótt vaksandi markn­að­ ir­nir í Russlandi, Indunesia og í Suðurafrika. Og tað er ikki sørt, at nýggi Datsun Ondo, sum hann eitur, líkist ein­um russiskum Lada. Og or­søk­ in er eyðsýnd. Bilurin verð­ ur gjørd­ur á gomlu Lada­ verk­smiðj­uni í Togliatti í Russ­landi. Bilurin kostar 400.000 rubl­ar – sum er 60.000 krón­ur. Ongar ætlanir eru tó um, at nýggi Dat­sun kemur til Vest­ur­ev­ropa. Nýggjur Datsun í Lada-hami Geva somu krónur meira, tá tær eru kommunalar? Tann nýggi russiki Datsun Ondo Ein vanligur Datsun, sum vit minnast frá 1970'unum...