mánadagur 28. apríl 2014síða 2

Mánadagur 28. apríl 2014 · Nr. 47 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Heri Mohr Kjak síða 9 Nat­i­o­ n­al­isma – eitt virus Jógvan Jespersen Kjak síða 9 Milliard sum bleiv 5 mió kr – Tað er somuleiðis mín fatan, at nevnd­in kann áleggjast at rinda end­ur­gjald sambært §44, stk. 1 í lóg­ ini um vinnurekandi grunnar, um so er, at grunnurin hevur staðfest tap or­sak­að av vánaligu umsitingini av grunn­inum. Soleiðis skrivar Eyðfinnur Jac­ ob­sen, ad­vok­atur, í gransk­ing­ar­ frá­greið­ing um Eik Grunn­in, sum han hev­ur skrivað fyri Skráseting Før­oya. Ein granskingarfrágreiðing, sum tó ikki hevur og valla fær tað stóra virði, tí politiskt ynski er um, at lok verður lagt á málið. Løgtingið havn­aði ynskinum um eina størri játt­an til Skráseting Føroya til at gera frá­greið­ing­ina lidna. Tí hevur Eyð­finn­ur Jacobsen bara gransk­að í einum parti av viðurskifunum hjá grunn­inum. Tað eru stór tap, sum óhepna um­sit­ing­in av Eik Banka hevur ført til. Um­framt at partaeigarar mistu allan partapenignin, so hevur Fin­ an­s­i­ell Stabilitet rindað milli­ard­ir, so bank­in kundi halda fram. Tapið av part­a­brøv­um í Eik Banka hevur ført til, at onn­ur feløg eru farin av knór­a­num, og at íleggjarar hava mist nógv­ar pengar. Men politiskt ynski er um, at hetta skal ongar avleiðingar fáa. Løg­ting­ið vil ikki kanna til botns, hvørj­ar avgerðir elvdu til stóra miss­in. Tað skal heldur sópast undir gólv­tepp­ið. Tá Finansiel Stabilitet kom upp í leik­in, fóru føroyingar – okkum so líkt – heldur at tosa um býttar dansk­ar­ar, enn at taka í egnan barm og spyrja, hví føroyingar duga so illa at reka bankar, at vit hava heims­met í banka-húsagangum. Tað man valla verða hent aðrastaðni í heiminum, at so nógvir og so stórir bankar eru farnir á húsagang, sum í Føroyum seinastu 60 árini: Sjóvinnubankin, Fossbankin, Sjóvinnubankin aðru ferð, Føroya Banki og Eik Banki. Niðurstøðan í frágreiðingini er, at talan er um skilaleysa stýring. Men spurn­ingurin er eisini, hvussu nógv skil er í teimum eft­ir­lits­stovn­ um, vit hava, tá roknskapurin kann vera fleiri mill­iard­ir skeivur. Og tí kunnu vit freistast til at spyrja, um tað er nøkur ávís ætlan við, at húsa­ gang­ur­in hjá Eik Banka ikki skal kann­ast. Eru tað fólk í umsitingini og í pol­it­isku skipanini, sum ikki tora at fáa sann­leikan fram? Slíkt er álvarsamt. Tí sjálvandi skal ein slík­ur húsagangur kannast til botns – serliga átroðkandi er tað, tá mis­tanki kann vera um, at tað er eitt politiskt mál í sjálvur sær at krógva sannleikan. best at krógva sannleikan Beint áðrenn blaðið fór til prentingar fingu vit boð um, at landsroyndirnar, sum byrjaðu í morgun, longu vóru avlýstar. Boð eru komin frá Menta­ mál­a­ráð­num, at royndirnar eru avlýstar. Orsøkin er, at servarin krassjaði. Tað er annars júst hetta, sum Føroya Lærarafelag hevur ávarað ímóti. Hesaferð skuldu royndirnar vera talgildar, og tí metti lærarafelagið, at krøvini fóru at verða ov stór. Men hesum afturvísti Mentamálaráðið, og Bjørn Kalsø, landsstýrismaður. Yvir 1.400 næmingar skuldu til landsroynd í dag. Servarin krassjaði – landsroyndirnar avlýstar Stórt hátíðarhald verður, nú norska grundlógin fyllir 200 ár. Forbundet Kysten hevur lagt landsstevnuna í Oslo í ár, og har koma einir 400 siðbundnir bátar og skip frá allari norsku strondini. Grundlógarkonvoy siglir norð­anífrá og leggur inn nógv­a­staðni, m.a. í Florø 5. juli. Felags innsigling verður til Oslo hósdagin 17. juli, har stevn­an endar sunnudagin 20. Teinurin úr Føroyum til Oslo er 670 fjórðingar, og far­ ið verður úr Føroyum 12. juli. Norðurlendska sam­ starv­ið um stranda­ment­an verð­ur part­ur av til­tak­i­num. Komandi ár verð­ur stevnan hildin í Á­l­andi, og vónandi verður strand­a­ment­an­ar­ stevn­an hildin í Føroyum í 2016. Sluppin Johanna er karm­ ur um føroyska mentan í Oslo í ár. Vit hava árabátar við og alla útgerð. Ullvørur og bátasmíð verða sýnd fram og fyrilestrar hildnir, eins og føroyskur dansur og framsýning er um føroyska mentan. Áhugafelagið Føroyskir Træ­bátar, ið er undir stovnan, hev­ur heimasíðu í gerð, www. batar.fo Johanna til Oslo í summar – Eitt av føroysku høv­uðs­ nøvn­u­num á ársins Frigg Fest­ivali, er føroyska song­ drotningin Eivør Pálsdóttir. Eivø­r heldur, at Frigg kann gerast ein spennandi pallur fyri teir norðatlantisku bólk­a­rnar­, sigur Frigg í tíð­ inda­skrivi.­ Nú eru bert smáar 14 dagar, til Frigg Festivalinum fer av bakkastokki í Kong­ ens Hava. Ein teirra, sum er ógvuliga spent uppá fest­ i­valin, er føroyska song­ stjørnan Eivør Pálsdóttir. – Eg haldi, at Frigg er eitt spennandi átak, og kann gerast eitt gott sam­lings­punkt fyri tón­ leik­arar frá Føroyum, Ís­ landi og Grønlandi. Her í Keypmannahavn búgva jú nógvir ís­lend­ing­ar, føroy­ ing­ar og grøn­lend­ing­ar, og eg eri vís í, at festi­val­urin verður væl vitjaður, sig­ur Eivør. Eivør hevur framført nógv í kring heimin sein­ astu árini, og eingin ivi er um, at Eivør hevur stóran fjepp­araskara ­í Føroyum, Dan­mark, Íslandi og nógva aðra­staðni við. – Eg haldi tað kann hava stóran týdning fyri ungar, up­comming bólkar, at teir fáa ein basa sum Frigg at miðja ímóti. Hetta kann gerast ein máti at fáa sín tón­l­eik út um Føroyar, heldur Eivør. Eivør hevur fyri stuttum vitja í Íslandi, og her vóru tey mong, ið gleddu seg til Frigg Festivalin. – Fleiri søgdu við meg í Ís­landi, at tey ætlaðu sær á Frigg, og serliga var tað íslendski bólkurin Kaleo, sum varð nógv umrøddur har, greiður Eivør frá. Fríggjakvøldið 9. mai klokk­an 19.00 fer føroyska song­drotningin á pall í Kongens Hava, og hon lovar eitt brak av einari konsert. - Eg havi mín dreymabólk við mær á Frigg, og eg ætli mær at spæla nógv løg av fløguni "Room", og so sjálvandi nøkur eldri løg eisini, sigur Eivør. Eivør verður á Frigg Hava politikarar áhuga í at dylja sannleikan um Eik?