mikudagur 14. mai 2014síða 2

Hósdagur 15. mai 2014 · Nr. 55 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Tórbjørn Jacobsen Tíðargrein síða 11 Drepur uppi undir Tinganesi Eyðfinnur Jacobsen Eygamálið síða 10 Senior­ festivalur Tað eigur at geva teim ráðandi or­ søk til umhugsan, at ført verður fram, at heimsins ríkidømi verður alsamt meira konsentrerað á fáum hondum. Vit kenna eisini orðaskiftið úr Føroyum – at vit í ramasta álvara tosa um fá­manna­veldi – at færri og færri hava at­gongd til eitt nú havs­ ins tilfeingi, og at vald annars savn­ ast á alsamt færri hondum. Hetta er ein døpur gongd. Mána­ kvøl­dið verður fyrilestur í Norð­ur­ landa­hús­i­num, har júst hetta evnið verð­ur við­gjørt – tann fíggjarligi, sos­i­ali og heilsuligu missurin, ið stendst av ójavna. Fyrireikararnir vísa á, at sein­ astu árini hevur eitt eyðkenni tik­ið seg upp, tá ið tað kemur til ogn­ir og inn­tøkur, at eitt sera lítið tal av fólki sita á størri og størri parti av ríki­ døm­i­num. Víst verður eitt nú á, at í 1973 fekk eitt prosent av fólkinum í USA – tey mest múgvandi – umleið 11 pro­sent av útgoldnu inntøkunum, nú er talið væl oman fyri 20 prosent. Aðra staðni er tað ikki so grefligt, men gongdin er tann sama. Hetta er ein óhugnalig gongd, ið ger gjónna enn størri millum stætt­ ir­nar. Og her heima hjá okk­um, har vit ikki hava havt »stætt­ir«, kann ein slík kon­sen­tra­ti­ón av ríkidømi føra til, at vit skapa ein stættamun, sum fær ó­metaliga óhepnar avleiðingar fyri sam­felagið. Sum vera man eru munir í inn­ tøku, og munur er á ognar­við­ur­ skift­um.­ Men fer hesin munur at vaksa, og verður gjógvin enn størri millum tey við sera nógvu ogn­u­ num og tey, við færri ognum, so fara fólk ikki at kenna seg sum part í sama samfelag. Tað er hetta evnið, sum verður um­røtt í Norðurlandahúsinum, spurn­ingar, sum hesir, verða reist­ ir: Tá ið so fá sita á so nógvum, hvørja ávirkan fær tað so ávirkan á pol­it­iska valdsbýtið? Kunnu tey fáu, múgvandi til dømis fáa síni áhugamál framd, so­ leið­is at talan er ikki longur um eitt fólka­ræði, har reglan er »ein-veljari- ein-atkvøða«? Hvørja ávirkan fær tað á privata, vinnu­liga og samfelagsliga búskapin – og á sosial- og heilsuviðurskifti? Fyrireikararnir nevna sum dømi orða­skiftið um ali- og fiskirættindi – serliga innan uppsjóvarflotan, har hendan gongdin er so eyðsýnd. Hetta eru áhugaverd viðurskifti, sum pol­itiska skipanin eigur at hugsa um, og sum veljarin eigur at leggja sær í geyma og grunda yvir til næsta val. ríkidømið á fáum hondum Kappingarárið fyri føroyskan kappróður í Danmark verður um vikuskiftið skotið í gongd í Odense. Leygardag skip­ar Róðr­ar­ fel­ag­ið Sleipnir fyri fyrstu av fimm ár­ligu stevnunum har róð verð­ur um stig til danska meist­ar­a­heitið í kappróðuri í før­oysk­um bátum. – Veðrið sær út til at blíva av tí allar fagrasta, og vit meta at fáa vitjan av umleið 300- 400 fólk­um á degnum, sigur Guðr­ið Krúnufjall, forkvinna í Sleipnir. Stevnan verður sett klokk­ an 13, og hereftir fer kapp­róð­ ur­in í gongd. Gjøgnum allan dag­in verður møguleiki fyri at keypa føroyskt ábit og drykkj­ u­vør­ur, umframt at umboð úr dans­i­fel­ag­num. Miðgarðsormurin skipa til før­oysk­an dans. Seinni um kvøld­ið fer Símun von Kon­oy at spæla til dans. Sí stevnu­ skránna á www.sleipnir.dk Fyrireikararnir siga, at stevn­an er einans møgulig at halda vegna alla ta góðu hjálp, sum felagið hevur fingið. – Tí vilja vit nýta høvið at takka allar stuðlar, onnur fel­øg og øll tey sjálvbodnu sum hjálpa til áðrenn, undir og eftir stevnuna, siga tey í nevnd­ini í Sleipnir. Kappróðrarstevna í Odense Mikudagin kunngjørdi for­ mað­ur­in í Norðoya Sam­ bands­fel­ag, sum eisini er blað­stjóri á Norðlýsinum, at Stein­bjørn O. Jacobsen, vara­ borg­ar­stjóri í Klaksvík, hevði meld­að seg úr Tjóðveldi. Or­ søkin var, at Tjóðveldi nú sum flokkur tekur undir við, at fólk av sama kyni kunnu gift­ast borgarliga. Men kunngerðin hjá for­ mann­i­num í sam­bands­fel­ ag­num í Klaks­vík var tó ikki røtt. Hon var fakt­iskt bein­ leið­is skeiv. Tí Stein­bjørn O. Jac­ob­sen hevði nett­upp ikki meld­að seg úr Tjóðveldi. – Eg eri ikki rýmdur úr Tjóð­veldi og eg fari heldur ong­an veg, segði hann við in.fo týskvøldið. – T­að er ikki rætt, staðfesti hann og undraðist á, at tey, sum bera hesi tíðindi, hava ikki so frægt, sum hava tosað við hann. Alt stavar frá eini við­ merk­ing, hann hevði á Face­ book. – Men tað er vent og snar­ að og yvirtulkað í ein slík­an mun, at tað er einki høpi í tí, sig­ur Steinbjørn O. Jac­ob­ sen. – Hjá politiskum kapp­ ing­ar­neyt­um er sundurlyndi og split kær­komin tíðindini. Men eisini í politikki er tað stutt­ligari, um tíðindini eru sonn... Tað tvørkirkjuliga sam­starv­ ið, millum samkomur og kirkj­ur í Tórshavn, ski­p­ar 3. páskadag hvørt ár, fyri tvør­ kirkj­uligari guds­tæn­astu. Undirtøkan fyri hesari guds­tænastuni er alsamt vaks­andi og tað tykjist sum um, at fólk sum heild eru glað fyri at møtast tvørtur um sam­komur/kirkjur. Í ár var árliga guds­tæn­ ast­an í sali Frelsunarhersins í Tórs­havn og sum nakað nýtt, var møguleiki at geva eina peningagávu á gud­s­ tæn­ast­uni. Ætlanin við hesum er, at pen­ingurin skal fara ó­skerd­ ur til ymisk góð­ger­andi endamál. Í ár bleiv tað so valt at peningurin, skuldi fara til arbeiðið hjá Her­berginum hjá Frelsun­ar­her­i­num. Hósdagin í síðstu viku, vórðu umboð fyri tvør­kirkj­ u­liga sam­skipanarbólkin, til staðar á Herberginum við pen­ingagávuni. Gávan var ein kekkur áljóðandi 17.500 kr, sum var upphæddin sum kom inn á sjálvum møti­ num. Tað var ein hugnalig løta á Her­berginum har dagligi leið­arin, Martin Kúrberg, tók í­móti og vísti umboðunum runt í húsinum. Áhugavert var at síggja at virksemi var í húsinum allan dagin og allar dagar í árinum og tað setur jú fíggjarlig krøv. Her­bergið, sum er ein partur av sosiala arbeiðinum hjá Frels­un­ar­ her­i­num í Noregi, Føroyum og Ís­landi, fær m. a stuðul frá landi og komm­unu men eis­ini fær Her­bergið nógvar gáv­ur frá fyr­i­tøk­um og priv­at­fólki og tað eru tey ógvuliga takk­ som fyri. Martin Kúrberg takkaði fyri gáv­una og samstundis vísti á týdningin við at fólk geva gávur og vísa væl­vild her í Føroyum og at Her­ bergið ikki kundi verið hes­ um fyriuttan. Stórfingin gáva Alsamt meira ríkidømi verður savná á fáum hondum Sambandsformaður koyrdi Steinbjørn úr Tjóðveldi