hósdagur 22. mai 2014síða 2

Fríggjadagur 23. mai 2014 · Nr. 58 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Jógvan sundstein tíðargrein síða 13 Velj­ar­ a­kann­ing­ ar og git­ ingar Spýt út um tú hevur nakað... Annika sølvará Eygamálið síða 12 – Ein trúgvandi kann ikki velja Tjóð­ veld­is­flokkin í dag. Tað er skomm, tað ger man bara ikki. Orð­ini eigur borgarstjórin á Eiði, sum í Degi og Viku førdi seg fram sum tjóð­veldismann. Kritikkurin mót­veg­is floksleiðsluni í Tjóðveldi var bein­harður: – Fyrr kundi ein vinnulívsmaður velja Tjóð­veld­is­flokkin. Tað kann hann ikki í dag. Tað er skammiligt hjá ein­um vinnu­lívsmanni at velja Tjóð­veldi. Borgarstjórin er firtin inn á tjóð­ veld­is­leiðsl­una í Havn, sum viðger smá­mál sum stórmál. »Smámálið« hesa­ferð er at loyva samkyndum at gift­ast. Hetta er tað er tað sama sum at taka trúðarfrælsið frá tjóð­ veld­is­velj­ar­um, vil borgarstjórin á Eiði vera við. At fólk í øllum flokkum eru ó­samd um etisk virði og viðurskifti er einki nýtt. Hetta kenna vit úr øll­ um flokk­um. Men tað áhugaverda við inn­an­hýs­is­kjak­i­num í Tjóðveldi, sum tey varpa út á geilar, er, at Tjóð­ veldi skal ikki føra politikk. Tjóð­ veld­is­flokk­urin hevur eina upp­ gávu, og hon er at slíta Føroyar úr danska ríkinum. »At fáa skeytið til hetta landið«, sum nøkur siga, ella »at stovna republikkina«, sum tann, sum skrálar nógv harðast plagar at rópa. Alt gott um tað, at nøkur fólk halda tað hava nógv størstan týdn­ ing at »sleppa undan danska oki­ num« og sleppa at »ráða í øllum lut­um sjálvi«. Tað er sjálvandi nógv vert. Men fyri nógvar føroyingar er tjóð­veldi ella tjóðarfrælsi ikki eitt mál. Tað er ikki ein politiskur setn­ing­ur at stríðast fyri »tjóð­ar­ frælsi«. Tí fyri meirilutan av før­ oy­ing­um hevur tað nógv størri týdn­ing, at vit skipa okkum sum eitt demo­krat­iskt sam­felag, har øll hava somu rættindi. Har eing­in stætt kann kroysta nakran aðra. At vit leggja forðingar fyri fá­manna­ veldi­num, sum verður skapt í løt­uni – eitt fámannaveldi skapt av fólka­ vald­um politikarum, sum utt­an at blunka taka frá mongum og geva fáum – sum hava nógv framm­an­ und­an. Fyri hesi fólkini kann »tjóð­ar­ frælsi« verða ein av­leið­ing, tá vit hava skapt tað góða sam­fel­ag­ið. Men tað góða sam­felagið verð­ur ikki skapt, um all­ur góð­ur pol­i­tikk­ ur verð­ur lagdur til viks til nakrir nat­i­on­al­ist­ar hava fing­ið okkum hetta vælsignaða skeytið. Stríðið um loysingina kemur í rend­um. Skuldi loysingin kom­ið, verð­ur tað heldur sum ein av­leið­ing av tí samfelag, vit hava skip­að. Øvugta mannagongdin er mis­ eynd­að tvær ferð­ir: Í 1946 og í 2001. loysing – mál ella avleiðing Stjóraskiftið í At­lants­flog hevur kostað tjó­ð­ar­flog­fel­ ag­num 3,3 milliónir í bein­ leiðis økt­um út­reiðslum til stjór­a­lønir til Magna Arge og Jørg­en Holme í 2013 – og tað fer at kosta minst fimm milliónir krónur afturat. Tað vís­ir roknskapurin hjá P/F At­lants­flog. Tað var tann 16. november í fjør, at nevndin í Atlantsflog koyrdi Magna Arge frá sum stjóra. Hann varð sendur til hús hendan leygardagin. Men tað kostar at senda stjór­ar til hús. Serliga nógv kostar tað at senda væl­lønt­ ar stjórar til hús, tí stjór­ar við serliga høgum løn­um í mill­ i­óna­klass­a­num hava altíð nógv longri upp­sagn­ar­tíð, enn fólk flest. Tvey ára upp­ sagn­ar­tíð er als ikki óvanligt, held­ur ikki trý ár. Soleiðis kost­aði tað Atlantsflog 3 milli­ónir og 16 túsund krónur at senda Magna Arge til hús. Men nýggi stjórin í At­ lants­flog kostar nógv meira enn Magni Arge. Meðan mán­ að­ar­lønin h­já Magna Arge var 110.000 krónur um mánaðin, so fær Jørgen Holme nærum tað dupulta. Hann fær beint undir 200.000 krónur um mán­aðin uttan bonus. Tí var eyka­út­reiðslan hjá almenna parta­felagnum Atlantsflog at skifta stjóran út 3 milliónir og 334.000 krónur. Í 2014 fer tað at kosta al­ emnna partafelagnum eina góða millión í eykaútreiðslum at løna Jørgen Holme í mun til Magna Arge. Sama skilið verð­ur í 2015. Johan Dahl, ið sum vinn­ u­mál­a­ráðharri ­varðar av P/F At­lantsflog, hevur alment funn­ist at høgu lønunum í al­ mennum feløgum. Vit royndu at fáa hann at greiða frá, hví ein stjóri í einum almennum felag, sum hann varðar av, skal hava so høga løn og so stóra lønarhækking í mun til frá­farna stjóran, men hann svaraði ikki, áðrenn blaðið fór til prentingar. Tað stutta av tí langa er, at ætlanin hjá Vinnu­mál­ a­ráðnum og nevndini í At­ lants­flog at skrifta stjóra fer at kosta felagnum í minsta lagi 5,5 milliónir krónur í eyka útreiðslum. Kostaði 5,5 milliónir at skifta stjóran Tey sum eiga løn til góða hjá Dimma­lætting fáa bara 2,8 pro­sent av lønarkrøvunum. Tað er greitt, nú búgvið eftir hús­a­gangin er endaliga upp­gjørt. Húsagangurin hjá Dimm­ a­lætting hevur kost­að krav­ á­n­ar­unum nógv. Nú búgv­ið verður gjørt boðar Før­oya Skiftirættur frá, at být­is­ pen­ing­ur­in – ella div­id­end­ an, er 2,8 pro­sent – til »grein 95 krøv«, sum bara um­fat­ar løn­ar­krøv. Tað merk­ir, at tey, sum eiga peng­ar til góðar hjá Dimma­lætting hava mist alt. Talan er um fleiri mill­i­ón­ir krónur. Tað var skjótt greitt, at bara tey, sum høvdu løn til góð­ar, kundu vænta sær nak­að. Og tað eru tey, sum nú kunnu rokna við at fáa 2,8 pro­sent av góð­kendum løn­ar­krøv­u­m. Tað er felagið, sum fram til 16. sep­tem­ber í fjør æt Sp/F Dimma­lætting, har Árni Greg­ersen var stjóri og Eyð­finn Reyðberg var nevnd­ar­for­mað­ur, ið nú er upp­gjørt. Seinasta út­gáv­an av Dimmalætting kom út 13. sep­tember í 2013. Tá gjørdu eig­ar­arnir eina roynd at flyta virksemið í eitt dótt­ur­ felag fyri at sleppa undan at gjalda rokningar. Endin var kort­ini tann, at feløgini fóru í skift­irættinum undir trota­ bús­við­gerð. Bústjórin, Sigmund Poul­ sen, umstoytti broyt­ing­ar­ nar í feløgunum, og tí er tað fel­agið Sp/F Dimmalætting, sum í veruleikum er upp­ gjørt. Tað felagið fekk við broyt­ing­ini hjá gomlu eigar­ u­n­um navnið Sp/F Bring. Føroya Skiftirættur boð­ ar nú frá, at endaligur skift­ fund­ur verður í Skift­i­rætt­i­ num 24. juni til staðfesting av upp­skoti til roknskap og út­luting við eini dividendu upp á 2,8 prosent. Dimma: Fáa bara 2,8 prosent av lønini Fyri nógv er stríðið hjá Tjóðveldi øvugt mannagongd Einaferð átti Dimma trý bløð. Øll fóru á húsagang Jørgen Holme kostar eina millión meira um árið sum stjóri enn Magni Arge