mánadagur 2. juni 2014síða 2

2 Mánadagur 2. juni 2014 · Nr. 62 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Bjørn á heygum Kjak síða 11 Siða­ stand­ur­in í Føroyum Frank davidsen Kjak 11 Sjá­l­v­ tøk­u­búðin hjá Jákupi Fíggjarmálaráðharrin fegnast, tí grann­skoð­ar­a­rokn­ingin fyri kom­ andi nýggja tunn­ilsfelagið tódn­aði úr 50.000 niður í 17.000 krónur, tá upp­gáv­an at grannskoða felagið varð boð­in út. Í sjálvum sær er tað sjálvandi gott, um landið kann spara 2/3 av eini rokn­ing, bara tí arbeiðið verð­ ur boð­ið út í fríari kapping. Men ein slík tilboðsgeving átti at fing­ið al­arm-klokkurnar at ringt, og vit kunnu við røttum spyrja, um lands­ ins mynd­ug­leikar als ikki hava lært nak­að sum helst av teimum gølum, sum hava verið. Grann­skoðanararbeiði er ikki bara vinstr­ahonds­arbeiði. Grann­ skoð­ar­in er tann, sum skal vátta fyri al­menningi og myndugleikum, at her er alt farið rætt fram, og at roknskapurin gevur eina rætt­vís­ andi mynd av rakstri, ogn, skuld og fíggj­ar­ligum skyldum. Gølan um grannskoðanarmálið hevði sína orsøk. Tað er munur á krøv­unum fyri at fáa prógv sum stats­au­t­or­i­ser­að­ur re­vis­or eft­ir donsku lóggávuni og kravdu dygd­ir­ nar fyri at fáa pappír sum løggildur grann­skoð­ari, hóast heitið er mest sum syn­o­nymt. Heitið sum statsautoriseraður er eitt góðsk­u­stemp­ul, sum eigur at tryggja eina dygga kravfesting av grann­skoð­an­ar­ar­beið­i­num. Hetta krevur millum annað eitt á­víst tímatal av arbeiði, tá rokn­skap­ar­til­ farið verður gjøgnumgingið, soleiðis at best møgulig vissa fæst fyri, at alt er far­ið rætt fram á fíggjarøkinum. Og tað er púrasta sjálvsagt, at ráðini eru til færri tímar, tá tveir triðingar verða kvettir av rokningini. Tí neyv­ an man grannskoðarin ætla sær hall av uppgávuni. Djúpa kreppan fyri 25 árum síð­ ani var beinleiðis atvoldin til eina nýggja og herda roknskaparlóg, sum kom í gildi í 1994. Hevði tann lóg­gáv­ an eisini verið galdandi undan 1994, er lítil ivi um, at missurin í nógvum før­um hevði verið munandi minni, enn hann at enda gjørdst. Illgruni um mang­ul­fulla grannskoðan eru nú mill­um orsøkirnar til størsta sak­ar­málið í føroyskari rættarsøgu. Nevn­liga Eik-málið, har tað longu er staðfest, at roknskapurin hjá Eik-grunn­inum var misvísandi við nær­um tveimum milliardum. Sjálv­andi skal tað almenna spara, har hetta kann gerast við skili. Men tá talan verður um at byggja húsini á sand heldur enn á hellu, var sparingin betur, um hon als ikki varð framd. Hava einki lært – Hetta er ein filmur um eina heimasjúkrasystir, sum er um eina doyggjandi eldri konu á útoyggj í Føroyum. Tað sigur Heiðrikur á Heyg­um, sum í hesum døgum tekur upp film í Føroyum. Heiðrikur gongur á films­ skúla, Super16 á Den Alt­er­ native Filmskole í Dan­mark, og hesin filmurin er upp­gáv­ an í sambandi við próv­tøk­ una. Sunnu­morg­un­in var films­lið­ið á Vagl­i­num í Havn, har upp­tøkur vórðu gjørd­ ar. Í film­i­num eru vit í mið­ bý­num í Havn 1960, har fólk spáka oman og niðan eftir Áar­vegnum, onkur kemur út av útsøluni hjá Tjaldurs Apo­teki, sum nú er flokshøli hjá Javn­að­ar­flokk­i­num. Á Áarvegnum stendur ein Ford Anglia, ein Husquarna mot­ or­súkkla, og ein Opel Kadett kem­ur koyr­andi niðan eft­ ir. Gomlu bilarnir eiga lim­ir í Føroya Ellisakførum, sum sunnumorgunin vóru við til upp­tøk­ur­nar. Størstu avbjóðingarnar við slíkum filmsarbeiði, sig­ ur Heiðrikur vera at fáa fólk og fáa tað heila at hanga sam­an. – Alt liðið kring filmin tel­ ur heilir 40 fólk, tá leikarar og statistar ikki eru við, sigur Heiðrikur á Heygum. Og statistarnir eru nógvir – og í morgun vórðu tey í klæð­um frá 60'unum. Høvuðsleikari í filmi­num er Sofía Nolsøe, sum hev­ur leik­lutin sum heima­sjúkra­ syst­ir­in. Upptøkurnar fara at taka sjey dagar, og ætlanin er, at tann 20 minuttir langi film­urin verður frumsýndur í Norð­ur­landahúsinum í nov­ em­ber. Heiðrikur á Heygum ger ein ræðufilm Mánadagsútgávan av Sosialin náddi ikki út­ber­ ing­ina hjá Posta á middegi mán­a­dagin, og tí kom blað­ ið ikki til haldarar og heldur ikki til leys­a­sølurnar á bygd. Orsøkin var mjørki í Vágum. Men tað er altso ikki tí, at Sosialurin verður prent­ að­ur í uttanlands. Hesa­ ferð vóru tað tey, ið starv­ ast í Miðlahúsinum, sum høvdu ver­ið utt­anlands ein starvs­fólk­a­túr. Hóast stórur partur av blað­num varð gjørdur nið­ur­fyri – so vartað tað síðsta, sum skuldi gerast mána­morg­ un­in – og tað kundi av góð­ um grundum ikki gerast fyrr enn seinna­partin, tá starvs­fólk­ini komu aftur til ar­beiðis. Flogfarið hjá Atlantsflog, sum skuldi lenda sunnu­ kvøld­ið, fekk ikki lent fyri mjørka og endaði í Keflavík, har tey gistu. Flogfarið lendi í Vágum um hálvgumeitt tíðina. Sosialurin verður tí borin út til haldarar og leysasølur uttan fyri Havnina við Posta seinnapartin týsdagin. Mjørkin seinkaði Sosialinum Tað ræður um at byggja á hellubotn heldur enn sand... Ein løtumynd á Áarvegnum í 1960... – Hervið boða vit frá, at kavarafyritøkurnar »Streym Diving«, »JT Kaving« og »Green Marine Divers«, á midnátt í kvøld 2. juni gevast við allari kaving. Orsøkin er, at vit ikki longur hava nakran trýsttanga til at viðgera og bjarga okkara kavarum, um illa vil til. Soleiðis skrivar Ragnar við Streym vegna Streym Diving, JT Kaving og Green Marine Divers. Ragnar við Streym sigur, at teir harmast almikið um støðuna, men duga ikki at síggja annan útveg, nú trýsttangin ikki er tøkur longur. – Vit hava kannað ymsar møguleikar fyri at loysa trupulleikan, men vit fáa einki gjørt, um ikki lækni er tøkur. Tískil kenna vit okkum nú noyddar at gera eins og Vørn og gevast við allari kaving, sigur hann. Gevast at kava