fríggjadagur 18. juli 2014síða 16

juli 16 Ólavsøkan 2014 T að er eingin ivi um, at tey siðbundnu føroysku klæð­ ini eru best umtókt, men hin­vegin velja alsamt fleiri fólk at ogna sær til dømis eitt øðrvísi skjúrt ella ein heilt serstakan vest. Á tann hátt kunnu tey brúka føroysku klæðini eitt nú til serligar veitslur og føðingardagar. Soleiðis sigur Maibritt Jacobsen frá handlinum Marjun Heimá, har tey seinastu mánaðirnar hava havt úr at gera við at seyma føroysk klæðir. So mikið nógv, at síðani 1. apríl hava tey verið noydd at siga nei til allar nýggjar bíleggingar. Bíleggingarnar hava fyrst og fremst snúð seg um tey vanligu, sið­ bundnu føroysku klæðini, men fleiri og fleiri vilja gera føroysku klæð­ini meira persónlig og ynskja at brúka tey til onnur høvi enn bara á ólav­ søku. – Av tí sama merkja vit ein øktan eftirspurning eftir øðrvísi turri­kløðum, einlittum troyggjum, vestum í serstøkum liti og eisini skjúrt í ymsum longdum, sigur Maibritt Jacobsen. Nýggir litir Seinastu árini er ein stór broyting farin fram, hvat litsamanseting og før­oyskum klæðum viðvíkur. Hetta ger seg galdandi bæði hjá kvinnum og monn­um. – Vit síggja rættiliga nógva varia­ tión í vestalitinum hjá monnum. Vestar í litunum grønt, blátt og lilla eru ógvuliga væl umtóktir, og liturin kann saktans vera nokkso sterkur. Júst vesturin hevur eisini stóran týdn­ing fyri búnan og er tað, sum veru­liga kann gera hann persónligan, so sterkir litir í vestinum er nakað, sum fleiri og fleiri mannfólk velja, sigur Maibritt Jacobsen. Hjá kvinnunum er tað serliga litirnir reytt og blátt, ið verða brúktir. – Bæði troyggjur og skjúrt eru fyri tað mesta í reyðum, men tann blái liturin er av álvara eisini blivin væl dámdur, sigur Maibritt Jacobsen og heldur fram: – Rákið í ár er, at kvinnurnar velja at ogna sær eina eyka troyggju, so­ leiðis at tær ikki bara hava ta sið­ bundnu, reyðu troyggjuna við svørt­um bindingarmynstri. Einlittar troyggj­ur, serliga tær svørtu, rokni eg við, verða nógv at síggja hesa ólav­søk­una, sigur Maibritt Jacobsen, sum tó vónar, at siðbundna reyða og svarta troyggjan ikki verður heilt gloymd. – Vónandi tekur tann einlitta troyggjan ikki fullkomiliga yvir, tí tað, sum er so sjarmerandi við troyggj­unum, eru tey serstøku bindingar­mynstrini. Har haldi eg, at tað kundi komið meira variatión í, tí tað finnast so nógv vøkur bindingar­ mynstur, sigur Maibritt Jacobsen. Turriklæði modernað aftur Í nøkur ár hevur ein partur av kvinn­ unum valt ikki at brúka turriklæði til tey føroysku klæðini, men sambært Maibritt Jacobsen kunnu vit vænta at síggja fleiri turrikløð hesa ólav­ søkuna. – Turrikløðini eru á veg inn aftur, haldi eg meg kunna siga. Tað, sum so er serligt við turrikløðunum í ár, er, at vit í størri mun fara at síggja hesi blomstr­utu, russisku turrikløðini, ið líkjast teimum, sum mammurnar og ommur­nar brúktu, tá tær vóru ungar, greiðir Maibritt Jacobsen frá. Umframt turrikløðini er eisini ein ávís broyting í troyggjunum hjá kvinnum. – Fyri tað mesta er troyggjan, sum vit fara at síggja á ólavsøku, tann siðbundna, men nógv velja nú at gera ermarnar trýkvartar, og har­ afturat skal troyggjan sita ordiliga at. Tað ganga konufólkini ógvuliga høgt uppí nú, sigur Maibritt Jacobsen og leggur afturat: – Tær gomlu troyggjurnar vóru eitt sindur meira fýrkantaðar í tí, meðan troyggjurnar í dag eru seym­ aðar til tann einstaka og sita væl. Orsøkin er ivaleyst at troyggjan í dag er meiri sjónlig, av tí at turriklæði ikki er sum eitt stórt sjall, soleiðis sum tað ofta var fyrr, sigur Maibritt Jacobsen. Góðtaka tað nýggja Í handlinum hjá Marjun Heimá upp­liva tey í alsamt størri mun enn áður, at fólk bíleggja ávísar partar av føroysku klæðunum, sum eru alterna­tiv til tað siðbundna. Og tað, held­ur Maibritt Jacobsen, er eitt tekin um, at tað er blivið meira vanligt og góð­tikið, at fólk velja alternativir framm um tað siðbundna. – Kjakið er nærum hvørt ár, men eg haldi ikki, at vit hoyra so nógvan larm um tað longur. Fyri tað mesta verður tað góðtikið, at okkurt øðr­ vísið verður gjørt við føroysku klæð­ ini, so leingi tað verður gjørt virðiligt, pent og handverksliga situr ordiligt, sigur Maibritt Jacobsen. Á mentanarnáttini í Havn fyrst í juni mánaði hevði Marjun Heimá stóra mótasýning, har eisini før­oysk klæðir, stakkar og sjóstúkur vórðu Áhugin fyri føroyskum klæðum er størri enn nakrantíð, og vit tora betur og betur at taka alternativini til okkum. – Alsamt fleiri velja at hava ein alternativan vest, eitt øðrvísi turriklæð ella eitt stutt skjúrt, soleiðis at føroysku klæðini eisini kunnu brúkast aðrar tíðir á árinum og ikki bara á ólavsøku. Tað sigur Majbritt Jacobsen, sum eigur og rekur handilin Marjun Heimá, ið ger føroysk klæðir Rannvá G. Fossaberg, rannva@sosialurin.fo Myndir: Álvur Haraldsen Føroysk klæðir eru í hæddini » Bæði troyggjur og skjúrt eru fyri tað mesta í reyðum, men tann blái liturin er av álvara eisini blivin væl dámdur«