mikudagur 23. juni 2004síða 2

2 Nr. 117 - 23. juni 2004 Nr. 117 - 23. juni 2004 3 Føroyar - Russland 4-1 Nú meðan EM fepur- in herjar kring alt landið er tað væl hóskandi at nýta hesa yvirskrift, sum tó als einki hevur við fót- bólt at gera men tón- leik: á Summartóna- konsertini í Norður- landahúsinum miku- kvøldið 23. juni kl. 19.30 fer bólkurin Aldubáran nevnliga at spæla 4 føroysk verk og 1 russiskt KONSERT Tíðindaskriv Føroyar 4: Aftur í ár er ein frumframførsla við á skránni. Atli Petersen hevur skrivað eina horntrio, sum verður framførd á fyrsta sinni og hartil verður frram- ført eitt annað verk eftir Atla Petersen, Skðrák, sum er fyri allan bólkin. Fyrsta verk á skránni er Preludium og Marsjur eftir Kára Bæk fyri allan bólkin og hartil hevur Kári Bæk eisini skriv- að verk fyri klaver og fagott, Humureske og Elergi, sum verður framført. Aldubáran hevur fyrr framført hesi verk, men tey tola væl at hoyrast aftur. Aldubáran er mannaður av 9 av teim fremstu klassiku tónleikar- unum í Føroyum og hevur, síðani hon bleiv til í 1995, bílagt og frumframført hóp- in av verkum eftir føroysk- um tónasmiðum. Hóast stórsti denturin verður lagd- ur á at spæla føroyskan tón- leik so eru útlendsk meist- araverk eisini ofta á skránni. Hesuferð er meistaraverkið úr Russlandi. Russland 1: Russiska verkið sum er á skránni er Oktett eftir Igor Stravinsky og er hetta verk fyri eina blásara oktett við floytu, klarinett og tveimum fag- ottum, trompetum, og trombonum. Í hesum sam- bandi hevur Aldubáran fingið nakrar ungar og dugnaligar blásarar afturat sær at framføra verkið og yngsti maðurin er hin bert 14-ára gamli Heini Andrea- sen, sum skal spæla við Aldubáruni fyri fyrstu ferð. Heini gongur á Musikk- súlanum og lærir trompet hjá Ken Jones. Hóast sín unga aldur, hevur Heini spælt við Føroya Symfoni- orkestri tvær tær seinastu konsertirnar. Ken Jones hevur eisini verið lærari hjá fleiri av hinum blásarunum, sum skulu spæla saman við Aldubáruni, og teir eru Andras Olsen og Dávur Juul Magnussen, trombone, og Ólavur Olsen, trompet. Andras Olsen var á fyrsta sinni og spældi við Aldu- báruni, tá ið tey frumfram- førdu verk eftir Trónda Bogasini og Edvard Ny- holm Debess á Listastevn- uni í fjørð. Andras gongur í løtuni á solistlinjuni á Mus- ikkonservatoriinum í Keyp- mannahavn og hevur eisini verður í London á The Roy- al Academy of Music og nomið sær lærdóm. Dávur Juul Magnussen gongur í løtuni í 2. g á Hoydølum og nemur sær undirvísing á Musikkskúlanum og spælir annars við í Føroya Sym- foniorkestri, Havnar Horn- orkestri og ungdómsork- estri og hevur ætlanir um at søkja inn á tónleikakon- servatorium í Danmark, Skotlandi ella Onglandi. Ólavur Olsen hevði eina væleydnaða framførslu av einari trompet concerto saman við Føroya Sym- foniorkestri í mars mánað. Ólavur varð liðugur við útbúgving sína á Det Jyske Musikkonservatorium í fjørð summar og er nú fluttur heim aftur og starv- ast í løtuni sum lærari á Tórshavnar Musikkskúla. Eisini verður Christina Andersen við á fagot í hesum verkinum saman við Jógvan Zachariassen. Íblástur frá elskarinnuni Stravinsky skrivaði verkið Octet í 1922 og er hetta eitt av hansara fyrstu sokallaðu 'neo-klassisku' verkum, sum er alt annað enn rom- antiskt men hevur íblástur frá barokktónleikinum. Stravinsky var fasineraður av ljóðlitunum hjá blásar- unum og ynskti at umganga tað meira konventionellu ljóðmyndina hjá strúkiljóð- førunum og hetta fram- gongur væl av verkinum, sum, sambært Stravinsky sjálvum, bleiv til í einum dreymi. Verkið er tilognað Veru de Bosset, (konu Bal- lets Russes sniðgevaranum Serge Soudeikine) sum gjørdist elskarinna Sravins- kys stutt áðrenn verkið bleiv komponerað. Sjálvur sigur Stravinsky hetta um dreymin og verkið: »Oktettin byrjaði í einum dreymi. Eg droymdi at eg var í einum lítlum rúmi um- girdur av nøkrum tónleikar- um sum spældu vælljóm- andi tónleik. Eg kendist ikki við tónleikin, teir spældu og eg mintist einki til tónleikin dagin eftir tá ið eg vaknaði, men eg minnist tó mína trongd til at finna útav, hvussu nógvir leikarar spældu, og tá ið eg royndi at telja teir út frá dreyminum kom eg fram til átta leikarar, tvær fagottir, trombonir og trompetir og eina floytu og klarinett. Tá ið eg vaknaði kendi eg eina vælvild og gleði og byrjaði at komponera Oktettina, sum eg dagin fyri ikki so mikið sum hevði skonkt ein tanka. Oktettin varð skjótt skrivað. Fyrsti satsurin varð kom- poneraður fyrst, og síðani annar satsur, waltz, men eftir at hava komponerað annan sats helt eg, at hann egnaði seg væl til eitt tema við variatiónum. Tískil komponeraði eg "ribbons of scales" variatiónina, sum ein preludium inngang til allar hinar variatiónirnar. Tann síðsta variatiónin, "Fugato" er ein kulminatión av øllum, sum eg royndi at fáa fram í satsinum, og hetta er so avgjørt tann mest áhugaverda hendingin í allari oktettini. Hugskotið við fugato satsinum er, at temaið verður spælt í rota- tión av ljóðførispørunum. Triðji satsurin vaks burturúr fugato-satsinum og er ætl- aður at virka sum ein kontr- ast til hæddarpunktið av verkinum. Kanska eg hevði Two Part Invention eftir Bach í huganum meðan eg komponeraði triðja satsin. Verkið er tilognað Veru de Bossets«. Konsertin hjá Aldubáruni í Norðurlandahúsinum mikukvøldið 23. juni hevur sostatt nógv spennandi at bjóða uppá við verkum, sum hava íblástur frá før- oyska skðrákinum og russ- iskari elskarinnu, og har frálíku og royndu tónleikar- ar úr Aldubáruni spæla saman við ungum gávurík- um talentum. Og hóast Føroyar hava yvirvág bæði fyrra og seinna hálvleik so er hetta ein av teim full- komnu leikunum, har øll vinna. Skaldsøgan »Når engle spiller Mozart« er uppseld og verður nú endurútgivin sum fikkubók. Um- leið triðingurin av upprunaútgávuni er seldur í Føroyum, og rithøvundurin Lis- beth Nebelong er ov- farin og glað, at eis- ini føroyingar hava tikið væl ímóti henn- ara fyrstu skaldsøgu BÓKAÚTGÁVA Serliga fegnast Lisbeth Nebelong um, at nógv fólk hava vent sær bein- leiðis til hennara við brøvum, teldupostum og sms'um og hava sagt sína hugsan um bókina, um persónarnar í bókini og um hetta, at bókin fer fram í Føroyum. – Tað er ein stór gleði, tá ið fólk siga frá, at bókin hevur nomið við tey og sett ferð á týdningarmikl- ar tankar, sigur Lisbeth Nebelong. Skaldsøgan er um eina kvinnu, sum eftir mong ár, á vitjan aftur til Føroy- ar hittir eina fortíð og ein ungdómskærleika, sum hon trúði, at hon langt síðani hevði lagt aftur um seg. Ein skaldsøga um at velja og at velja burturfrá í lívinum, um kærleika, tónleik og politikk. Tað er eisini ein søga um tað norðurlendska og um við- urskiftini millum Føroyar og Danmark fyrr og nú. Í Nunnuskúlanum Lisbeth Nebelong er fødd í 1955. Hon er útbúgvin tíðindakvinna og Master of Public Management, MPM. Árini 1965 til 1967 búði hon í Havn og gekk í Skt. Frans Skúla. Seinni frá 1973-1974 kom hon aftur og arbeiddi sum vik- arur í Nonnuskúlanum. Sum fjølmiðlakvinna vitjaði hon Føroyar í 1980, 1985 og í 1989, og í 2000 skrivaði hon ritgerð um fullveldisgongdina í Føroyum. Í dag er hon rit- høvundur og samskiftis- ráðgevi, og hevur millum annað havt skeið á Løg- mansskrivstovuni um »At fá boðskapin fram«. Seinastu tíggju árini hevur hon skrivað bøkur um privatøkonomi hjá fólki. Når engle spiller Moz- art er hennara fyrsta skaldsøga. Fikkubókin verður at fáa í bókabúðunum fyrst í juli og kostar umleið 100 kr. Upprunaútgávan kost- aði 201 kr. Meira fæst at vita frá Lisbeth á lisbeth@nebe- long.com telefon +45 39 68 32 98. Eisini ber til at venda sær til forlagið til Annemarie Elkjær, anne- marie@elkjaeroghansen. dk telefon +45 45 85 7167. Einglarnir spæla Mo- zart - nú í fikkubók Um viðrar verður jó- ansøkubál í Sanda- gerði mikukvøldið 23. juni kl. 19 JÓANSØKA Eins og undanfarin ár skip- ar Tórshavnar býráð fyri summarsólstøðum í Sanda- gerði. Sum vant verður bál, røða og felagssangur á skránni. Ingi Mohr, fyrrverandi býráðslimur, heldur røðuna í ár. Sum vant endar tiltakið við at farið verður upp á sand við føroyskum dansi. Tiltakið byrjar kl. 19 við ponyríðing fyri tey smáu. Bálið verður tendrað kl. 21 og søla verður av kakao og bollum. Vanliga plagar nógv fólk at vera til tiltakið, sum býráðið hevur skipað fyri hvørt ár síðani miðskeiðis í 80-árunum. Summarsólstøður í Sandagerði Skrá: Kári Bæk: Preludium og Marsjur Atli Petersen: Horntrio Kári Bæk: Humureske og Elergi - steðgur - Igor Stravinsky: Oktett Atli Petersen: Skðrák Leikarar: Sámal Petersen, violin Øssur Bæk, violin Mlina Fred, viola Frederik Waage, cello Andrea Heindriksdóttir, floyta Kenneth Larsen, klarinett Jógvan Zachariassen, fagott Páll Sólstein, horn Ólavur Jakobsen, gittar Jóhannes Andreasen, klaver Andras Olsen, trombon Dávur Juul Magnussen, trombon Ólavur Olsen, trompet Heini Andreasen, trompet Christina Andersen, fagott Í døgunum 12. til 15. august verður summ- arfestivalur í Klaks- vík. Ein festivalur, har tónleikur verður sett- ur í hásæti. Stór nøvn verða á skránni, og á tíðindafundi týs- morgunin varð greitt frá sjálvum tiltak- inum FESTIVALUR Solby A. Eliasen solby@sosialurin.fo Klaksvík: Eisini varð greitt frá, hvørjar ætlanir fyrireik- ararnir hava, og hvussu skráin fyri festivalinum fer at síggja út. Millum luttak- andi tónleikararnar kunnu nevnast: Ken Hensley, sum er kendur úr bólkinum Uriah Heap, Boney M, Kjell Samuelsen, Hans Inge Fagervik, Gunnar Mikkelsen og Guðrun Sólja Jacobsen, umframt fleiri onnur kend føroysk nøvn. Festivalurin byrjar hós- dag og endar sunnudag. Allar dagarnar eru stór tón- leikatiltøk á skránni. Tað heilt stóra verður tó leygardagurin, har ein úti- konsert verður á Vágsbøi við teimum størstu nøvn- unum á festivalinum. Steintór Rasmussen, sum er ein av fyrireikarunum til festivalin, sigur, at enda- málið er at fáa norðoyggjar á Føroyakortið. – Her hendir ikki so nógv annað gjøgnum summarið enn norðoyastevna, sum jú liggur heilt tíðliga á sumr- inum, vísir hann á og held- ur fram, at tá er tað eina- mest ítróttur, framsýningar og onnur tiltøk sum eru á skránni. – Hetta er so ein roynd at fáa tónleikin settan á bredd- an, sigur hann. Ymisk tiltøk Festivalurin byrjar sum sagt hóskvøld, og tá verður tón- leikur á skránni í Atlantis. Fríggjakvøldið verður kon- sert í KÍ høllini. – Hon verður kanska fyri tað mesta fyri tey ungu, men leygardagurin er tann heilt stóri dagurin, sigur Steintór. Leygardagurin byrjar við, at Norðoya Sparikassi hevur stórt morgunmatar- borð, og aftaná middag byrja konsertirnar. Tær halda so fram allan dagin og út á kvøldið. Alt endar so við einum stórum fýr- verki. Eisini verður eitt stórt barnatiltak leygardag- in, so ikki kann annað sig- ast enn, at leygardagurin býður upp á eitt sindur av hvørjum til ein og hvønn. Sunnudagin verður so ein stór gospelkonsert í KÍ høllini, har millum onnur Sigrid Rasmussen og Kjell Samuelsen fara at syngja. Lagið er treytin Føroyska veðurlagið er ikki kent fyri at vera tað besta, og mangan hevur tað verið serstakliga tvørligt hjá fyri- reikarum, sum skipa fyri uttandura tiltøkum. Steintór heldur tó ikki, at hvussu festivalurin fer at eydnast, verður treytað av, hvussu veðrið verður. – Eg vil heldur siga, at tað er treytað av, at lagið verður gott á fólki, sigur hann og flennir. Men so leggur hann afturat, at aug- ust mánaður mangan hevur víst seg at royndst væl í Klaksvík, og tí vóna fyri- reikararnir, at tað fer at hilnast væl. – Men um nú hann legst við landsynningi og regni, so hava vit møguleikan at flyta konsertina leygardag- in inn í KÍ høllina, sigur Steintór. Forsølan av atgongu- merkjum til festivalin byrj- ar í komandi viku. At- gongumerki til stóru úti- konsertina á Vágsbø kosta 250 krónur í forsølu. Fyrireikararnir eru bjart- skygdir og vænta nógv fólk til festivalin. – Vit høvdu ikki farið undir hetta, um mótið til tað ikki var gott, sigur Steintór Rasmussen at enda. Kend nøvn á festivali í Klaksvík Boney M verður millum stóru nøvnini á summarfestivalinum í Klaksvík, sum verður í døgunum 12. til 15 august Tyrlan hjá Atlants- flogi bar við svørðin í Mykinesi, tá ein hvirla tók í hana beint sum hon fór upp frá fríggjadagin. Flogskiparin Hans Erik Jakobsen sigur, at hann gjørdi av at fara aftur til Vágarnar við tyrluni av trygd- arávum, og at ongan- tíð var nakar vandi á ferð ÓHAPP Solby A. Eliasen solby@sosialurin.fo Tá tyrlan hjá Atlantsflogi skuldi fara úr Mykinesi fríggjadagin, var veðrið nakað óstøðugt í bygdini. Hvirlur vóru, og í somu løtu sum hon fór uppfrá, kom ein hvirla aftanífrá og niður yvir tyrluna. Hetta gjørdi, at hon ikki fór upp sum vanligt og tók í svørðin aftur. Flogskiparin royndi sum best at koma burtur úr støð- uni, og tað eydnaðist hon- um beinanvegin. Hann stýrdi tyrluni runt einaferð, men gjørdi so av at lenda aftur fyri at hyggja nærri at tyrluni, um hon hevði fing- ið skaða. Tað hevði hon, so frægt sum hann dugdi at síggja, ikki fingið, men í samráð við teknisku deild varð gjørt av, at tyrlan skuldi flúgvast aftur til Vágarnar til nærri kanning- ar. Síðani tók Hans Erik hina tyrluna og fór út aftur til Mykinesar eftir ferða- fólkunum. – Hetta varð gjørt av trygdarávum, tí vit eru bara flogskiparar, ikki mekanik- arar. Vit mettu, at tað var betur at fáa eina gjølla kanning av tyrluni, sigur Hans Erik Jakobsen. Gerandisdagur í fjøllunum Hans Erik Jakobsen sigur, at hetta er fyrstu ferð, at hann er komin út fyri slík- um undir ferðafólkaflutn- ingi tey tíggju árini hann hevur flogið. Hesi tíggju ár- ini er tað vorðið til einar 7.000 tímar, har hann hevur flogið. – Hetta við hvirlum kann næstan sigast at vera ger- andisdagur, tá vit eitt nú flúgva í arbeiðsørindum í fjøllunum. Tað kemst av, at vindurin er kraftigari uppi í fjøllunum, greiðir hann frá. So tí kann ikki sigast, at flogskiparin er óroyndur undir slíkum umstøðum. Hann heldur fram, at teir vistu av veðrinum hendan dagin, og tí royndu teir at passa sær løðið til at fara uppfrá. – Tað hevur uttan iva sæð ógvusligari út fyri tey, sum stóðu og hugdu at, enn fyri tey, sum vóru í tyrluni, ivast Hans Erik ikki í. Fólk, sum vóru í tyrluni, søgdu bara aftaná, at tað kendist ikki stórt øðrvísi enn ein lend- ing, men sjálvandi vistu tey, at tað var ikki heilt rætt, tí tey vóru júst farin uppfrá. Júst sum til venjing Á hvørjum ári eru tyrlu- flogskiparar frá Atlants- flogi í USA til simulator- venjingar. Hans Erik sigur, at hesin tilburðurin var júst sum til venjingarnar. – Vit hava vant slíkar hendingar fleiri ferðir, og tað var sum at sita í simula- torinum, sigur hann. Tá slíkir tilburðir koma fyri, er tað vanlig manna- gongd, at frágreiðing verð- ur skrivað beinanvegin og latin Statens Luftfartsvæs- en til metingar. Hans Erik hevur somu- leiðis verið í sambandi við myndugleikarnar. – Har er ikki meira at siga um hatta. Tað var nak- að óstøðugt veður, men ikki ringt at flúgva kortini. Og tað er júst sum við báti. Ein passar sær løðið til at fara uppfrá. Í hesum førinum kom ein hvirla nakað óvæntað, men so ger ein tað, sum gerast skal fyri at fáa tað í rættlag, sigur Hans Erik Jakobsen, flogskipari á tyrluni hjá Atlantsflogi. Ongantíð vandi á ferð Hans Erik Jakobsen fleyg tyrluna hjá Atlantsflogi fríggjadagin, tá hon varð tikin av einari hvirlu, í tí hon skuldi fara uppfrá í Mykinesi. Hann sigur, at tað hevur sæð nakað nógv ógvusligari út, enn tað í veruleikanum var, og at ongantíð var nakar vandi á ferð Mynd: Eyðun Klakstein C M Y K 3 2