týsdagur 19. august 2014síða 20

Mikudagur 20. august 2014 · Nr. 93 20 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 kjak Skúlaklár/-ur? Jógvan Philbrow So eri eg noyddur at koma við einari viðmerking um forskúlar - enn einaferð - og nei, tað er ikki stuttligt at vera tann, sum kemur við kritikkinum, men ov fáar røddir eru frammi sum vísa á nakrar vandar. Ein rúgva av fundum, pall­ borðsfundum og ikki minst greinum hava veri frammi við útsøgnum um hetta hug­ takið - at vera skúlaklár/-ur. Talan skuldi ikki vera um at bara læra at sita still/-ur men eina rúgvu av øðrum ting­um. Eg havi roynt at ført fram at tað í størri mun eig­ur at vera skúlin, ið gerst barna­ búgvin. Skúlaskipanin eigur at vera betri skipa, til at møta barninum og tillaga seg tørvin og fanga áhugan hjá einstaka barninum. Nógv orka hevur verið brúkt til at niður­gera mínar útsøgnir ella útsøgnum frá øðrum, ið eisini hava somu meining. Var ikki sørt skelkaður, og eg ivaðist ikki eina løtu í at viðkomandi arbeiddi uppá meg, tá eg nú fyri stuttum bleiv vístur ein lista við heitinum “Skúlaklár/-ur”. Síð­ani kom listin við teimum tingunum, ið skúlin, sum sigur seg skipa fyri “stórsta frambrotið í Føroyskum skúlaskapi” hevur snikka saman. Listin sær soleiðis út: • At duga at lata seg í og úr klæðunum (fríkorter/ svimj­ing) • Megna at fara á ves sjálvi • Duga at binda lissur (um ikki, at brúka skógvar við ongum lissum) • Duga at pakka taskuna og at halda skil á sínum tingum (matpakka, bøkur, pennalarhús) • Duga vanligan fólkaskikk • Megna at sita still • Duga at taka ímóti boðum • Koma inn til tíðina eftir fríkorter • Ikki ríma / ikki vera fornermaði • Duga at skriva sítt egna navn Her er einki um tey viður­ skiftini, ið hava týdning fyri at læra. Einki um forvitni, einki um ágrýtni, úthaldni ella at best er um barni torir at gera feilir ella hvílir í vitanina, at sítt virði ikki er tengt at hvørt tað dugir nøkur ávís ting. Hevði tað ikki passa betur, um barni torir at spyrja tá tað ikki skilur okkurt ella torir at royna ella fara í gongd við eina arbeiðsuppgávu? Fyri at duga, má ein læra, fyri at læra má ein royna. Her er nógv sum fortelur barninum at tað ikki dugur, ella ikki er nóg væl fyri ella ikki er nóg gott. Listin sigur bara at her vera eina rúgvu av krøvum sett til atferðina hjá barninum og einki, sum sigur nakað um hvussu heil­ in og kroppurin eru fyri, so­ leiðis at tað kann fáa sum mest burturúr skúlanum. Sjálvandi er tað lættast fyri læraran um barni er so sjálv­ bjargið, sum gjørligt. Men listin tekur ikki hædd fyri ymiskleikan ella at talan er um livandi menniskju. Endiliga fann eg útav hvat tey í Eysturkommunu meina við tá ið tey snakka um at gera barni skúlaklárt. Vónandi vera tey ikki “for­ nermaði” av hesum og tora at taka kritikkin til sín - børnini hava uppiborið betur. Enn eina ferð – tað eigur at snúgva seg um at gera skúlan barnabúgvin. Ikki talan um, Vestergaard!! Bill Justinussen løgtingsmaður fyri Miðflokkin Landsjørðin skal ikki einskiljast Jacob Vestergaard er lands­ stýrismaður fyri sam­gong­ una mil­lum Miðflokkin, Sam­ bandsflokkin og Fólkaflokkin. Hansara uppgáva er at fremja politiska viljan hjá hes­um trimum flokkum í felagi. Grundarlagið er sam­gongu­ skjalið, sum varð undirskrivað 14. novembur 2011. Land­bún­ aðarpolitikkurin fyri hetta samgonguskeiðið er soleiðis orðaður: “Hildið verður fram at dagføra landbúnaðar­lóg­gáv­ una. Málið er, at vit í størri mun gerast sjálvbjargin inn­ an framleiðslu av land­bún­ aðarvørum og fóðri. Arbeiðið at varðveita føroysk hús­djór verður raðfest frammar­ laga.” Her er ikki eitt orð um einskiljing. Skal ein lands­ stýrismaður reka politikk, sum ikki er avtalaður í einum samgonguskjali, skal hann fyrst tryggja sær fulla undirtøku í samgonguni. Tað hevur Jacob Vestergaard ikki gjørt í sambandi við hansara ætlanir um at einskilja lands­ jørðina. Tí verður landsjørðin ikki einskild, og tí verður heldur onki uppskot um einskiljing av landsjørðini lagt fyri Tingið í hesum val­ skeiðnum. Eg eri hart ímóti at ein­ skilja landsjørðina. Ong­in eigur ella kann eiga náttúr­ una. Hon er givin øllum mannabørnum at búleikast í í felag. Ætt eftir ætt, øld eft­ ir øld. Í Føroyum eru lands­ jørðin, bjørgini, firðir, sund og hav okkara náttúra. Ongin einstaklingur kann gera seg inn á rættin hjá hinum og ogna sær partar av náttúruni. Øll eru fødd líka og hava sama rætt til skaparverkið, uttan mun til ríkidømi annars. At nøkur fáa brúksrættin til fjøll, firðir og hav í av­ markaða tíð fyri at gagna felagsskapinum, er náttúrligt og gott vinnugrundarlag. Men at taka eitt fjall, ein fjørð ella partar av havsins ríkidømi frá felagsskapinum og lata einstaklingum hesar ognir, verður ongantíð rætt. Hvussu við ókomnum ættar­liðum, sum ikki eru uppi á døgum tann dagin, ein lands­stýrismaður letur ein­stak­lingum jørðina til ognar? Tað skal ikki vera teirra vansi, at tey ikki vóru fødd júst til hesa tíð. Ongin politiskur myndugleiki hevur slíkan mátt, at hann vegna fólkið kann geva ella selja náttúruna til einstaklingar. Tí skaparverkið eigur seg sjálvt og kann ikki einskiljast. Hinvegin, partar av lands­ jørðini eru longu privat ogn og tað verður ikki broytt, tí ognarrætturin er frið­halg­ aður. Føroyar eru lítlar landa­ frøðisliga, einans 1399 fer­ kilo­metrar. Rásarúmið hjá náttúru­menniskjum er av­ markað. Øll tey mongu, sum njóta okkara fríu náttúru bæði til fjals og fjøru, eiga til allar tíðir frítt at kunna ferðast, har tey hava hug til tess. Fara vit at avmarka lítla rásarúmið og ogna ein­ staklingum fjøll, fjøru og firðir, verða tað mong, sum koma at kenna seg innilæst í egnum landi. Júst fría at­ gongdin til náttúruna er av­ gerandi fyri trivnaðin hjá so mongum. Hon hevur so óendaliga nógv størri virði fyri fjøldina enn eitt fíggjar­ ligt yvirskot hjá einstaka bóndanum. Náttúran skal ikki gerast upp í pengum. Skaparverkið er ov dýrabært til at kapi­tali­ sera. Føroyar eru lítlar landa­frøðisliga, einans 1399 fer­kilo­metrar. Rásarúmið hjá náttúru­menniskjum er av­markað. Øll tey mongu, sum njóta okkara fríu náttúru bæði til fjals og fjøru, eiga til allar tíðir frítt at kunna ferðast, har tey hava hug til tess. Fara vit at avmarka lítla rásarúmið og ogna ein­staklingum fjøll, fjøru og firðir, verða tað mong, sum koma at kenna seg innilæst í egnum landi. Júst fría at­ gongdin til náttúruna er av­gerandi fyri trivnaðin hjá so mongum. Hon hevur so óendaliga nógv størri virði fyri fjøldina enn eitt fíggjar­ligt yvirskot hjá einstaka bóndanum Bill Justinussen