týsdagur 26. august 2014síða 2

Mikudagur 27. august 2014 · Nr. 96 mikudagsblaðið Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Næstu dagarnar fer kann­ing­ar­stjór­ in, Hans Gammeltoft-Hansen, at av­ hoyr­a báðar høvuðspersónarnar í orr­u­stuni um Skálafjarðartunnilin, Kára P. Højgaaard, fyrrverandi lands­stýrismann við ábyrgd av øki­ num, og Kaj Leo Holm Johannesen, løg­mann. Teirra leiklutir í málinum hava ser­ligan áhuga. Ætlan teirra var í fyrsta umfari at koyra málið í­gjøgn­ um uttan um løgtingið, tí, sum báðir fleiri ferðir søgdu, at løg­ting­ ið hevði fyrr samtykt at fara undir Skála­fjarð­ar­tunni­lin við privata leist­i­num. Men mikil orrusta stóðst av hes­ um – ikki minst í løgtinginum. Løg­ mað­ur var íðin talsmaður fyri at fáa ætl­an­ina hjá Kára P. Højgaard framda í verki, og Kári P. Højgaard hevði bí­lagt Løkshøll 27. juni í fjør til und­ir­skriv­ing av sátt­mala, sum gav CIP upp­gáv­una at gera tunnilin. Tá var tað rættiliga, at øði kom í grind­ina, og alt tað, ið síðan hendi, førdi til, at Kaj Leo Holm Johannesen koyrdi Kára P. Højgaard frá sum lands­stýris­mann, og øll tilgongdin við at byggja Skálafjarðartunnilin við privata leist­i­num steðgaði. Kanningarstjórin skal kanna, um Kári P. Højgaard hevði heimild at sam­ráð­ast og skriva undir sátt­ mála um hesa bygging og um fígg­ ing og rakstur av eini privatari tunn­ils­verk­ætl­an. Hann skal eisini kanna, um Kári P. Højgaard hevur framt brot á á­byrgd landsstýrisins við ikki at kunna løgtingið At kanna, um fyrrverandi lands­ stýr­is­maðurin í innlendismálum, Kári P. Højgaard, er farin út um sínar heim­ild­ir við at undirskriva avtalu við Cop­en­hagen Infrastructure Part­ners um at rinda 1 mió. kr. í so­ kall­að­um »break fee«. Viðvíkjandi løgmanni skal kann­ ing­ar­stjór­in kanna, hvønn leiklut løg­mað­ur hevur havt í málinum um Skála­fjarð­ar­tunn­il­in, og um hann hev­ur framt brot á § 5, stk. 2 í lóg um á­byrgd landsstýrisins við at hava tagt ella givið Løgtinginum skeiv­ar ella vill­leið­andi upp­lýs­ing­ar. Eisini skal hann kanna, um løgmaður hev­ ur røkt sína eftirlitsskyldu sbrt. § 33, stk. 3 í stýrisskipanar- lógini ella hev­ur framt brot á lóggávuna. Meðan Kári P. Højgaard er dømd­ur og revs­aður – við at verða koyrdu frá sum lands­stýr­is­mað­ur, so kann niðurstøðan hjá kann­ing­ ar­stjór­a­num fáa stórar avleiðingar fyri løg­mann og samgonguna, um ivi verður sáddur um trúvirði hjá løg­manni. Hann hevur t. d. týðu­ liga og greitt sagt tinginum, at hann av­gjørt einki hevði at gera við sátt­ mál­an við CIP. Tí liggur lagnan hjá samgonguni og løg­manni nú í hondum Gamm­el­ toft – sum kann fríkenna løgmann fult og heilt, men sum eisini kann geva løgmanni eina slíka nøs, at hann má leggja frá sær. Lagna løgmans og sam­gong­ unnar í hondum Gammeltoft Í næstun verður skipað fyri bak­i­kapping fyri amatørar í Klaks­vík. Tað er Jórun Mørk­øre, bakarameistari í Klaks­vík, sum skipar fyri. Hon er líka so umhyggin bak­ari sum yrkis-fitness- ítrótt­ar­kvinna. Kappingin verð­ur 13. september – Hetta er ein køku­kapp­ ing fyri amatørar. Tað vil siga, at øll leikfólk, tað er ikki bakarar og fólk, ið selja køk­ur heimanífrá, kunnu vera við í kappingini, sigur Jór­un Mørkøre. Kappingin fevnir um veitslu­køku, tertu og smá­ køk­ur. Dómararnir leggja ser­liga dent á útsjónd, ið telur 25 prosent av døm­ ing­ini, smakk, sum telur 30 pro­sent, og kreativitet, sum tel­ur 45 prosent. Baksturin verður latin bak­a­rí­num hjá Jóruni ímill­um klokkan 11 og 12.30, leyg­ar­dagin 13. september, og klokk­an 16.30 fer eitt dóm­a­r­a­lið at kunngera úr­ skurð­in. Í dómaraliðnum eru Jór­ un, bak­arameistari, Lis­beth, bak­ar­a­sveinur, Jó­hanna á Tjaldrafløtti, hús­ar­halds­ læra­ri, og Charsten Lille­ris, fakkonsulentur hjá bak­ar­ a­fyritøkuni Odense Marc­ i­pan. Dómararnir kjósa vinn­ ar­ar, nummar eitt, tvey og trý í hvørjum bólki, ið hvør sær fáa sín vinning frá á­vík­ a­vist Odense Marcipan, PM og Jórun. Allar køkur og allar upp­ skriftir skulu merkjast, tá ið baksturin verður latin inn við uppskrift, so at dóm­ar­ arnir ikki síggja navnið á viðkomandi luttakara. Ann­ ars er ein treyt, at Jórun fær allar tær hjáløgdu upp­ skrift­ir­nar, tí at hon við síni fyri­tøku fegin vil vísa, at eis­ini ein professionellur bak­ar­a­meistari hevur brúk fyri at endurnýggja seg so vítt, tað ber til. Amatørar kappast um at baka Lagnustund løgmans Løg­ mans­steyp­ ið silv­ur­ brúd­leyp Ítróttur s26 Lars Müller skal døma finaluna Ítróttur s16 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Mikudagsblaðið verður borið ókeypis til hvørt húsarhald í Føroyum! Rakstrarúrslitið hjá Bakka­ frost fyri 1. hálvár 2014 var 398 milliónir fyri skatt og 213 milliónir eftir skatt sam­an­ bor­ið við ávikavist 274 milli­ ónir og 252 milliónir 1. hálvár 2013. Hægri skattur er høv­uðs­ or­søkin til lægra úrslitið eftir skatt. Alideildin hevur fram­ vegis gott úrslit, og felagið vinn­ur nú aftur pening við fram­leiðsl­uni av liðugvørum. Fram­leiðslan av mjøli, lýsi og fóðri royndist eisini sera væl, bæði tí marknaðurin hev­ur verið uppgangandi, og meira rávøra varð landað í Fugl­a­ firði í øðrum ársfjórð-ingi. – Annar ársfjórðingur roynd­ist sera væl hjá okkum, og øll virkisøkini góvu yvi­ rskot­. Lívfrøðiliga gongdin er góð, og sáttmálaprísirnir fyri okkara virðisøktu vør­ ur eru nú á einum hægri støði enn nakrantíð áður. Laksaprísurin á spot­markn­ aði­num h­evur tó verið fall­ andi orsaka av hægri útboði av laksi, men vit vinna pen­ ing við framleiðsluni av virð­is­økt­um vørum. Hjá Havs­brún royndist árs­fjórð­ ing­ur­in eisini væl, sigur Reg­ in Jacobsen, stjóri á Bakka­ frosti. Rakstrarúrslitið fyri ann­ an ársfjórðing hjá Bakkafrost var 212 milliónir í mun til 169 mill­iónir sama tíðarskeið í fjør. Eftir skatt var úrslitið 126 mill­i­ónir samanborið við 184 milli­ónir ífjør. Bakkafrost seldi tilsamans 11.212 tons av laksi og setti 1,9 mil­li­ónir smolt út í øðrum árs­fjórðingi 2014. Úrslitið frá primerum rakstri í øðrum ársfjórðingi hjá ali­deildini var 160 milli­ ónir krónur í mun til 200 mill­i­ónir í sama tíðarskeiði í 2013. Orsøkin til lækkingina er lækk­andi laksaprísur – tøk­an av laksi var nakað hægri í 2014. Liðugvørudeildin hevði eitt yvirskot frá primerum rakstri áljóðandi 20 milliónir krón­ur í øðrum ársfjórðingi móti einum undirskoti á 42 milli­ónir krónur fyri sama tíð­a­rskeið í 2013. Orsøkin til betr­aða úrslitið er hægri sátt­málaprísir og lægri rá­ vør­u­prísir. Havsbrún, sum framleiðir fiska­mjøl, lýsi og laksafóður, hevði eitt úrslit frá primerum rakstri á 51 milliónir krónur í øðrum ársfjórðingi 2014 í mun til 25 milliónir krónur í sama tíðarskeiði í 2013. Or­ søkin er, at felagið hevur fing­ið hendur á væl meira rá­vøru í ár, bæði at nýta til laksafóður og at selja utt­an­ lands sum mjøl. 30. juni 2014 hevði Bakka­ frost samtakið eina samlaða netto­skuld áljóðandi 555 mill­i­ónir krónur í mun til 639 mill­i­ónir við ársenda 2013. Sam­stund­is hevði samtakið ó­troytt­ar kredittir á 738 milli­ ónir krónur. Solvensurin hjá Bakkafrost var 53%. Bakkafrost hevur um 640 fulltíðarstørv, av hesum eru um 200 í liðugvørudeildini og 75 á Havsbrún. 213 milliónir í yvirskot fyrra hálvár