týsdagur 26. august 2014síða 4

Mikudagur 27. august 2014 · Nr. 96 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Áki Bertholdsen Tað vindur meiri og meiri upp á seg, at fólk verða lump­ að at taka rúsevni. Tað sigur Steinbjørn V. Ol­ sen, samarittur í Føroyum. Hann sigur, at eitt fyri­ brig­di samarittarnir síggja oft­ari og oftari, er, at fólk gan­ga púra í ørviti, men at tey siga, at tey ikki vita av hvørj­um. - Tey siga, at onkur hevur koyrt okkurt í glasið hjá teim­um, uttan at tey hava vitað av tí. Nú eru tað 15 ár síðani at sama­ritt­ar­nir vórðu stovn­ að­ir í Føroyum og Steinbjørn V. Olsen sigur, at arbeiðið er nógv broytt hesi seinastu ár­ ini. - So vítt er veit, vórðu samaritt­arnir stovnaðir tí at al­tjóða fótbóltssamgongan, FIFA, broytti reglarnar og krav­di at samarittar vóru til stað­ar tá ið landsdystir vóru. - Okkara upprunaliga ar­ beiði var sostatt at veita hjálp í sambandi við fótbóltsdystir, sig­ur hann. Men síðani er arbeiðsøkið nógv broytt og nú eru fót­ bólts­dyst­ir tann minsti part­ ur­in av arbeiðnum, sigur hann. Tað, vit mest fáast við í dag, at at vera til hjálp­ar, tá ið stevnur eru, bæði tón­ leika­stevnur, báta­stevn­ur, bygdar­stevnur, ólavsøka og alt møgu­ligt ann, sigur hann. Á hvørjum ári eru før­oys­ k­ir samarittar eisini á tón­ leika­stevnuni í Jelling. - Tað er mest fyri at geva før­oysku samarittunum roynd­ir, tí á stevnuni í Jelling hava vit kanska 1500 fólk í við­gerð eitt vikuskiftið, men í Før­oyum hava vit kanska 700 um árið í Føroyum. So hetta er ein venjing, sum kemur rættiliga væl við hjá okkum, sigur hann. Tilsamans eru eini 35-40 út­bún­ir samarittar í Før­ oyu­m, men teir eru eini 20, sum eru virknir. - Um summarið, frá apríl til síðst í august, hava vit rætti­liga nógv at gera, men um veturin royna vit at halda frí einar tríggjar, fýra mán­að­ir at løða battaríðini aft­ur. Alt arbeiði er sjálvboðið og ólønt, men Reyði Krossur fær eitt gjald fyri at vit eru til taks. Steinbjørn V Olsen veit ikki rættiliga, hvussu tað ber til, at nakar tímir at brúka so nógva orku upp á at vera samaritt­ur, tí tað er rættiliga tíðar­krevj­andi. - Men onkusvegna er hetta nakað, ein fer í blóðið. Vit eru saman við nógvum fól­ki og vit føla av álvara, at vit gera mun, har vit eru, sig­ ur hann. Lumpað at taka rúsevni Tað er ikki yvir at dylja, at tey til­tøkini, har samarittarnir hjál­pa til á, eru ofta merkt av rúsi. Men Steinbjørn V. Olsen sig­ur, at eitt fyribrigdi sum vind­ur meiri og meiri upp á seg, er, at fólk koma til okk­ um, ella verða førd til okkara, púra í ørviti, uttan at vita hví. - Teirra forkláring er, at tað er onkur, sum hevur koyrt okkurt rúsandi í glasið hjá teimum, uttan at tey hava vit­að av tí. Samaritturin sigur, at hetta er eitt fyribrigdi, sum ser­liga hevur vundið upp á seg hesi seinastu trý, fýra ár­ini. Hann vísir á, at tað eru ikki bara ungfólk sum siga hetta, men eisini vaksin fólk, sum annars hava tamarhald á, hvussu nógv tey drekka. Í summum førum verða hesi fólkini tikin inn til samar­itt­arnar, har tey verða eyg­leidd og pulsur og blóð­ trýst máld alla tíðina. - Har eru tey so til tey eru kom­in so frægt fyri seg aftur, at tey klára seg sjálvi. Men tey flestu eru kortini so illa fyri, at vit halda at tað er ráðiligast, at tey koma und­ir læknahond og tá ring­ ja vit eftir sjúkrabili til tey, sigur hann. - Hetta er eitt keðiligt rák, vit síggja meiri og meiri til, men hetta er sama rákið tey eisini síggja á stevnuni í Jell­ ing og aðrastaðni í Dan­mark. Hann sigur, at hyggju­ráð­ ini eru, at fólk skulu ikki seta gløs og fløskur frá sær uttan at nakar ansar eftir tí, tá ið tey dansa, fara á wc, út at roykja o.s.fr. Ansa væl eftir hvørjum øðrum Annars Steinbjørn V. Olsen at tey ungu eru serstakliga røsk at ansa eftir hvørjum øðr­um. - Tey eru røsk at ansa eftir vin­fólki, sum fáa ov nógv, og tey eru røsk at ansa eftir, at vin­fólk ikki liggja eftir, tá ið far­ið verður til húsar aftur. - Hava fólk fingið ov nógv, er heldur ikki óvanligt, at vin­fólkini koma til okkum við teimum og biðja okkum hava eyguni eftir teimum og siga, at tey koma aftur um tríggj­ar tímar, tá ið tey eru kom­in fyri seg aftur. - So eygleiða vit tey og van­liga koma vinfólkini so aft­ur eftir teimum, sigur Steinbjørn V. Olsen. Hann sigur, at hóast tey fólk­ini, teir eru ímillum, rætti­liga ofta eru ávirkað, er tað rættiliga sjáldsamt, at nak­ar er ólátaður ímóti sam­ a­r­itt­unum. - Men hendir tað, senda vit bara boð eftir løgregluni, sig­ur hann. RÚSEVNI Áki Bertholdsen - Tað er ikki ofta, at løg­ reglan fær fráboðan um, at rús­evni verða lumpað niður í fólk. Tað sigur Mikkjal Thomas­sen á narkodeildini hjá løg­regluni í Føroyum. Hann sipar til tað, Stein­ bjørn V. Olsen, samarittur, sig­ur í aðrari grein her á síðu­ni um, at tað vindur meiri og meiri upp á seg, at fólk siga, at onkur hevur koyrt rúsevni í glasið hjá teim­um, uttan at tey vita av tí. Mikkjal Thomassen sigur, at løgreglan hevur nøk­ur dømi um at slíkir til­ burð­ir verða meldaðir. Tað hendir seg at vit fáa fráboðanir um slíka fram­ ferð, men tað eri ikki ofta, sigur hann. Hent forkláring Hann sigur, at hóast fólk siga, at onkur hevur koyrt rús­evni í glasið hjá teimum, utt­an at tey vita av tí, er tað ikki vist at tað passar. - Tað kann vera ein hent for­klár­ing at hava, tá ið brúk er fyri tí, heldur hann. Men í teimum førum, har slík­ir fráboðanir eru kom­ nar, kann endamálið vera seksuelt sigur løg­reglu­mað­ ur­in. - Men í onkrum dømi vit hava, var tað rætt og slætt gjørt í berari óreinheit. Hann sigur, at tað er ikki sagt, at talan altíð er um rús­evni, tí talan kann eisini vera um heilivág av ymsum slagi. Hinvegin leggur Mikkjal Thomas­sen afturat, at eru fólk úti fyri slíkum, vilja tey hjá løgregluni fegin hava tað at vita. - Í nógvum førum kann finn­ast fram til hvør kann hava sníkt onkur evni í eitt glas, uttan at tann, sum eig­ ur glasið, veit av tí. - Nógva staðni eru vev­ mynda­tól, so mangan ber tað til at síggja, hvør tað er um hevur gjørt nakað tílíkt. - Men annars eiga fólk at brúka vanligt vit og skil, men tað er ikk okkara fatan, at slíkt er nakað ið eigur at ræða fólki frá at fara í býin og fáa sær okkurt at drekka. Var hetta ein stórur trupul­ leiki, hevði løgreglan havt gjørt var við støðuna, sigur Mikkjal Thomassen. Verða lumpað at taka rúsevni Tað vindur meiri og meiri uppá seg, at fólk siga, at rúsevni verða koyrd í gløsini hjá teimum, uttan at tey vita av tí, sigur Steinbjørn V. Olsen, samarittur hjá Reyða Krossi í Føroyum Løgreglan fær fáar fráboðanir Tað er ikki ofta at vit fáa fráboðanir um, at rúsevni eru koyrd í gløs hjá fólki uttan at tey vita av tí, sigur løgreglan Keðiligt rák Hesi síðstu trý fýra árini hevur eitt keðiligt rák tikið seg upp á stevnum og øðrum stóum tiltøkum, sigur Steinbjørn V. Olsen, samarittur í Havn Fáir tilburðir - Tað er ikki okkara varhugi, at hetta er ein stórur trupulleiki, sigur Mikkjal Thomassen á narkodeildini hjá løgregluni í Føroyum