hósdagur 28. august 2014síða 2

Fríggjadagur 29. august 2014 · Nr. 97 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Kári á rógvi Tíðargrein síða 10 At stjórna kanning Frank Davidsen Kjak síða11 Nú stendur á gomlum nøglum Í síðstu viku skrivaðu vit á hesum stað um føroyskar reiðarar í Hirts­ hals í Dan­mark, sum uppføra seg sum størstu imp­er­i­alistar ímóti sín­um egnu lands­monn­um. Tað eru tríggir føroyskir reiðarar, sum eru nevndarlimir í felagnum hjá donsku upp­sjóv­ar­vinn­uni, Dan­ marks Pelagiske Pr­o­du­cent­org­a­ni­ sa­ti­on, sum gongur á odda at kúga føroyingar: Gullak Madsen við HG 264 Ruth, Fríði Magnusen við HG 265 Asbjørn og Virgar Tindskarð við HG 62 Beinur. Teir hóttu og hótta framvegis við at taka fíggjarliga grund­ar­lag­ ið und­an før­oyska sam­fel­ag­num og mæltu bæði Danmark og ES til at boykotta móð­ur­land­ið Før­oy­ar. Eitt boy­kott, sum sambært út­flytara hevur kostað føroyska sam­fel­ag­ num hundraðtals milliónir – nógv meira enn nakað grindamótmæli hjá Sea Sheperd. Ein av hesum landsmonnum okk­ara møtti persónliga upp í Fólk­ a­ting­inum fyri at leggja trýst á stjórn­ina at forkoma føroyska bú­ skap­i­num. Men lítið hevur verið at hoyrt um atfinningar í Føroyum móti hes­um monnum. Heldur ikki, nú teir gjøgn­um snikgøtur eru komn­ir til Før­oya við einum av trol­arun­um, Asbjørn Senior, at gera sær dælt av at fiska av okkara kvotu – sum í teirra eygum er ó­lóg­lig. Samstundis sum hesir menn ganga á odda við at fáa alla verð­ina at boy­kotta okkum, so er til døm­is onk­ur teirra sera virk­in í føroyskum hand­ilslívi. Ein er nevndarlimur og høv­uðs­ part­a­eig­ari í SMS og høvuðs­parta­ eig­ari í oljufelagnum EFFO. Hann eigur eisini nógvar bygn­ing­ar í Havn, sum hann leigar út, eitt nú til sjálvt Fiskimálaráðið, sum hann so fegin vil boykotta. Havnarfólk kunnu valla keypa breyð uttan at geva føroyskum reiðara í Hirtshals, sum vil boykotta Føroyar, sín part av breyðnum, og tey sum hita seg við olju frá Effo leska eisini føroyska reið­aran í Hirtshals. Slíkt er løgið – og langt úti. Tað er eis­ini løgið, at reiðarin á garna­ skip­i­num An­itu sleppur so snikka­ leys­ur fyri tað trælahald, hann sum strá­mað­ur fyri út­lend­ing­ar hevur havt á­byrgd­ina av. Fak­fel­ag hjá yvirmonnum vil hava løg­mann at taka sær av mál­ i­num og revsa reið­ar­an – og geva neyð­ars útlendingunum tey rætt­ indi, ið vit sum fólk geva okkum sjálvum. Tað er skammiligt at føroyingar í Hirtshals skaða føroysk áhugamál og samstundis gera sær dælt í Føroyum við at ríka seg upp av føroyingum – og reiðaríið Anita og reiðari tess er skomm fyri Føroyar. hugsa bara um egnan búk Elin Brimheim Heinesen á Facebook: Tá eg gekk túr í góðveðrinum í dag í góðum hýri so friðarliga, gekk ein maður ímóti mær á gøtuni. Eg kendi hann ikki. Beint sum hann kemur framvið meg, hyggur hann illur upp á meg og sigur: »Helvitis reyvarhol!« (ja, orsaka málið, men so segði maðurin). Eg hyggi kløkk upp á hann og sigi: »Ha? Hvat sigur tú?« Hann hyggur beinanvegin burtur og sigur foyur: »Ááh... eg helt tú vart ein Sea Shepherd...«, So skundaði hann sær víðari. Ikki ein gang at hann umbar seg. Mín einasta synd var opinberiliga, at eg gekk í svørtum klæðum, og havi tí helst í hansara eygum líkst einum av hesum aktivistunum, sum ganga og mala fyri einki í Føroyum. Eg má siga, at eg var eitt sindur smáskelkað. Hevur hesin felagsskapur veruliga megnað at fáa slíka øði í summi, at tey halda, at tað er í lagi at rópa "helvitis reyvarhol" eftir tilvildarligum fólkum, tey møta á gøtuni? Er tað veruliga soleiðis, føroyingar bera seg at í løtuni? Eg helt tú var Sea Shepherd Tríkiljan hjá Sea Shepherd, Bri­gitte Bardot, sást hós­ morg­unin stevna inn á Havn­ ar­vág, og løtu seinni legði hon at við ískaiina, har hon bunkraði olju. Heðin Mortensen, borg­ ar­stjóri, hevur annars fyrr í summar boðað frá, at bát­ ar­nir hjá Sea Shepherd eru ó­ynskt­ir í Havnini, og Bri­gitte Bardot varð fyrr í summ­ar burturvíst úr høv­uðs­stað­ num og mátti inn á Sund at liggja. Av havnarskrivstovuni søgdu tey hós­morg­un­in, at hetta ikki er tek­in um nakra hug­burðs­broyt­ing frá komm­ un­un­ar síðu, men at tal­an ein­ans er um, at lata tví­kilj­ uni olju. – Sleppur hon ikki at bunkra og gongur tóm fyri olju, so kemur hon í havs­ neyð, og tað kunnu vit ikki lata henda, siga tey á Tórs­ havn­ar Havn. Brigitte Bardot á Havnini Tað er ongantíð gott at sova á vakt­ini. Tað kunnu aktivistarnir hjá Sea Shepherd, sum hós­ morg­unin ikki vóru serliga ak­tivir, sanna. Teir hildu vakt oman fyri Leirar í Hvalba hós­ morg­un­in. – Allan sólarkringin eru røsku fólk okkara á varð­ haldi at tryggja, at eingin hval­ur skal drepast, hevur Paul Watson sagt ferð eftir ferð. Men serliga árvakin vóru røsku lærusveinarnar hjá Paul Watson ikki. Tí meðan fimm døglinga svumu inn eftir fjørðinum og upp á sand­in, svóvu tey so søtan í bili­num oman fyri Leirar. Ikki fyrr enn menn vóru í ferð við at skera døg­ling­ar­ nar ­upp á bryggjuni, ress­að­ ust tey við í bilinum. Paul Watson vil vera við, at døglingar kundu bjargast. Hann skrivar, at um so var, at døgl­ing­ar vóru deyðir, so var ikki neyðugt at skera møn­una av á teimum, held­ ur hann. Spurningurin er so, um Paul Watson heldur tað vera í lagi, at menn binda um sveiv­in á hvalinum og hála teir útaftur við tí úrs­litið, at ryggurin slítist sund­ur. Tað mátt verið størri djórapínsla. Døglingarnir vórðu avl­ ív­a­ð­i­r og skornir upp á bryggj­uni í Hvalba uttan trupulleikar av hvalaverjum Watsons, sum kanska skuldu drikkið meira kaffi fyri at hildið eygunum opnum. Møðisligt at bíða eftir grindini Landsmenn gera faktiskt størri skaða enn Sea Shepherd