mánadagur 10. november 2014síða 2

2 Mánadagur 10. november 2014 · Nr. 128 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Bjarni Djurholm Kjak síða 20 Marx­ isma, múr­ ur og fri­ð­ ar­rørslur Kristianna Winther POulsen Kjak síða 20 MVG – amboð at lætta um Allar veljarakanningar seinastu tvey ár­ini hava givið andstøðuni størri und­ir­tøku, enn samgonguni. Hugsa vit okkum, at eitt kom­andi val­úrslit var á leið sum hesar sein­ astu seks kann­ingarnar, so skulu vit hava nýtt stýri í Tinganesi. Aksel V. Johannesen hevur sum tann einasti floks­leiðarin boðað fra, at hann ikki fer í samstarv við á­vís­ um flokki – Fólkaflokkinum. Ann­ ars tykjast fleiri møguleikar standa opn­ir. Bæði Høgni Hoydal og Poul Mich­el­sen hava sagt, at teir halda, at andstøðan er eitt gott alt­ ern­a­tiv til sam­gong­una. Tað er eisini ein møgu­leiki, sam­bært veljarakanningunum. Hin møguleikin er, at ein breið sam­gonga verður skipað. Og tá vit tosa um eina breiða samgongu, so er tað ein samgonga, sum hev­ur í øll­um før­um tríggjar av teim­um stóru flokku­num. Har eru tveir møgu­leik­ar. Fólka­flokk­ur­in, Sam­ bands­flokk­ur­in og Tjóð­veldi, ella Javn­að­ar­flokk­urin, Sam­bands­ flokk­ur­in og Tjóð­veldi. Tað krevur nakað av Tjóð­veld­i­ num, at fara í samgongu saman við Sam­bands­flokkinum – men tað fer jamm valla sam­an við Fólka­flokk­i­ num. Tað mundi gjørt enda á Tjóð­ veldisflokkinum í 1990. Hinvegin er ein breið samgonga mill­um Javnaðarflokkin, Sam­ bands­flokk­in og Tjóðveldi ein møgu­leiki. Tjóðskaparmálið er ikki á skrá, í øll­um førum ikki fullveldismálið. Tí er hug­sandi, at Tjóðveldi saman við Sam­bands­flokk­i­num og Javn­ að­ar­flokk­i­num kundi fingið fleiri við­ur­skifti upp á pláss. Tað fyrsta hevði verið ein fiski­ vinn­u­ný­skip­an. Hesir tríggir flokk­ ar kunnu semjast um eina ný­skip­ an, sum smáu flokkarnir á tingi eis­ini kunnu taka undir við. Í tí mál­i­num er tað Fólkaflokkurin og so allir hinir. Pensjónsmálið kundi eisini verið loyst í eini slíkar samgongu, sum held­ur ikki hevði verið niðurbundin í so­kallaðu etisku málinum. Sum støðan er sambært seinastu veljarakanning, so hevði talan verið um eina samgongu við Aksel V. Jo­ hann­e­sen úr Javnaðarflokkinum sum løg­manni. Hendan samgongan hevði havt 23 tingfólk aftan fyri seg. Eyðsæð er, at okkum tørvar stabil politisk viðurskifti. Okkum tørv­ar ein tryggan og breiðan meiri­ luta á tingi, sum kann taka nøk­ur fel­ags­tøk, sum gagna øllum sam­fel­ ag­num. Slík krøv krevja breitt sam­ starv, sum í minsta lagi tríggjar av stóru flokk­unum kunnu vera trygd fyri. breitt samstarv Vit vistu ikki, at víðagitni Jólafundurin í 1888 varð hildin á Hotel Hafnia, ella hvussu hatta innslagið hjá Heina Gaard í Degi og Viku skuldi skiljast. Sambært lýsingini í Dimm­a­lætt­ing – og sambært barn­a­lær­dómi okkara – so var hes­in fund­ur, sum birti und­ir tjóð­skap­ar­røsl­una, hild­in í Ting­húsinunum eitt sind­ur longri uppi í býnum. Lýsingin í Dimmalætting í 1888 var soljóðandi: »Ein og hvör bjóðast at koma í tinghúsið ann­an jóladag kl. 3 e.m., har. sum vit atla, at samráðast um at verja Förja mál og Förja siðir. E. D. Bærentsen, H. N. Jacobsen, D. Isaksen, S. F. Samuelsen, R. C. Effersø, Jens Olsen. Just Jacobsen, C. L. Johannesen. J. Padurson.« Sum skrivað stendur frá fundinum: – Tað var illveður hedan dag­in, regn og vindur, tøss­ ut at ganga, men kortini fór mað­ur av húsi niðan í ting­húsið. Har vórðu røður hildn­ar og fost­ur­lands­sang­ir sungn­ir. Ser­liga sterka á­virk­ an hevði tað á fundar­fólkið, tá Ras­mus Effersøe las upp striðs­ljómin Nú er tann stund­in komin tíl handa, ið tann ungi Jóannes Patursson úr Kirkj­u­bø hevði yrkt til hetta høv­ið. Boðskapurin í hesi longu yrking verður bor­ in fram longu i fyrsta ørindi: Nú mugu føroyingar semj­ast um at bjarga móð­ ur­mál­i­num. Tað er fólksins skylda bæði móti sær sjálv­ um og for­fedr­u­num at verja og menna dýrasta ment­an­ar­ arv­in av øllum ­– málið. Men móðurmálið er nú so for­fjón­ að og eyðmýkt í sínum egna landi, at tað býður tess ikki bøt­ur, uttan fólkið alt sýn­ir vilja og evni og tekur lógv­a­ tak saman. Var jólafundurin í 1888 hildin á Hotel Hafnia? Tríggir stórir flokkar kundu loyst høvuðsmálini Veðrið hósdagin og fríggjadagin: Hvassur vindur upp í skrið av landsynningi og eystri og regn av og á. Hitin millum 6 og 10 stig. Veðrið mánamorgunin: Ein kuldabrúgv norðanfyri Føroyar verður við Føroyar í dag. Veðrið týsnáttina: Brúgvalagið við Føroyar hvørvur vestureftir. Petur Skeel Jacobsen greiðir frá um veðrið Seinnapart: Gul til stívt andøvsgul av landsynningi og eystri og okkurt æli, men eisini sólglottar. Hitin millum 4 og 7 stig. MIKUDAGIN MÁNADAG TÝSDAGIN 6-11 m/s 8-13 m/s 15-20 m/s 6-11 m/s 10-15 m/s 15-20 m/s Andøvsgul upp í ein strúk av landsynningi og yvirhøvur turt og sólglottar, men um kvøldið veksur hann vindin upp í hvassan vind og regn. Hitin millum 6 og 9 stig. Hvassur vindur upp í skrið av landsynningi og regn av og á. Hitin millum 7 og 10 stig. Sambært Degi og Viku varð við­ gitni jóla­fund­urin í 1888, tá lunn­ar vórðu lagdir undir tjóð­skap­ arrørsluna – hildin á Húsabrúgv í Havn og ikki í tinghúsinum