hósdagur 20. november 2014síða 26

Sosialurin nr. 133 · 21. november 2014 2 VIKUSKIFTI sjónleikur Eirikur Lindenskov eirkur@sosialurin.fo Franski rithøvundurin Jean Genet fjakk­aði runt í Europa sum brotsmaður, bidd­ari og skøkja, men tá hann í 1937 enn einaferð fór í fongsul, spratt list­ar­liga arbeiði hansara, og hann skriv­aði millum annað yrkingar, skald­søgur og leikrit. Eitt av mest fagn­aðu verkum hansara er leikurin Stovu­gent­ur­nar, ið nú verður settur upp í Kommandørhúsunum, og sam­ bært fyrireikarunum verður leik­ur­in framførdur, so hann eisini er við­kom­ andi fyri føroyingar. Við Stovugentunum verður fyri fyrstu ferð høvi hjá almenninginum at vitja forkunnugu Kommandørhúsini, sum Føroyar fyri stuttum hava yvirtikið frá danska hernaðarvaldinum. Men húsini verða nógv meira enn bara eitt høli at framføra í, tí Komm­an­ dør­húsini og eftirkríggstíðin, tá hús­ini vórðu bygd, verða spunnin inn í søg­ una. Tey gerast premissin fyri allan leik­in. Í nýtulking síni av leikritinum flyt­ir Tvazz seg sostatt til ein nýggjan hátt at skapa leikverk. Leikurin Stovugentirnar eftir Jean Genet er ein ræðandi søga um tær báðar stovu­genturnar Claire og Solange, sum tæna í húsinum hjá Madame. Leikurin snýr seg fyrst og fremst um teirra ófrætta­kenda rolluspæl. Fyrsta framførsla verður leygadagin 22. nov­ember. Sýningar verða í Komm­ an­dør­húsunum fram til 7. des­ember. – Tú ert býttur! – Tú ert býttari! Redaktørur: Eirikur Lindenskov Útgevari: Sosialurin, www.sosialurin.fo Grafiskt snið/layout: Pætur Eyðunsson Jensen Umbróting: Sosialurin Forsíðumynd: "Skansin" klumman Leygakvøldið fer leikbólkurin Tvazz at frumsýna leikin »Stovugenturnar« í Kommandørhúsunum yviri við Strond í Havn Mørk verða flutt alla tíðina. Tað gongur næstan ikki dagur, at man ikki hoyrir um fólk, sum bróta múrar og flyta mørk: Onkur vil hoppa hægri, renna skjótari, kava djúpari, leggja hvønn fjallatind undir seg og so framvegis. Alt gott um tað, men tá alt skal varpast út alla tíðina, so má tann næstbesti í gongd aftur. Tað eru ikki okkara góðu ítróttarfólk, eg hugsi um her. Tað sama sær út at gera seg galdandi, tá tað snýr seg um at vera ófólkaligur á tingsins røðarapalli. Tá er tað altíð onkur, sum vil verða uppaftur betri. Bæði tónalag og orðalag eru viðhvørt so ljót, at eg hugsi, at tey munnu hava lært væl av bæði sosialum miðlum og viðmerkingum á ymsum portalum, har keðiligar og niðrandi viðmerkingar verða gjørdar til alt millum himmal og jørð. Fólk tosa ikki soleiðis sínámillum. Tað er bara í tinginum, at tey sum brúka sovorðnan munn. Víst kann tað viðhvørt í fyrsta umfari tykjast stuttligt, og tú kanst ikki lata vera við at flenna. Men eg haldi, at tað er niðurbrótandi ikki at vanda sær um orðini í almenna rúminum, tí har verður slóðað fyri, hvussu vit bera okkum at í orði og talu. Seinastu vikurnar hava danskir fjølmiðlar skrivað og tosað um hóttandi og grovar teldupostar, sum almennir persónar fáa sendandi. Í hesum sambandi er komið fram, at í Danmark er orðalagið nógv ljótari enn til dømis í Svøríki og Noreg. Onkur vil vera við, at tolsemið í Danmark á hesum økinum er nógv størri enn í grannalondunum. Tað átti at fingið okkum til at hugsað og víst varsemi, tí tað er ikki ein múrur, sum tað loysir seg at verða skjótastur at sorla. Samstundis tosa vit um happing millum børn. Kanningar eru og verða gjørdar í skúlanum av, hvussu føroysk børn hava tað. Vit lesa skelkandi søgur úr útlondum um børn, sum eru fyri so ógvusligari happing, at barnaár og barnalív verða løgd í sor. Tí er neyðugt, at skilagóð vaksin eru um og verja børnini og eru góðar fyrimyndir. Tað vita øll, sum kenna til happing. Og her standa hesi fólkini, sum umboða okkum, hvør leggur annan eftir at vera óhøviskari og bera seg at sum ótangar, og oman á tað heila halda, at tað er í lagi! (sí brotið, sum er tikið av in.fo – http://www.in.fo/news-detail/news/mugu- sjalvi-tola-utspilling/). Tað tykist sum skilja tey ikki, hvørjum tey taða við, tá tosað og skrivað verður á hesum støði: – Tú ert býttur! – Tú ert býttari! – Nei, tú ert nógv býttari! – Tú ert ..... So segði hann... Fronsk mentan við føroyskum broddi – Respektin hjá løgmanni fyri løgtinginum liggur á einum viss­um stað. Hann lýsti sína totalu van­virð­ing fyri Strand­ferðsl­uni við at biðja tingið – hoppa og renna Bjørn á Heygum, advokatur Simona Weihe Mynd: Heinesen myndir