mánadagur 24. november 2014síða 48

20 nr. 9 I 24. november 2014 Vinnublaðið hjá Miðlahúsinum að kann vera ein fyrimunur, at fleiri fakfeløg samráðast saman, heldur Terje Sigurðsson, semings­maður. Hann hevur ikki hoyrt um ætlan­ina hjá Snorra Fjallsbak, stjóra á Lønar­deildin, at savna tey størstu feløgini á almenna arbeiðs­markninin til felagssam­ráðingar, men kann ímynda sær ta støðuna. Terje Sigurðsson dugur eisini at síggja mynstrið, sum hevur verið, at eitt felag leggur grundar­lagið og so kann verða ringt at koma sum felag nummar tvey ella trý. – Trupulleikin hevur onkuntíð verið, at feløg, sum koma aftan á fyrsta felagið, hava havt eina ávísa kenslu av, at samráðingarnar ikki eru reellar, tí onkur hevur longu samráðst fyri tey. Tað kann skapa trupulleikar. Tí kann tað vera ein fyrimunur, at fleiri feløg leggja grundarlagið, so øll hava ein kenslu av medogn, sigur hann. Fyri leiklutin hjá Semingsstovninum er ikki víst, at tað fær ta stóru ávirkanina, um feløgini samráðast hvør sær ella saman. – Tá Semingsstovnurin kemur upp í einar sam­ráðingar, so kemur hann til eitt blankt pappír – ella kanska til eitt pappír, sum partarnir hava skrivað ella teknað, ger Terje Sigurðsson greitt. – Tá er okkara uppgáva bert at finna eina semju.Vit eru ikki bundin á nakran hátt av, hvat aðrir partar hava verið samdir um framman­undan. Vit skulu bara taka atlit til partar­nar í tí ítøkiligu ósemjuni, sigur Terje Sigurðsson. – Vit gera status, tá vit byrja, og partarnir vilja í eini semingsroynd vísa til alt møguligt. Eisini til aðrar sáttmálar og aðrar semjur og til tey serligu viðurskifti, sum tey halda eru júst á teirra øki. Hesi viðurskifti verða øll partur av eini seming. Vert er eisini at minnast til, at semings­maðurin ikki hevur til uppgávu at neutralisera tað styrkislutfall, sum er millum partarnar, sigur hann. Ongin sjálvfylgja Semingsmaðurin er greiður yvir, at tað er vanliga fatanin, at fyrsta felag, sum fer til sam­ráðingar leggur eitt støði, og sjálvandi liggur tað onkrastaðni í medvitinum hjá pørtunum. – Man byrjar eitt samráðingarumfar, sum verður til eitt ítøkiligt tal ella til eitt virði – og so verður tað til eitt prosenttal, og tað kalla vit ofta fyri karm. At tað verður til ein karm, er bara tí, at báðir partar hava viðurkent, at tað er ein karmur, og er tað sostatt ikki nøkur sjálv­fylgja, sigur Terje Sigurðsson. Hann leggur eisini dent á, at sáttmálasamráð­ingar eru annað enn lønarkarmur, so har verður altíð munur á sáttmálunum hjá tveim­um ymiskum feløgum, sum samráðast hvør sær. Tí karmarnir skulu fyllast út við avtalum við einstøku feløgini. – At fyrsti sáttmálin, sum verður undir­ skriv­aður, er grundarlag, er ikki so løgið, tí um ein arbeiðsgevari gevur meiri til eitt annað felag, kann tað skapa trupulleikar við fyrra felagið, vísir Terje Sigurðsson á. – Heimurin sær ikki eins út úr báðum heraðs­hornum. Fakfeløg samráðast vegna sínar limir og hava bara ein arbeiðsgevara yvir av sær, og so er tann sáttmálin liðugur. Sami ar­beiðs­gev­ari skal samráðast við fleiri feløg. Um tað verð­ur latið ymiskt til ymisk feløg, kann tað hava trupulleikar við sær – bæði í sátt­mála­skeið­num og til næstu samráðingar, sigur hann. Semingsmaðurin vil kortini ikki kennast við tey sjónarmið, sum siga, at fríi sam­ráð­ ingar­rætturin er í vanda. – Tað er fríur samráðingarrættur. Ongin ivi um tað. Ongar bindingar eru á pørtunum, tá samráðingarnar byrja. Einastu bond eru tey, sum partarnir leggja á seg sjálvar, sigur Terje Sigurðsson. Samantvinning Í einum samráðingarumfari kann vera eitt sindur ymiskt, um tað eru fakfeløg á tí privata ella almenna arbeiðsmarknaðinum, sum samráðast fyrst. Men ofta verður sagt, at lønarstøðið verður lagt av teimum privatu. – Skilnaðurin millum alment og privat er ikki so stórur í Føroyum. Siðbundin fak­ feløg fyri alment lønt gera eisini sáttmálar við privatar arbeiðsgevarar og umvent. Vit kunnu ikki siga beinleiðis, at tað er almenni ella privati arbeiðs­marknaðurin, sum setur karmin. Báðir partarnir eru samantvinnaðir í dag, sigur Terje Sigurðsson. Um eitt ella fleiri feløg hava samráðast seg til ein felags lønarkarm, ávirkar ikki arbeiðið hjá seminginstovninum í øðrum samráðingum, sigur Terje Sigurðsson, semingsmaður. Einhvør seming byrjar við einum blonkum pappíri Øssur Winthereig – PRESS Fyrimunur um feløg samráðast saman T Lunnar undir føroyskt LO – At fyrsti sáttmálin, sum fyrst verður undirskrivaður, er grundarlag, er ikki so løgið, tí um ein arbeiðsgevari gevur meiri til eitt annað felag, kann tað skapa trupulleikar við fyrra felagið, heldur Terje Sigurðsson, semingsmaður. Semingsmaðurin