týsdagur 28. oktober 2014síða 12

Mikudagur 29. oktober 2014 · Nr. 123 12 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Árni Gregersen Tað kann fáa avleiðingar fyri alla føroyska fiski­vinnu­um­ sit­ing, um partafelagið Líra­ berg vinnur sakarmálið, sum fe­lag­ið hevur reist móti fiski­ mála­ráð­num. Fær Líraberg viðhald, so er ein grein í lógini um vinnu­lig­an fiski­skap brúkt til heim­ild­ir, sum hon annars ikki er ætl­að til. Dómarin boðaði í dag frá, at hann fer at kunngera dóm­ in í málinum 4. desember á mid­degi. Sakarmálskravið hjá Líra­ berg gongur tó út uppá, at fyri tað fyrsta var tað ikki rætt, tá ið samtakið Sjó­ feli ikki fekk part í makr­el­ kvotuni í 2012. Í øðrum og triðja lagi snýr tað seg um, at Líra­berg vil hava endurgjald fyri mista veiðu og tað sama vil manningin á bátinum eis­ ini hava. Samlaða kravið frá báti og manning er 350.000 krón­ur. Fiskimálaráðið avvísir øll­um krøvunum og vísir mill­um annað til, at Líraberg fekk part í kvotu, men fiskaði hana ikki. Sakførarnir Hans Trúgvi Teirin hevur ført sak­ar­mál­ið fyri Líra­ berg og stjór­an Óla Jacobsen. Fyrra rætt­ar­dag­in hevði hann eina langa fram­løgu, har hann ferð eftir ferð vísti á, at grein 9 í lóg­ini um vinnu­lig­an fiski­skap er brúkt ov breitt. Eftir hansara meting hev­ ur um­sit­ing­in tikið ein part av tí, sum Løgtingið ann­ars skal taka sær av í sam­bandi við regulering av fiski­vinn­ uni. Løgtingið áset­ir fiski­ dag­ar­nar og grein 9, stykk­ið 1.3 er bert til tekn­isk­ar regu­ ler­ing­ar. Eyðfinn Jacobsen um­ boð­aði fiskimálaráðið. Hann segði fyri tað fyrsta, at sak­ ar­málið als ikki snýr seg um grein 9 í lógini um vinnuligan fiski­skap, tí tann parturin als ikki er ein pástandur hjá mót­partinum. Viðvíkjandi pástandinum um, at lógin ikki er rætt brúkt, avvísti hann hesum, tí fiski­loyvi kunnu bert latast ein­um juridiskum persóni – tað vil siga formligum fe­lag ella persóni – og tað var Sjó­ fe­li ikki. Hini bæði krøvini um end­ur­gjald vóru eisini aft­ur­víst, tí Líraberg fekk loyvi, men brúkti tað ikki. Vitnini Fleiri vitnir vóru avhoyrd og fram­løgan hjá Hans Trúgva Teir­in var long. Fyrst var Óli Jacobsen, stjóri, avhoyrdur. Hann greiddi frá, hví fe­lag­ið hjá honum hevur stevnt fiski­mála­ráð­num. Hann segði frá, hvussu nógv virð­ið á botn­fiska­veið­uni er mink­að, men knapp­liga kom nýtt tilfeingi inn á land­ grunn­in. Upprunaliga var ongin tanki um at biðja um makr­ el­kvotu, men í 2011 sær út til, at makr­el­ur­in verður partur av fiska­til­feing­inum á land­ leið­ini. So í 2012 valdi fe­lag­ið at søkja um part av makr­el­ kvotuni. – Tað gevur onga meining at brúka lógina at siga okk­ um nei, tí samstundis komu onn­ur skip – Stillahavsskip­ ini – inn á føroysku land­ leið­ina at veiða tann makrel, sum vit ikki fingu lut í, segði Óli Olsen. Stillahavsskipini vóru Ath­ena og Poseidon, men tað vóru ikki einastu skipini, sum sluppu framat at veiða makr­el á føroyskum leiðum, hó­ast hesi skipini bert høvdu fiski­loyvir í Stillahavinum. Aðalstjórin Aðalstjórin í fiski­mála­ráð­ num, Rógvi Reinert, var eis­ ini vitni í sakarmálinum. Hann segði, at tað er ein yvirskipað regla, at øll før­ oysk skip skulu fáa part av makrelinum og at hetta er ein politisk avgerð. Rógvi Reinert legði aft­ur­ at, at tá ið kunngerðir verða gjørd­ar, so er tað í samstarvi við lands­stýr­is­mann­in, men tær verða avgjørd­ar em­bæt­ is­fólk­un­um og eisini settar upp ímóti gald­andi lógum. Løgfrøðingurin Ein løgfrøðingur, sum hev­ur arbeitt í fiski­mála­ráð­num, var eisini avhoyrd. Sakførarin hjá Líraberg, Hans Trúgvi Teirin, spurdi hana nógv inn til, nær tað var stað­fest í fiskimálaráðnum, at grein 9.1.3 í lógini um vinnu­lig­an fiskiskap var ein grein, sum gav lands­stýr­is­ mann­in­um og fiski­mála­ráð­ num so breið­ar heim­ild­ir, sum hon segði, at tær geva. Undir avhoyringunum var ikki gjørt greitt, nær hetta var stað­fest, og nær fiski­mála­ráð­ið av­gjørdi, at hend­an grein kundi brúk­ast at stýra allari makr­el­veið­uni og útlutingini av makr­el­ kvot­um við. Deildarstjórin Deildarstjórin á fiski­vinnu­ stov­uni undir fiskimálaráð­ num, Andrass Kristiansen, var avhoyrdur. Sjófeli var eitt samtak, sum søkti um at fáa part av makr­el­kvotuni og ein partur av Sjó­fela var Líraberg. Fiski­loyv­i verða latin eig­ar­ um av fiski­fe­løg­um – ein­um jur­id­isk­um per­sóni, sum er per­són­ur ella fe­lag, segði Andr­ass Kristiansen. Í førinum har Sjófeli søkti um loyvi at fáa makr­el­loyvi, var tað av­víst, tí sam­tak­ið var ikki eigari av bát­un­um. Tá ið avtornaði var ein kvota ásett við hámarki hjá hvørj­um ein­støkum skipi ella báti. Hans Trúgvi Teir­ in spurdi, hví tað var ásett, at bát­ar­nir skuldu fiska makr­ el­in við húki, men hesum av­ vísti Andrass Kristiansen. Andrass Kristiansen segði, at skip­að­ur fiskiskapur er, tá ið eitt reglu­verk er gjørt uttanum veiðuna, men hann nevndi eisini, at áset­ ing av kvot­um eis­ini er at skipa fiski­skap­in. Hann vísti til eina kunn­gerð um svart­ kjafta­fiski­skap í 2002, sum tá eis­ini brúkti grein 9 í lógini um vinnu­lig­an fiskiskap. Hetta er ein­astu ferð, at hetta er gjørt við heim­ild í grein 9,1. Deildarstjórin segði, at tað ong­an­tíð hevur verið ivi um, at heim­ild­in í grein 9.1.3 er breið og kann brúk­ast til at skipa makr­el­fiski­skap­in eftir. Hann legði aft­ur­at, at allur fiskiskapur er skip­að­ur – annars er talan um fiski­ skap, sum ikki er í tráð við lóg­ina. Dómarin Onki er at ivast í, at her er tal­ an um eitt torført og torskilt mál, sum rætturin skal taka støðu til. Tað spennandi í málinum er, um rætturin fer at við­ gera, um grein 9, stk. 1,3 er brúkt ov nógv sum heimild til at gera kunngerðir eftir. Eyðfinn Jacobsen, sak­ før­ari hjá fiskimálaráðnum, helt, at tað fer rætturin ikki at gera, tá tað er ikki partur av sjálv­um sak­ar­kravinum. Mótsatt helt Hans Trúgvi Teir­in, at sjálv­andi fer rætt­ ur­in at taka tann partin við, tí tað var grundarlagið undir ikki at lata Sjófela part av makr­el­kvotuni. Dómarin boðaði í rætt­in­ um frá, at dómur í málinum verð­ur sagdur 4. desember á mid­degi. Torført hjá dómaranum at døma Líraberg-málið: Dómarin Henrik Møller hevur ikki nakra lætta uppgávu, tá ið hann skal taka støðu í sakarmálinum millum partafelagið Líraberg og fiskimálaráðið Hans Trúgvi Teirin hevur ført sakarmálið fyri Líraberg og stjóran Óla Jacobsen Óli Jacobsen Tíðindi