hósdagur 11. desember 2014síða 2

Fríggjadagur 12. desember 2014 · Nr. 142 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eftir viðgerð í løgtinginum og í løgtingsins mentanarnevnd kann staðfestast, at politiskur vilji ikki er við lóg at áleggja Menta­mála­ ráðnum at lýsa 25. mars um móður­ málsdag. Grundgevingarnar hjá meiri­ lut­anum eru, at tað ber til at skipa fyri móðurmálsdegi, uttan at hetta verður gjørt við at lýsa ein al­menn­ an hátíðardag afturat. Meirilutin mælir til at brúka teir møguleikar, sum longu eru at skipa fyri einum árligum móðurmálsdegi tann 25. mars, tó uttan at hetta verð­ ur lýst av Løgtinginum. Tey siga, at landsstýrismaðurin hevur sum er møguleika fyri at geva stovn­ unum boð um, at skipast skal fyri deg­num, og tí mæla tey frá at sam­ tykkja uppskotið frá Gunvør Balle úr Tjóðveldi. Tað er rætt, at onnur hava skip­ að fyri móðurmálsdegi, utt­an at tað er gjørt við lóg. Í 2012 gingu Sosial­urin, Nám, Kring­varpið, Før­ oyska málnevndin, Dimma­lætt­ing og Mentamálaráðið saman um at hátíðarhalda 25. mars sum móður­ málsdag. Dagurin 25. mars – mariu­ messa á vári – er ikki tilvildarliga valdur, heldur enn 21. februar, sum ST hevur lýst sum alheims móður­ málsdag til tess at varðveita málsliga margfeldið í heiminum. 25. mars er føðingardagur Hammershaimbs. Og tað er eitt gott val, tí eingin eigur so stóran heiður fyri, at vit varðveittu og endurskaptu móður­ málið, sum júst Vencelslaus Ulricus Hammershaimb. Fyriskipararnir av móðurmáls­ degnum í 2012 søgdu, at nú skuldi móðurmálið setast í miðdepulin ein fastan dag, 25. mars. Nógv er sagt og skrivað um Hammershaimb, og við móðurmáls­ degnum var ætlanin at varpa nýtt ljós á týdningin at brúka eitt gott og livandi mál í almenna rúminum. At hava góðan hugburð til málið er at stuðla hvør øðrum. Og her er tað, at móðurmálsdagurin kann seta mál og málrøkt í hásæti í nakrar dagar, sum gera okkum øll til­vitað um móðurmálið og tess týdning. Í Miðlahúsinum vilja vit fegin hava móðurmálsdagin – um ikki við lóg, so uttan lóg. Vit taka tí meir­i­lutan í mentanarnevndini upp á orðið og bjóða okkum aft­ur at vera við til at skipa fyri móður­ málsdegnum 25. mars í 2015. 200 ára dagurin hjá Hammers­ haimb í 2019 er eitt gylt høvi at varpa serligt ljós á móðurmálið. Hann hevur uppiborið heiðurin – og okkum øllum tørvar ein slíkan dag. Vit bjóða okkum fram at skipa fyri móðurmálsdegnum Vilja hava móðurmálsdag Kringvarp Føroya gevur nú út allar 13 partarnir í røðini “Minnist tú enn”.  Umframt sjálvar sendingarnar eru eis­ ini eykafløgur og bók­lingar lagdir við sum framíhjá ágóði.  Á serstakari DVD-fløgu eru í alt 40 tónleikaframførslur savn­aðar. Talan er um bein­ leið­is framførslur í sjón­varps­ sendingum og ser­lig sjón­ bandsløg, sum Kring­varpið og onnur hava framleitt. Á aðrari fløgu eru í alt tjúgu sangir savnaðir. Hetta er bæði savnsgull úr útvarpskjallarinum og sang­ ir, sum  higartil hava ljóm­ að av plátuspælarum og kassettu­bandsspælarum, men sum ikki eru komnir undir fløgugeislar fyrr enn nú. Harumframt eru eisini í alt tríggir bóklingar við fjøl­ broyttum innihaldi lagdir við. Stór verkætlan Sendirøðin "Minnist tú enn" er ein av teimum heilt drúgvu hjá Kringvarpi Før­ oya. Byrjað var í 2010, tá ið fimm partar vórðu gjørdir. Hildið varð fram í 2013, tá átta partar vórðu gjørdir aftrat. Sendirøðina, sum lýsir rútmisku musikksøguna í Føroyum í hálva øld, hava Suni Merkistein og Hans Petur Hansen sett saman. Aftrat teimum hava Jón McBirnie, Finnur Hansen og Brian Samson mannað tað fasta framleiðsluliðið. Í trettan sendingum verð­ ur gongdin innan fólksliga undirhaldstónleikin í Før­ oy­um lýst frá miðskeiðis í 50-árunum og fram í nýggju øldina.  Nógv spennandi hend­ir á leiðini. Tey rák í musikkinum, sum birtast úti í heimi, fáa sum frá líður ein føroyskan búna. Frá teimum romantisku føroysku sang­ unum í 50-árunum til beat­tón­leikin í 60-unum, fólka­tónleikin, poppin og Perlu­jazzin í 70-unum, tann lívs­káta blandingspoppin í 80-unum, tungmálmin og Prix Føroyar í 90-unum, og altjóða frambrotini eftir alda­mótið, verður farið  á eina ógloymandi ferð inn í fólksliga føroyska mentan, sum vekir kær minni. Við skiftandi tíðarmyndum verð­ ur tónleikasøgan rammað inn. Eitt útgávuátak verður í Reinsarínum fríggjadagin 12. desember kl. 16.00. Tónleikasøga út á dvd Føroyskt í danskari jólabók Lætt og Leskiligt síða 10-11 Menning heldur enn stagnatión Jens L. Thomsen Mentan síða 4-5 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Veðrið sunnudagin og mánadagin: Sunnudagin upp í hvassan vind av útsynningi og ælingur, partvís kavi, mánadagin minni vindur av vestri og yvirhøvur turt. Hitin millum 1 og 5 stig. Veðrið hósmorgunin: Eitt djúpt lágtrýst, 958 hPa. í landnyrðing úr Føroyum stendur mestsum í stað og grynnist. Veðrið fríggjanáttina: Lágtrýstið í landnyrðing úr Føroyum grynnist spakuliga. Petur Skeel Jacobsen greiðir frá um veðrið Seinnapartin: Hvassur vindur upp í skrið av norði og kavaælingur. Hitin millum 1 og 4 stig. L F LEYGARDAGIN HÓSDAG FRÍGGJADAGIN 15-20 m/s 20-25 m/s 20-25 m/s 15-20 m/s 20-25 m/s 20-25 m/s Skrið ella stormur av norði og kavaælingur. Hitalagið um frostmarkið. Hann minkar vindin niður í frískan vind av vestri og útsynningi og yvirhøvur turt. Hitin millum 4 og 7 stig.