mánadagur 15. desember 2014síða 18

2 nr. 10 I 15. desember 2014 Vinnublaðið hjá Miðlahúsinum Serblað frá Sosialinum Ábyrgd: Eirikur Lindenskov Myndir: Álvur Haraldsen snið og umbróting: Pætur Eyðunsson Jensen, sosialurin Vinnan hesaferð setir sjóneykuna á oljunýtlsuna og oljuprísirnar. Seinastu tíðina eru oljuprísirnir falnir munandi, og meðan summi fegnast um tað, er tað ein vansi hjá øðrum. Serfrøðingur roknar við, at fallið í oljuprísinum er stokkutur hiti. Vit viðgera eisini, hví oljuprísirnir í Føroyum bera seg soleiðs at, sum teir gera. Vinnan hesuferð... tað hendir... Føroyar leiða sam­ ráðingar Hesa vikuna er annað samráðingar­ umfar um svartkjaft og norð­havs­ sild í London. Semjurnar um svartkjaft og norð­havssild vórðu sagdar úr gildi á samráðingarfundum í London ávikavist 13. oktober 2014 og 18. oktober 2012. Sostatt skal sam­ ráðast um nýggjar semjur fyri báðar stovnarnar. Føroyar hava for­mans­ skapin í samráðingunum um svart­ kjaft, norðhavssild og makrel, og skipar føroyska samráð­ingartoymið sostatt fyri sam­ráð­ingar­fundunum í London næstu dagarnar. Byrjað varð við samráðingum um svartkjaft mánamorgun 15. desember, tá alfundur varð. Eftir hendan fundin varð sendileiðara­ fundur. Síðani fara Føroyar at hava tvíliðaðar fundir við ES, Ísland, Noreg og Russland hvør sær. Russland er við á báðum sam­ráð­ ingar­fundum, hóast Russland bert er strandar­land í norð­havs­sildini. Samráðingarnar um norð­havs­ sild verða skipaðar eftir sama leisti sum samráðingarnar um svartkjaft, og byrja mikumorgun 17. desember. Á dagsskránni fyri báðar stovnarnar eru millum annað samráðingar um nýtt býti og heildarkvotu fyri 2015. Í føroysku sendinevndini eru umframt føroyska sam­ráðingar­ toymið, eisini sendistovan í London, Felagið Nótaskip og Føroya Reiðarafelag. Oljunýtslan minkast 45.000 tons ambært álitinum um orku­ politikk, sum Føroyar hava bundið seg at fylgja, skal árliga olju­nýtslan minka við 45.000 tonsum. Tað kom fram í kjak­ sending á Rás2 í farnu viku.  Kári Mortensen, leiðari á orkudeildini hjá Jarðfeingi vísir á, at tey eru í einari margháttligari støðu. – Tað er eitt slag av einum dilemma. Vit hava sum okkara aðaluppgávu bæði at leita eftir olju, umframt at gera alt fyri ikki at brúka hana, sigur hann.  Kári vísir á, at í løtuni liggur samlaða føroyska oljunýtslan um 200-250.000 tons um árið, alt eftir hvørt off-shore oljunýtslan verður tikin við. Hendan oljunýtslan skal tálmast sambært almenna orkupolitikkinum hjá landinum, við støði í áliti um orkupolitikk frá 2009. – Løgting og landsstýri hava við hesum bundið seg til ein veðurlags politikk. Tað inniber, at árliga oljunýtslan skal minka við 45.000 tonsum, í tíðarskeiðinum frá 2005 til 2020. Tað eru longu um 15-16.000 tons, sum verða spard árliga vegna tær 18 vind­ myllurnar, ið SEV hevur sett upp. So vit hava fimm ár at minka við 30.000 tonsum afturat, sigur leiðarin á orkudeildini hjá Jarðfeingi. Tó at hann heldur nógv vera ósamd við sær, so er Kári Mortensen bjartskygdur um útlitini at røkka málinum um at tálma árligu føroysku oljunýtsluna við 45.000 tonsum. – Tað síggi eg ljóst upp á, hóast nógv ikki eru samd við mær í tí. Tá ið vit fyrst eru farin í holt við at elektrifiserað orkunýtsluna í Føroyum, so fara vit at spara upp aftur fleiri enn teir 45.000 litrarnar av olju um árið, sigur hann. Hann vísir á heildarætlanina úr lands­stýr­ inum fyri el-orku frá 2011, sum sigur, at orkan í størri mun skal leggjast yvir á el. – Heildarætlanin sigur, at vit skulu økja um orkuframleiðsluna úr varandi orkukeldum og fáa flutt so nógv av orkunýtsluni sum møgu­ligt yvir á elorku, sigur Kári Mortensen. S Føroyar hava í bundið seg til at minka oljunýtsluna við 45.000 tonsum komandi árini Mortan Østerø Grøn orka skal fylla enn meira í føroysku orkunýtsluni