mánadagur 22. desember 2014síða 2

Mánadagur 22. desember 2014 · Nr. 146 MÁNADAGSBLAÐIÐ Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Eirikur Lindenskov Redaktiónin red@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tekniska deild t@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Dagsins redaktørur: Eyðun Klakstein Jólaborðhaldið fyri børn hjá sløkk i liðs monn unum bleiv nak að órógvað í gjár, tá sløkki - lið ið bráð liga varð boð sent til eini set hús á Dala veg num í Havn. Sum vanligt er, tá sløkki- liðið skipar fyri jóla borð- haldi fyri børnum sløkki- liðs manna, vóru børn og sløkki liðs menn farin at leita eftir jólamanninum. Sein- ast nakar hoyrdi frá hon um, var hann staddur í nýggju vindmyllulundini hjá SEV í Húsahaga. Sløkki liðs bil ar nir fóru tí við útrykningi koyr- andi niðan eftir oyggj ar veg- num at leita eftir jóla manni- num. Teir vóru tó ikki meiri enn komn ir aftur á brandstøðina, so gekk alarmurin og ein frá boð an kom, um ein eldsbruna á Dalavegnum í Havn. Tá var einki at gera, uttan at lata borðhald verða borð hald, leypa í bilarnar og koma sær oman í býin skjót- ast gjørligt. Sum in.fo skrivaði í gjár, var talan um eitt kertiljós, ið hevði fest eld í einar gardinur í einum vindeygaskarmi. Lukku tíð varnaðust fólk elds brun an tíðliga og fingu boð sent sløkkiliðnum. Skað- in gjørdist tí nógv minni um fatandi, enn hann kundi ver ið vorðin. Nakað av royk- skaða kom á húsini, men eld- skað in var lítil og eingin, tó at tað var vorðið nakað svart uppi undir loftinum. Av brandstøðini siga tey, at tíbetur varnaðust fólk eldin so tíðliga, og tí varð skaðin avmarkaður. Har- um framt hjálpti tað væl, at all ir tøkir mans longu vóru á brand støðini og klárir at leypa avstað. Innsatsleiðarin sig ur, at vanliga nýta menn eini fýra minuttir at koyra nið an á brandstøðina, men í gjár vóru teir jú longu á støð- ini. Annars minna tey á brand støðini enn einaferð á, hvussu týdningarmikið tað er, at halda eyguni við ker ti- ljós unum. Serliga umráðandi er tað hesa tíðina, tá fólk hava úr at gera, og nógv tess- vegna eru strongd og í tíðar- neyð. Tí tað er nettupp í strongd u m løtum, at tað er skjótt at gloyma, minna tey á brandstøðini á. Friður á jørð og í menniskjum góður tokki er kjarnin í jólaboðskapinum. Tá ið tað verður roknað við friði og góð um tokka, skerst ikki burtur, at tað kennist serliga eymt og kiksað, tá ið tað á jólum er lítil friður og nógvur ófriður. Tíbetur verður tað ofta gjørt nógv fyri, at tað á jólum skal vera frið ur, og vápnahvíld á jólum er vorð in kent hugtak, sum er hund- rað ára gamalt. Tiltikin er jólafriðurin í 1914, tá ið fyrri heimsbardagi annars leikaði á. Royndirnar fyri hundrað árum síðani bóru við sær, at tað eisini seinni hava verið vápnahvíldir á jól um, um enn tær ikki hava verið í sama mun sum fyri hundrað árum síðani, og jólini í 1914 hava verið íblást ur til søgur, sangir og filmar og so nógv annað. Undir fyrra heimsbardaga var vestur mótið úr Lorraine í suðri og norð ur til Ermasund. Skotgravirnar og píka tráðurin vóru avgerandi fyri báð ar partar, tá ið knattstøðurnar skuldu varðveitast í síðsta stóra kríg num, áðrenn flogførini av álvara vórðu krígsamboð. Upp undir jólini varð ógvuliga kalt, og tað var alt annað enn huga- ligt í skotgrøvunum. Tað var so mikið stutt millum fígg inda legur- nar, at tað bar pørtunum til at rópa ímillum og harvið at háða og niður- gera hvønn annan. Men á jólum vitjaði friðurin og góði tokkin á hermótinum, har tað var avkavað. Stóri dagurin hjá týskarum var og er jólaaftan, og tá kveiktu teir ljós og fóru at syng- ja Stille Nacht. Hetta sóu og hoyr- du bretarnir. Hjá teimum var og er stóri dagurin jóladagur. Teir svaraðu aftur við at syngja O Come All Ye Faithful, og jólaaftan og jóla nátt varð vápnahvíld og sálma sang ur. Nakrar tímar frammanundan var hetta púra óhugsandi, men teir, sum vóru á vígvøllinum, vóru vitni til og fingu lut í friðinum og góða tokka num, og tað eru fleiri søgur um, at teir fóru úr skotgrøvunum og gingu fram á vígvøllin, har teir ynsktu hvørjum øðrum eini gleðilig jól. Nógv brøv eru frá teimum, ið vóru hjástaddir, og sum greiða frá um hesi minnisríku jólini, tá ið friðurin og góði tokkin vunnu. Vápna hvíldin gav hermonnunum kær komið høvi at koma fyri seg og eisini at fara út á vígvøllin eftir teimum, sum vóru falnir, og at syrgja fyri, at teir fingu eina heiður liga jarðarferð. Tað er raðið at draga paralell frá hesi framúr søguni og til okkara gerandis dag. Við vónini um frið á fold og góðan tokka í menniskjum ynsk ja vit viðskiftafólkum okkara og øllum føroyingum eini gleðilig jól. Vápnahvíld á jólum er vorðin kent hugtak JÓLAFRIÐURIN ER TILTIKIN Brandmenn máttu rýma úr jólaveitslu Sjálv- andi ert tú nak að ser- ligt JÓLABLAÐIÐ S 16-17 Heldur jól í Mek- siko JÓLABLAÐIÐ S 8-9 Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Jóladag Gul til stívt andøvsgul av norði, seinni av ymsum ættum, 5-10 m/sek. Skýggjað og eitt skifti kavaæl. Hitin um frostmarkið. Í kvøld og nátt 3-8 m/sek av útnyðringi ella landsynningi. Turt og niður í 4 kuldastig. Annan jóladag Andøvsgul upp í ein strúk av suðri og landsynningi, 8-13 m/sek. Turt og nakað av sól, men seinni skýggjað. Hitin millum 2-5 stig. Í nátt regn og vaksandi vindur av landsynningi, 13-18 m/sek. Hitin um 5 stig. Seinnapartin: Minkandi til stívt andøvsgul upp í hvassan vind. Ælingur og skýggjað og hitin um 3 og 6 stig. Í nátt váta- ella kavaslettingur. Hitin um frostmarkið og upp í 4 stig. n l u JÓLAAFTAN MÁNADAG TÝSDAG 10-15 m/s 10-15 m/s 8-12 m/s 10-15 m/s 10-15 m/s 8-12 m/s Stívt andøvsgul upp í hvassan vind av suðri og útsynningi, 10 til 15 m/s við nógvum regni, vátaslettingi ella kavaælingi. Hitin um 1 og 5 stig. Í nátt millum frostmarkið og 4 hitastig. Andøvsgul upp í ein strúk, 8-12 m/sek av norði og landnyðringi, minkandi út á dagin, 5-10 m/ sek. Okkurt kava- ella heglingsæl. Hitin millum 1 og 4 stig. Í nátt niður í 5 kuldastig.