mánadagur 22. desember 2014síða 4

Mánadagur 22. desember 2014 · Nr. 146 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Privatiseringin næstan steðgað Alt sum eitur einskiljing í Føroyum er steðgað. Tí kemur uppskotið um FT Net nú, sigur formaðurin í Framsókn Privatiseringin av almennu fyri­tøkunum í Føroyum er heilt steðgað í løtuni og hev­ ur verið tað í fleiri ár. Tað er orsøkin til, at Fram­ sókn nú hevur lagt eitt upp­ skot fyri Løgtingið til sam­ tykt­ar um leggja tað sum eit­ur FT NET í eitt alment fe­lag. Hetta fyri at økja kapp­ ing­ina á samskiftis- og fjar­ skift­is­økinum. – Tað hevur veirð ein til­ gongd fyrr til at hetta verður gjørt, men alt steðgaði upp. Tí halda vit tað vera skila­ gott at koma framaftur við hesum nú, sigur Poul Mich­ el­sen, Framsókn. Hann sigur,at flokkuri hev­ur tosað við fleiri, sum arb­eiða á økinum og har halda tey framvegis, at FT Net eigur at vera eitt alment felag, sum virkar óheft av Føroya Tele og veitir tænastur til øll feløg, sum vilja virka á samskiftis- og fjarskiftisøkinum. Í Íslandi er hetta broytt og tað hevur havt við sær, at kappingin er vorðin munandi harðari og tænasturnar til kundarnar eru vorðnar alsamt betri. -Eg haldi, at FT Net skal vera eitt alment felag, tí almennu Føroyar hava saman við kundunum goldikð fyri alt kopar sum liggur í jørðini. Hetta var gjørt í seksti- og sjeyti árunum og tí gevur tað ein góðan rakstur nú. Hin­veg­ in haldi eg, at tað er skila­ gott um Føroya Tele verð­ur einskilt, sigur Poul Mich­el­ sen. Hann ásannar,a t tað í hes­u­m valskeiðinum hevur ver­ið torført hjá andstøðuni at fáa uppskot ígjøgnum, men vónar at hetta uppskotið fær aður lagnu. – Í minsta lagi vóna vit, at hetta fer at vekja kjakið um einskiljingarnar uppaftur, sigur Poul Michelsen. Gudny Langgaard, stjóri í Vodafone: – Vit taka fult undir við uppskotinum hjá Framsókn Taka fult undir við Fram­ sókn-upp­ skotin­um Vodafone tekur fult undir við uppskotinum hjá Framsókn um at skilja FT Net frá Føroya Tele. – Fyri okkum hevur tað størst týdning um FT verður skilt frá Føroya Tele í praksis. Tað vil siga, at arb­eið­ið, sum FT Net ger verð­ur eins nógv til okk­ara, sum til Føroya Tele, sigur Gudny Lang­ gaard, stjóri í Vodafone. Hon vísir til Íslands, har talan var um ein funktionellan skilna mill­um netfelagið og tele­felagið. Í løtuni er tað so­ leið­is, at FT Net húsast sam­an við Føroya Tele og stjórin í Føroya Tele er nevnddarformaður í nevnd­ini fyri FT Net. Formliga er FT Net eisini eitt dóttirfelag í kon­sernini Føroya Tele elle TFL. – Helst er tað rætt­ ast, at FT Net verður lagt í eitt alment parta­felag, men fyri okk­um hevði tað havt al­stór­an týdnign um FT Net funktionelt verður loyst frá Føroya Tele, sum skjótast, sigur Gudny langgaard. Framsókn hevur lagt uppskot fyri Løgtingið um at leggja FT Net í eitt sjálvstøðugt alment parta­felag. Hetta fyri at økja um kappingina og betra um samskiftis- og fjar­skiftis­tænasturnar. Tíðindi Kappingin má herðast á fjarskiftisøkinum Fjarskiftisnetið eigur at verða lagt í eitt alment felag, sum er óheft av fjarskiftisfyritøkunum í Føroyum, mælir Framsókn til í uppskoti til samtyktar Árni Gregersen Kappingin á fjar­skift­is­øk­in­ um eigur at verða økt. Tað fer at gagna kundunum hjá sam­skift­is­fyritøkunum, sum eru einstaklignar, fyritøkur og stovnar í Føroyum. Tað mælir Framsókn til í einum uppskoti, sum flokk­ ur­in legði fyri Løg­ting­ið, nú beint áðrenn tingið fór í jóla­ frí. Stutt sagt gongur upp­ skot­ið út uppá, at tele- og sam­skift­is­netið í Føroyum, sum í løtunui verður rikið av FT Net verður lagt í eitt heilt sjálv­støðugt alment parta­fe­ lag, sum onki hevur við Før­ oya Tele at gera. Sum er er FT-Net eitt dótt­ir­felag hjá Føroya Tele. FT veitir tænastur og rekur ein­asta fjarskiftisnet, sum er í Føroyum. Felagið veitir tæn­ast­ur til Føroya Tele, Elek­tron og Vodafone. – Um landsstýrið eina­ ferð ætlar at einskilja Før­ oya Tele, eru flestu ser­frøð­ ingar samdir um, at land­ið ikki skal selja virk­sem­ið í FT Net eisini, men varð­veita virksemið í einum al­menn­ um felag. Skilvísið í hesum er, at eitt privat monopol er munandi verri fyri kapp­ing­ ina enn eitt alment monopol. – Við at leggja ognar­rætt­ in, rakst­ur­in og um­sit­ing­ina av al­menna fjar­skift­is­kerv­ inum í eitt sjálvstøðugt al­ ment fe­lag, er sostatt eisini klárt at einskilja Føroya Tele, um og tá tað skuldi verðið aktu­elt, sig­ur Framsókn í við­merk­ing­un­um til upp­ skot­ið til sam­tyktar. Kappingarforðing Áður hava aðrar fyritøkur á telemarknaðinum víst á, at tað er ein forðing fyri frí­ari kapping, at ein av veit­ar­un­ um á marknaðinum hevur ser­ligt tilknýti til FT Net. FT er eitt felag undir Før­ oya Tele og tað er so­leið­ is, at stjórin í Føroya Tele, Kristian Davidsen, er nevnd­ ar­for­mað­ur í FT Net. Tað vil siga, at stjórin í FT Net vísir beinleiðis til stjór­ an í Føroya Tele, sum altso er formaður í nevndini í FT Net. Í uppskotinum til sam­ tykt­ar vísir Framsókn til eitt skriv, sums tjórarnir í Elek­tron og í Vodafon hava gjørt. Teir mæla har til, at far­ið verður aftur undir at einskilja Føroya Tele og at FT Net verður lagt í eitt al­ ment partafelag. Teir mæla til at restin av konsernini verð­ur seld privatum íleggj­ ar­um, tí hetta fer eftir teirra meting at geva bestu kapp­ ing­ina á fjarskiftis- og sam­ skift­is­økinum. Einskiljing Stjórnir báðir í Elektron og Voda­fone skutu upp fyri nøkr­um árum síðani, at hend­ir tað, at tað dregur út við einskiljingini, so eigur kort­ini beinanvegin at verða gjørd ein reel sundurskiljing av FT Net og restini av fyri­ tøk­uni Føroya Tele. – Hetta fer at vera ein eff­ ekt­ivur máti at loysa kapp­ ing­artrupulleikarnar uppá á kop­ar og breiðbandsøkinum go fer at geva eina javnbjóðir at­gongd til undirstøðikervið, siga teir í einum skrivi. – Kappingin á kunningar- og samskiftisøkinum í Før­ oy­um er nógv tarnað av, at ein av veitarunum av sam­ skift­is­loysnum á markn­að­ in­um eigur og hevur fult tamarhald á almenna fjar­ skift­is­kervinum, sum í dag liggur í jørð­ini sum kop­ar og fip­ur­kað­al­ar, sum tað er um­ ráð­andi fyri all­ar veit­ar­ar­nar at fáa lætta og bí­liga atgongd til, skrivar Fram­sókn í við­ merk­ing­unum til uppskotið. Bein­leiðis tilmæli Í skrivinum til kapp­ing­ar­ráð­ ið, sum táverandi stjórarnir í Voda­fone og Elektron, Bjarni A. Bjarnason og Niels Chr. Nols­øe, sendu, stendur at teir mæla til: • At landið flytir FT Net frá at vera ddóttirfelag til sjálvstøðugt alment felag • At nevndin í FT Net verð­ ur vald óheft av áhuga­ málum hjá veitarum • AT FT Net og Føroya Tele ikki húsast í sama húsi • AT FT Net ikki kappast við sínar kundar, sum eru veitarar til enda­brúk­ ar­ar­nar. Bæði Framsókn og Elektron og Vodafone siga harafturat, at krøvini eru vaksandi á breið­bands­økinum, bæði til góðsku og kapasitet. Víst verður til, at íløg­ur­ nar til kopar vóru gjørdar í seksti- og sjeytiárunum. Tað ger, at raksturin í dag av júst hes­um partinum er lágur og eigur tí at geva øllum veit­ar­ un­um ein fyrimun – ikki bert Før­oya Tele. Rákið er vent Føroya Tele heldur ikki tað er skilagott, at FT Net verð­ur tikið burtur úr kon­ sern­ini. Tað sigur stjórin í Føroya Tele og nevnd­ ar­for­maðurin í FT Net Kristi­an Davidsen. – Sjálvandi er tað so­ leið­is, at okkara kapp­ing­ ar­neyti vil hava, at FT Net verður tikið burturúr kon­ sern­ini, men vit halda ikki at tað er skilagott, sigur stjór­in í Føroya Tele. Hann vísir á, at rákið er vent. Í Danmark hava stór fe­løg lagt netini saman og tvey av stóru feløgunum verða løgd saman, tí tey meta danska marknaðin vera ov lítlan. – Vit síggja eisini her hjá okkum, at á mobil­ markn­að­inum hava vit tvey net, men kortini eru prís­ir­nir nógv hægri her enn í størri londum sigur Kristi­an Davidsen. – Stórdriftsfyrimunir­ nir eru munandi størri enn tað, sum kemur burturúr at skilja alt sundur í smáar eind­ir, sigur hann. Hann leggur afturat, at Føroya Tele er eins tór fyri­tøka í Føroyum, men líka so skjótt farið verður út­um landoddarnar, so er tal­an um ein evarska lítla fyri­tøku.