hósdagur 8. januar 2015síða 2

Í blaðnum... Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Grafiskt snið/layout: Pætur Eyðunsson Jensen Uppseting: Sosialurin, tekniska deild Prent: Prentmiðstøðin Miðlahúsið: Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Vikuskiftisredaktørar Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Lýsingar Frida Mellemgaard, lýsingasamskipari lysing@sosialurin.fo tel. 341826 Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo 9. januar 2015 Óhugnaliga álopið á redaktiónina hjá franska blaðnum Charlie Hebdo í París miku­dagin, sum kostaði 10 av starvs­fólkunum fólkum lívið, var ein roynd hjá víðgongdum kreftum at steðga satirublaðnum, sum við keipu­tekningum vísir veruleikan soleiðis, sum tey á blaðnum síggja hann. Men talan var ikki bara um eina and­stygg­ iliga yvirgangsatsókn við avrætting av blað­teknarum og løgreglufólki. Tí atsóknin var eitt álop á tað mest grundleggjandi undir okkara fólkaræði – eitt álop og talufrælsið. Vit sóu somu óhugnaligu og manna­ vondsku atferð í sambandi við rokið um Muhammed-tekningarnar hjá Jyllands- Posten á sinni. Tá sóu vit eisini, hvussu manna­fíggindarligt islamiskir funda­menta­ listar svaraðu aftur – á sama hátt, sum feigdar­menninir í París mikudagin. Á Facebook sóust hósdagin upptøkur av tveimum svartklæddum monnum, sum nær­kaðust einum særdum løgreglumanni, ið lá á vegnum. Løgreglumaðurin rørdi seg, tá annar av teimum svartkløddu ísakaldur fór yvir til hansara og skeyt hann í høvdið. Óndari kunnu menniskju ikki vera. Sam­kensluynski streyma úr øllum heim­inum til París. Allur heimurin øsir seg ímóti hjartaleysu ræðuskítunum, sum framdu illgerðina. Men samljóðandi er eis­ini boðskapurin, at vit skulu halda fast við frælsa og opna samfelagið, har vit frítt kunnu seta fram okkara sjónarmið. Gera vit ikki tað, skapa vit eitt eftir­lits­ samfelag, har politikarar og tey, ið bera sínar hugsanir fram, skulu hava lívverju – ein politistat, har sjónarmið bara kunnu berast fram undir verju. Tað vilja vit ikki. Spurningurin er, hvussu nógv vit kunnu skerja hesi rættindi, um vit framhaldandi skulu kalla okkum fólkaræði. Markið er talufrælsið. Mongu ljótu viðmerkingarnar, sum vit hava sæð á sosialu miðlunum seinastu dagarnar – eisini í kjalarvørrinum av nýggjársrøðu løgmans, eru hinu megin tað markið. Vit skulu hava eitt vakið eyga við víðgongdu kreftunum, sum ikki skulu sleppa at kúga okkara fólkaræði. At kjak um fremmandafólk mangan er ótespiligt sæst javnan – serliga á sosialu miðlunum Soleiðis hevur eisini verið fyrstu dagarnar av hesum árinum – síðani løgmaður bar fram boðskapin um moralsku skyldu okkara at hjálpa fólki í neyð. Vit kenna sjónarmiðini, sum vónandi siga meira um tey, ið bera tey fram, enn um okkum sum fólk og tjóð. Men tá tveir fakfelagsleiðarar í Havn fara upp á barrikadurnar við fremmanda­ hatskum sjónarmiðum, tá átti onkur klokka at ringt. Tað sigur seg sjálvt, at øll skulu halda landsins lógir, og eingin tosar um »at lata slúsur upp«. Løgmaður mælti, at vit skulu vísa okkara moralsku skyldu við at hjálpa fólki í neyð. Tað mátti ikki verið ov mikið fyri fakfelagsleiðarar í Havn. Heldur skuldu teir mælt okkurt vísari, enn at muta ímóti góðynski løgmans um at vísa næstra­ kærleika í verki. Ársins fyrsta vikuskiftisblað er nú á gøtuni – og sum lesarin leggur til merkis, er blaðið latið í nýggjan ham. Við at leggja størri dent á »Vikuskifti« vilja vit við blaðnum útbyggja vikuskiftispartin, har vit eitt nú hitta fólk, ið hava verið fyri ymsum hendingum, fara meira aftur um søgur og seta mál í annað perspektiv, enn vit vanliga síggja. Hóast vikuskiftisblaðið hevur verið væl umtókt, so halda vit, at ávísar broytingar vóru neyðugar, og tí hava vit valt at taka aðrar tættir við, so sum temagreinar, orðadrátt og afturhvarv. Blaðið »Mentan« verður enn sum áður í blaðum eina ferð um mánaðin. Talufrælsi í hásæti Vísið heldur næstrakærleika Vikuskifti í nýggjum hami Upp á barrikadurnar miðlahúsið so segði hann... Les eisini blaðið á telefonini »Tað eru ikki øll av teimum, sum ganga við eini hondgranat innan fyri jakkan« Skal samkyndleiki lóggevast inn í fólkaskúlan? Les orðadrátt á síðu 20-21 Komið og ballið okkum meira Tíðargrein á síðu 17 Føroyingar gera vart við seg í donskum sjón­ varps­kappingum Les síðu 22-23 Visti tú? At upp í 50 tíðinda­ greinar kunnu lesast á in.fo um døgnið Oddagrein Eirikur Lindenskov blaðstjóri Kaj Leo Holm Johannesen, løgmaður um flóttafólk í kjaki á Rás2 mikudagin HA N DV E R K SÍ ÐA N 1 9 7 9 Mika bleiv bert seks Mánaðir vikuskiftisblaðið hjá miðlahúsinum árg. 89 ...gott vikuskifti 9. januar 2015 Blaðnr. 3 Skal samkyndleiki á skúlaskrá? s20-21 Vildu ynskt betri hjálp frá tí almenna perSónSSøga s6-8 Helen og Gunnar Orðadráttur Bankaránið í ‘85 Nýggj samrøða: eg gjørdi tað ikki fyri pengarnar afturhVarV s26-28 tema Børn og tøkni s10-15 Frakland: Blóðugt álop á talufrælsið s24-25