týsdagur 13. januar 2015síða 18

Mikudagur 14. mikudagur 2015 · Nr. 5 18 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 vóru úti, kom eldur í skipið, og Archiebald bleiv saman við restini av manningini flog­in heim, so yrkisleiðin sum sjómaður varð stutt. Ikki pláss fyri hand­ ligum næmingum Tá Archiebald var liðugur við fólkaskúlan, var hann skúla­troyttur. Skúlin var alt annað enn musiskur, og pláss var ikki fyri Archiebald, sum hevði nógv handalig áhuga­ mál. Hann greiðir, frá at hjá honum hevur altíð verið nemmast at forklárað seg sjál­v­an gjøgnum tekningar. – Eg havi altíð havt tað so­leiðis, at tá eg skal siga frá, so tekni eg. Tað e, sum er í trimum dimensjónum í orð­ um, sigur hann. Tó minnist hann gleðiliga aftur á Ib, sum var ein dansk­ ur lærari, ið undirvísti flokk­ inum eitt tíðarskeið. Ofta var ein tími har næm­ingarnir sluppu at tekna ella annað, tá lærarin rættaði stílar. Tá vóru næmingarnir sleptir upp á fjall, og gjørdu tað teimum lystu. Men so­leiðis var ikki hjá Ib. – Hann kravdi at vit skap­ aðu og teknaðu í álvara. Tað plagdi ikki at vera seriøst, men hjá Ib var tað. Tá skuldu vit læra at tekna, og hann undirvísti í tí. Tá bleiv tað knapp­liga stuttligt at ganga í skúla, sigur Archiebald ágrýt­in. Archiebald hevur sterkar meiningar um fólkaskúlan og sigur, at ofta verða lærarar firtnir, tá hann tosar um tær. – Eg haldi, at skúlin er ov fýrkantaður! Tey sum er meir handlig fella ímillum, og til endans útbúgva vit bara bókliga vegin. Og so spyrja vit, hví tey kreativu ofta fara av landinum! Sigur hann. Men, leggur hann afturat, um tær dámar skipanina, sum hon er, og hevur gingið 10 ár í fólkaskúla, síðani mið­ náms­skúla, og síðani lærara­ skúla, so verður tú trong­ skygdur. Hann heldur tó, at skipanin er nógv batnað, síðani hann gekk í skúla. Fyrr var umhvørvið happandi, og lærarin minni námsligur. Í dag er betri samband millum lærara og næming, hóast tað enn ikki er gott pláss fyri tí meir hándliga næminginum. Abbi Archiebald læs nógv­ ar bøkur og hevði eitt so­ kallað »harrarúm« við leður­ stólum, opnum eldstaði og bókum frá gólvi til lofts. Har roykti hann pípu og sigar ímeðan hann kunnaði sær lær­dóm. Í harrarúminum vóru fleiri nýggjar bøkur við myndum av rúmdini. Vitanin í hesum bókunum var nýggj og dagførd, í mun til bøkurnar í skúlanum, sum ofta ikki var dagførd. – Einaferð fór eg at lesa eina av hesum bókunum - ikki tí innihaldið var so áhug­avert, men tí myndirnar vóru so flottar. Eg læs meir og meir um innihaldið eis­ ini, tí eg vildi vita meir um máln­ingarnar, og av tí sama varð eg meir hugtikin av per­ sónunum í bókini. Einaferð fáa vit ein stíl fyri, og eg valdi at skriva stílin um hesa tjúkku bókina eg hevði lisið. Eg haldi lærarin var ikki sørt kløkkur, at eg knappliga lut­ tók í arbeiðinum, og eg fekk eitt avbera gott skoðsmál eisini. Eg var tó taktiskur, og brúkti sama stílin umaftur í dons­kum, og umsetti hann. Tá fekk eg botn skoðsmál, og dansktlærarin sigur við meg, at eg skal ikki skriva av. Hann trúði ikki uppá at eg hevði skrivað stílin, sigur Archiebald. Bóndin við langa hárinum Archiebald er ikki meir enn 18-20 ára gamal, tá hann verð­ ur noyddur at taka sær av garðinum hjá abba sínum, og um tað mundi sá Archibald onki serliga bóndaligur út, við hári næstan niður á al­ bog­arnar. – Tað var ikki serliga bónda­ligt, men eg gjørdi tað, so hóast eg bleiv argaður eitt sindur av vinmonnunum, flenn­ur hann. Garðurin varð festur av Nólsoyar Pálli, og Archie­bald er sjeynda ættar­liðið á Myrkjanoyri. Í dag hevur Archibald um 120 seyðir. – Uppá ein máta setti eg slett ikki spurnartekin við tað at skula taka garðin yvir, tí eg visti, at tað kom fyrr ella seinni, og tá tíðin endiliga kom visti eg, at tað var nú, sigur hann. Í 80'unum fór Archiebald undir at byggja smáttuna Dreyma­sóljuna uppi í dalin­ um undir Hvítubrúgv. Í smátt­uni er ongin streymur og bara brenniovnur og gass­ komfýrur. Hann greiðir frá, at hann valdi at byggja ein ljóðdoyvara. Eitt stað sum sløkti fyri dagliga larminum. Har uppi í smáttuni er ein burtur frá øllum - har er onki sjónvarp ella internet sum órógvar - og tú hoyrir bert náttúruljóð. Archiebald nýtir nógva tíð í smáttuni, og ofta eru vinmenn við. Og tá hann kem­ur heim aftur av ein­ um slíkum túri er tað sum løðarin hevur verið í, og ein orkar betur vanliga ger­andis­ dagin aftur, sigur hann. – Uppá ein ella annan løgnan máta, tá tú steingir allar støj­sendararnar av, so verða allir hesir trupul­leik­ arnir lítis­verdir. Vit hava onk­un­tíð verið dagar har. Himmalin har norðuri er klárari, stjørn­urnar verða týðuligari. Tað dagliga kenn­ ist ofta sum eitt óruddiligt kamar, tí tú samlar so nógvan lort gjøgnum lívið. Tá tú so kemur í eitt slíkt stað, so er tað sum at tú skalt rudda upp í lívinum, og varð­veita tað sum hevur týdn­ing. – Í hæddini hevur tú ikki bert frásjón. Tað sýnist sum sjálvt høvdið klárnar. (Úr bókini Archie/Hanus) annikak@sosialurin.fo meldurin Fyrstu ferð eg vitjaði í Skotlandi sum átta ára gamal, sá eg The Beatles í sjónvarpinum. Hetta var nakað heilt serligt fyri unga drongin, sum ikki var vanur at hoyra popptónleik í føroyska útvarpinum