mánadagur 19. januar 2015síða 2

2 Mánadagur 19. januar 2015 · Nr. 7 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Tíðindi síða 16-17 Mentan heiðrað í Skálavík Henrik Weihe Joesen Greining síða 18-21 Grein­ ing av Sea Shepherd So var stríðið um orðabøkurnar av. Semja er nú um, at tað skal ikki kosta føroyingum – og heldur ikki út­lend­ ingum – at søkja sær mál­kunn­leika í netorðabókum Sprot­ans. Og tað er gott. Sera gott. Tæn­ ast­an, sum Sprotin hevur veitt víð teim­um 13 net­orða­bóku­num og app­ini hev­ur ver­ið fram­úr góð. Hjá skriv­andi fólki er hetta eitt fan­tast­ iskt am­boð, sum eingin kann vera fyri utt­an. Tann, ið dagligia hevur nýtt hesa tæn­astu kann ikki sleppa henni aftur. Tað eru ikki so nógv ár síðani, at ein­astu orða­bøk­ur vóru tær tríggj­ ar millum føroyskt og danskt. Tær vóru eisini góðar, og tær vóru eis­ini nýtbrot – tá. So fer tíð­in við øll­um. Ein teldutøk orða­bóka­tæn­asta kann so ómetaliga nógv meira – og tá vit øll ganga við hvør sínari teldu­tel­ efon upp á okkum, so er app­in eisini so sera hent. Hetta er eitt fantastiskt tiltak, sum vit øll eiga at fegnast um – at nak­að, sum plagdi at vera so turt og keðiligt sum orðabøkur bein­leið­is kann gerast spennandi og menn­ andi hjá øllum at leita í – ann­að­ hvørt á telduni ella í tele­fon­ini. Hetta er av sonnum nýbrot í før­oysk­um málstrevi, sum vil nakað. Jonhard Mikkelsen, stjóri á Sprot­ a­num, var í 2011 heiðraður við Ment­ an­arvirðisløn Landsins fyri sítt verk at geva út bøkur. Vit eiga at fegn­ast um, at vit hava slíkar eld­sálir. Tí tað er slíkur eldhugi, sum nør­ir um málsligu mentan. Stóra orðabókaarbeiðið, sum er savn­að hjá Sprotanum letur tal­ gildu dyrnar upp til fleiri heims­ ins mál – og ikki minst til før­oyska rætt­staving. Frá Svabo og Hamm­ers­ haimb – og frá Kristiani Matras og M. A. Jaocbsen, Jó­annes av Skarði og Jóan Heindriki og hinum slóð­aru­ num eru vit nú bara eitt »klikk« frá røttu stav­set­ingini ella røttu bend­ ing­ini. Og tað er so ómetaliga stórt fyri føroyskt málstrev. Umframt netorðabøkurnar, so er appin hjá Sprotanum eisini sera hent. Hesa eiga øll at heinta sær. Og ikki minst eiga foreldur at vísa børnum á hendan gylta møguleikan altíð at hava orðabókina uppi á sær í telefonini og soleiðis læra at heinta sær vitanina. Løgtingið feldi herfyri uppskot um at gera 25. mars – sum er føði­ dag­ur Hammershaimbs – til móð­ ur­málsdag. Hildið var ikki neyð­ugt at hava fleiri almennar dag­ar, og tá dagurin er hildin fyrr utt­an lóg, so heldur tingið, at tað kann gerast aftur. Dagurin varð hildin í 2012. Tá fjøl­ miðl­ar, Nám, Mentamálaráðið og Mál­nevndin í felag skipaðu fyri. Vit í Miðla­húsinum vilja fegin vera við til at halda dagin aftur í ár. orðabøkur til fólkið Løgreglan í Havn hevur nú tik­ið tað óvanliga stigið at leggja hald á bilin hjá einum bil­før­ara. Tað hendir eftir at sam bil­før­ari, sum bara er 18 ára gamal, er tikin óteljandi ferð­ ir fyri at koyra ávirkaður av rúsdrekka. Hann varð tikin enn ein­ a­ferð í síðstu viku og tá tók løg­regl­an stig til at leggja hald á bilin. Spurningurin um heim­ ild­ina at leggja hald á bilin skuldi kortini til viðgerar hjá løg­frøð­ing­u­num hjá á­kæru­ vald­i­num. Men løgreglan sig­ ur, at har var niðurstøðan, at tað er heimild at leggja hald á bil­in í slíkum førum. Hald verður lagt á bilin fyri at at tryggja at hann ikki koyrir ávirkaður av rús­ drekka einaferð afturat – í hvussu so er ikki í hasum bili­num. Síðani er ætlanin at selja hann á uppiboðið fyri allar bøt­ur­nar, sami bilførari hevur fing­ið fyri øll lógarbrotini, hann hevur framt. Maðurin verður somu­leið­ is ákærdur og tá ið málið fer í rættin, verður endaliga av­ gjørt, hvør revsingin verður. Hava lagt hald á bilin hjá ungum bilførara So kunnu vit hátíðarhalda móðurmálsdagin 2015! Mánanáttina: Eitt djúpt lágtrýst, 964 hPa. eystanfyri Hvarvið fer móti Íslandi. Týsnáttina: Lágtrýstið vestanfyri Ísland stendur í stað og grynnist. Petur Skeel Jacobsen greiðir frá um veðrið Seinnapart: Stívt andøvsgul upp í hvassan vind av suðri og kavi ella vátakavi. Hitalagið millum 0 og +4 stig. mikudag mánadag týsdag 10-15 m/s 8-15 m/s 10-15 m/s 10-15 m/s 8-13 m/s 10-15 m/s Týsdag Stívt andøvsgul upp í hvassan vind av suðri og kavi ella vátakavi. Hitalagið millum 0 og +4 stig. Mikudagin Gul til stívt andøvsgul av land- synn ingi og regn ella vátakavi og hitin millum 1 og 4 stig. Veðrið hósdagin og fríggjadagin: Hósdagin frískur vindur av landsynningi, fríggjadagin upp í hvassan vind. Regn ella vátaslettingur av og á og hitin millum 1 og 5 stig. Týskvøldið 10. februar verður stórt tiltak í Føroyahúsinum, Marianne Clausen til minnis. Hon doyði 17. september 2014, 66 ára gomul. Marianne, sum hevði Húsakórið í 22 ár og gran­skaði í føroyskum kvæða- og vísutónleiki í eitt mann­a­minni, skrivaði eitt satt megnarverk um hetta. Hon dugdi málið, kendi fólk um alt landið, og hon lá sum knívur á hørðum horni at fáa fest alt tað á blað, sum hon hevði funnið fram, gransk­að og greinað. Neyvan hevði nakar annar uttan Marianne lyft hesi byrðu og borið hana heim. Á hátíðarhaldinum fara m.a. Húsakórið og Con Brio kórið, sum Marianne eisini stjórn­aði, at syngja. Maður henn­ara fer við myndum og frá­søgn at lýsa kvinnuna og konuna. Fróði Debes, Magnus Dahl, Lars Østergaard og onnur fara at siga frá dirigentinum, granskaranum og kvinnuni. Eisini verður farið upp á gólv og kingoløg sungin. Marieanne Clausen in memoriam