týsdagur 3. mars 2015síða 10

Mikudagur 4. mars 2015 · Nr. 26 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Tað er ikki so einfalt – Vit kunnu ikki taka toskarhøvd í lastina fyri einar 350.000 krónur, tá hesi taka upp pláss fyri einar 10 miljónir krónur í flaki, sigur Sonny Johannesen, skipari á Ennibergi – Tað líkist ongum, at virðir fyri nógvar miljónir verða tveitt fyri borð hvørt einasta ár, sigur Eirikur á Húsamørk, stjóri á Høvdavirkinum í Leirvík Vilmund Jacobsen Ein dagin herfyri ringdi Sonny Johannesen, skip­ari á Enni­bergi, úr Bar­ents­hav­ in­um og hevði hug at gera við­merk­ing­ar til ætlaninar hjá lands­stýr­is­manninum í fiski­vinnu­mál­um um at lóg­geva høvd og slógv upp á land. – Sjálvandi havi eg einki ímóti, at arbeitt verður fram ímóti, at alt kemur til høldar. Um­borð hjá okkum gera vit fars burtur úr avskurði, eins og vit taka øll rogn heim við. Við full­ari last av flaki, plaga vit at hava eini 20-25 tons av farsi, og í løtuni hava vit stív­liga 25 tons av rognum í last­ini. Skiparin á Ennibergi vísir á, at reiðarin eisini hevur bor­ið upp á mál at seta eina kjálka­maskinu í skipið, men hon er ikki komin. Hildið hev­ur verið, at manningin skal eiga møguleikan at skera sær kjálkar og lippur heim við, sum fleiri eisini gera á túrinum. – Tað er ikki bara sum at siga tað hjá okkum, ið fiska á fjar­leiðum, at taka høvd og slógv heim við. Skulu vit hava eini 250-350 tons av høvd­um í lastini, taka hesi pláss, sum svarar til einar 10 milj­ónir krónur í flaki. Tað sig­ur seg sjálvt, at hetta als ikki hevði verið rentabult fyri skip og manning. Í óðum verkum Sonny Johannesen heldur, at prís­ur­in, sum fáast kann fyri tosk­ar­høvdini, er ov lágur til tess, at hesi kunnu førast heim úr Barentshavinum og geva nakað til skip og mann­ ing. – Tað kostar at frysta høvd­ini, og tað kostar at flyta tey til lands. Tað kostar eis­ini at landa tey, tá skipið kem­ur heim. Spurningurin er tá, hvussu nógv er eftir av sølu­prísinum fyri hálva aðru ella tvær krónur fyri kilo. Tá havt verður í huga, at hesi taka nógv pláss í lastini - og lut­fals­liga lítið fæst fyri tey – kann ikki vera trupult at rokna út, at hetta slett ikki loysir seg, hvørki fyri skip ella manning, sigur Sonny Jo­hanne­sen, sum heldur, at pol­it­iski myndugleiki fyrst eig­ur at kenna umstøðurnar, áðr­enn nakað verður lóg­ar­ kravt í óðum verkum. Hví brúka føroyingar ikki høvdið? Vilmund Jacobsen Tá Høvdavirkið í Leirvík varð kosið at vera Ársins virki í 2005, stóð á forsíðuni í Sosi­alinum: ”Leirvíkingar brúktu høvdið”. Spurningurin er so, um teir, sum standa aftan fyri før­oyska fiskiskipaflotan, í nóg stóran mun hava brúkt høvd­ið síðan henda dag. Stjórin á Høvdavirkinum, Eir­ik­ur á Húsamørk, heldur, at nógv kundi havt verið øðr­vísi hesi árini síðan. Í samrøðu við Kring­varp­ ið herfyri vísti hann á, at tað er skiparin sum ger av, hvat hann gevur manningini ordr­ar til. – Sjálvur eigi eg ein son, sum er við einum av skip­ un­um, ið hava fiskað tosk á Flemish Kap. Tá teir komu heim, høvdu teir 200 tons í lastini, sum annars tek­ur 300 tons. Teir kundu sakt­ ans havt tikið 100 tons av høvd­um við sær. Sjálvt um tað bara eitur tvær krónur fyri kilo, høvdu 100 tons av høvdum givið 200.000 krón­ ur eyka at býta. Hann vísir á, at Høvda­ virk­ið hevði megnað at góðsk­að høvdini, soleiðis at tey tá vórðu verd eina hálva milj­ón. – Í samfelagsvirðum fer ein hálv miljón fyri skeyti – bara henda eina túrin. Hevði livurin so eisini verið tik­in, hevði hon havt eitt út­flutn­ingsvirðið á aðrar 200.000 krónur. Her eru tí­ skil virðir fyri 700.000 krón­ ur, sum bara hetta eina skip­ ið kundi havt tikið við sær til lands. Eirikur á Húsamørk heldur, at tað líkist ongum, at virðir fyri nógvar miljónir krónur verða tveitt fyri borð hvørt ein­asta ár. Hann sigur eisini, at Høvdavirkið megnar at taka ímóti øllum høvdum, sum kunnu førast til lands í Føroyum. – Jú, vit kunnu saktans taka ímóti allari hasari rá­ vøru. Hetta hevði eisini ver­ið við til at stabiliserað virk­semið og gjørt, at vit kanska kundu tikið eini 70 fólk aftrat til arbeiðis Hann vísir á, at um lóg­giv­ið verður, er bert ein spurningur um tíð, til brotasjógvarnir leggja seg, og tað verður vanlig manna­gongd at taka alt við til lands. – Tvær krónur fyri kilo av 20.000 tonsum gevur 40 milj­ón­ir krónur, og eg haldi, at tað burdi verið stuttligari at tikið høvdini í lastina held­ur enn at koyrt tey út aft­ur gjøgnum lensiportrið. Jac­ob Vestergaard hevur sagt, at hann ætlar sær at lóg­geva, soleiðis at meira kem­ur upp á land av høvd­ um og slógvi frá fiski­vinn­uni. – Er hetta einasti møgu­ leiki, so eigur tað at vera gjørt. Vit hava framleitt í 13 ár og hava útflutt fyri stív­ liga eina miljard krónur. Í sama tíðarskeiði hevur fiski­flotin hivað í havið virð­ir fyri umleið sama tal av krónum, leggur stjórin á Høvdavirkinum, Eirikur á Húsa­mørk, aftrat. – Tað er ikki rætt – í óðum verkum – at samtykkja við lóg, at høvd og slógv skulu førast til lands, heldur Sonny Johannesen, skipari á Ennibergi tíðindi – Er lóggeving ein­asti møguleiki, eiga vit at gera tað, heldur Eirikur á Húsa­ mørk, stjóri á Høvda­virkinum í Leirvík