týsdagur 24. mars 2015síða 50
‹ fyrra síða allar 80 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
vika 13 • 23. mars 2015
10
Miðlahúsið
Ókeypis lýsingarblað
myndasavnið
úr savninum hesa vikua
Terji Nielsen
Úr myndasavninum hesa vikuna hava
vit funnið eina mynd av Niels Arge
Galan og tveimum øðrum av limunum
í bólkinum Mold, Kristin Nolsøe Bech
og Una Árting. Myndin er tikin í januar
mánað í 1996. Vit hava hitt Niels Arge
Galan til eitt prát um hesa tíðina og
um tónleikalív hansara sum heild.
Margarinfabrikkin
var stórt framstig
– Handan myndin er tikin inni í venj
ingarhølunum hjá okkum á ovastu
hædd í Margarinfabrikkini. Tað var eitt
stórt framstig fyri okkum, at vit fingu
hesi venjingarhølir, so vit fingu líkinda
umstøður at venja í, greiðir Niels Arge
Galan frá.
Hann sigur, at eitt stórt frambrot
fyri føroyskan rokktónleik var, tá ið tá
táverandi stjórin í Norðurlandahús
inum, Peter Turtschaninoff, í 1993
tók stig til at skipa fyri einari konsert,
sum kallaðist Rock Nátt í Norður
landahúsinum.
– Hann var øgiliga góður við tón
leikalívið í Føroyum. Hetta var fyrsta
rokkkonsertin í Norðurlandahúsinum,
og tað var rættiliga slóðbrótandi,
tí tað var ein stórur pallur við stór
um anleggi og ikki tær vanligu um
støðurnar, ið annars vóru til konsertir
av hesum slag. Tað var heldur ikki frítt,
at nógv fólk vóru eitt sindur ivasom,
at man skipaði fyri slíkum konsertum
í Norðurlandahúsinum, minnist Niels
Arge Galan aftur á.
Hann greiðir frá, at konsertin var
samstundis eitt tiltak, har man varp
aði ljós á tørvin á venjingarhølum til
tónleikabólkar í Føroyum.
– Tað endaði so við, at ovasta
hæddin á Margarinfabrikkini bleiv sett
av til veningarhølir til tónleikabólkar,
og vit leigaðu so eitt av rúmunum har,
sigur Niels Arge Galan.
Fluttu úr garasjuni
Um hetta mundi vandi Mold annars
fyri tað mesta í garasjuni hjá mammu
Niels við Tinghúsvegin í Havn.
– Vit vandu ofta í kjallaranum hjá
onkrum av foreldrunum, men sum
oftast var tað í garasjuni hjá mammu
míni. Hon stóð leys frá húsunum, so
tað ávirkaði ikki húsfólkið á sama
hátt sum hjá øðrum. Men hon ikki
bjálvað, og tað var ofta rættiliga kalt
inni í gararsjuni. Eg minnist eisini,
at tað var ikki gott fyri útgerðina, tí
gittarstreingir rustaðu, og trumm
irnar irraðu. So fyri okkum var tað eitt
risa framstig at sleppa at venja undir
skipaðum viðurskiftum í Margarin
fabrikkini, har myndini er tikin, sigur
hann.
Byrjaði í Oblivion
Fyrsti bólkur, sum Niels Arge Galan
annars var limur í, var ein bólkur, sum
nevndist Oblivion.
– Tað var fyrsti death metal bólkur
í Føroyum. Vit vóru bara eini 13-14
ára gamlir. Seinasta tiltakið, ið vit
spældu til, var eitt tiltak, sum nevndist
Tungmálm, og sum var í høllini á
Hálsi. Kvøldið eftir spældi Mold sína
fyrstu konsert í Sjónleikarahúsinum.
Umframt meg sjálvan var Uni Árting
eisini við í báðum hesum bólkunum,
greiðir Niels Arge Galan frá.
Mold var eisini bólkurin, sum gjørdi
Niels Arge Galan og fleiri av hansara
vinmonnum til kend andlit í føroyska
tónleikaumhvørvinum.
– Vit vóru upprunaliga seks limir í
Mold. Tað vóru umframt meg sjálvan
Uni Árting, Niclas Thorsteinsson,
Kristin Nolsøe Bech, Erling Dalsgarð
og Gudmund Helmsdal Nielsen. Seinni
fóru Kristin og Erling úr, og Mikael
Blak kom við, greiðir Niels Arge Galan
frá og minnist aftur á eina hending,
tá ið Mikael Blak fyrstu ferð var við
í bólkinum.
– Vit tóku upp í bygdarhúsinum
Sólarmagn á Velbastað. Vit stóðu
knappliga í neyð og manglaðu bassist.
So vit togaðu Mikael til Velbastaðar,
hóast hann var fult upptikin av skúl
anum. Hann gekk í Hoydølum og
skuldi til próvtøku, og hann manglaði
at skriva fleiri stílar, sum hann skuldi
avlevera fyri ikki at blíva tveittur úr
skúlanum. So Kristin og Gudmund
settu seg at skriva stílar fyri Mikael,
meðan hann tók upp, minnist Niels
Arge Galan.
Mold fór í tvey
Hóast einki hevur verið at hoyrt til
Mold í mong, mong ár, so er tað ikki
tí, at bólkurin er blivin upploystur.
– Vit steðgaðu bara. Bólkurin fór
í veruleikanum í tvey, har vit vóru
tríggir, sum koyrdu víðari í 200, meðan
hinir gjørdu ein country-bólk. Men vit
høvdu havt 200 sum eitt síðuprojekt,
meðan vit spældu í Mold, so 200
byrjaði, áðrenn Mold steðgaði, greiðir
Niels Arge Galan frá.
Hann sigur, at hóast 200 nú hevur
verið til í fleiri ár, so er tað nógv, sum
er broytt.
– Í dag er 200 bara virkið, tá ið vit
eru í studio ella spæla konsertir. Men
vit eru seriøsir, tá ið vit eru saman.
Men tað er eisini stuttligt at uppliva,
hvussu ymiska tilgongd, ið vit hava,
tá ið vit eru samlaðir í dag. Uni og
eg hava í veruleikanum frí, tá ið vit
eru saman, meðan fyri Mikael, sum
livir av tónleiki, er tað enn ein dagur
á skrivstovuni. Tað merkist eisini, tí
hann er nógv meiri professionellur
og struktureraður enn vit, tá ið vit eru
saman í studio til dømis, sigur Niels
Arge Galan.
Turtschaninoff
slóðaði fyri rokkinum
Í eini 25 ár hevur Niels Arge Galan verið partur av føroyska rokkpallinum. Hann minnist aftur á,
hvussu táverandi stjórin í Norðurlandahúsinum, Peter Turtschaninoff úr Finnlandi, fyrst í nítiárunum
var slóðbrótari fyri at geva rokktónleikinum rúmd at framføra og líkinda venjingarumstøður
Niels Arge Galan
Myndasavnið
Framyvir fara vit her í
Vikublaðnum regluliga
at finna gamlar myndir
fram úr myndagoymsluni
hjá Sosialinum. Vit fara
at hitta fólk, sum eru á
myndunum og tosa um
gomlu myndina.
Niels Arge Galan hyggur eftir gomlu myndini av sær sjálvum og
øðrum limum í bólkinum Mold. Ein mynd, sum vekir nógv minnir
um eina tíð, har rokkurin veruliga vann seg fram í Føroyum
Mynd: Álvur Haraldsen
Tað eru sløk 20 ár síðani, at myndin av Niels Arge Galan og hinum í
Mold bleiv tikin í venjingarhølunum í Margarinfabrikkini
Savnsmynd: Sosialurin