hósdagur 16. apríl 2015síða 2

Í blaðnum... Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Grafiskt snið/layout: Pætur Eyðunsson Jensen Uppseting: Sosialurin, tekniska deild Prent: Prentmiðstøðin Miðlahúsið: Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Vikuskiftisredaktørar Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Lýsingar Frida Mellemgaard, lýsingasamskipari lysing@sosialurin.fo tel. 341826 Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo 16. apríl 2015 Kostar 400 almennar mió kr um árið Í gjár fylti Margreta drotning 75 ár – og vit ynskja henni tillukku við tí. Nógv hev­ur verið gjørt burt­ur hesum stóra og runda degi í fjøl­ miðl­um í Danmark. Í Føroyum eru tað fólk í hinum endanum á hiera­kinum, sum hava verið á dagsskrá, fólk sum liva undir fátækamarkinum og fólk, sum eru í fátækaváða. Tað er júst stættamunurin, sum hevur ver­ið á dagsskrá. Kritikkurin er vendur ímóti pol­itisku skip­an­ini í Føroyum, sum við sínum poli­tikki øk­ir um munin millum rík og fátæk. Vit hava ein meir­i­luta á tingi, sum hevur valt at geva teim­um vælbjargaðu – øll tey, ið av­gerð­ ina hava tikið eru íroknað – stóran skattalætta. Upp í einar 6-7.000 krónur um mánaðin. Tí stendur Margreta drotning og húski henn­ara í skríggjandi andsøgn til veruleikan, sum tey á niðastu rókunum í samfelagnum eru í. Í Danmark koyrir andstøðan nógv upp á vand­an við stórum almannaveitingum. At fólk blíva for dovin og vilja heldur hava al­mann­a­ veit­ing­ar enn at arbeiða. Í Føroyum hava vit trupulleikan, at fólk sum tíma og vilja arbeiða kortini eru í fá­tæka­ váða, tí tey fáa snøgt sagt ikki endarnar at røkka saman. Tí er tað, at politikararnir eis­ini áttu at givið teimum sømdir, sum teir hava givið teimum á hægru rókunum. Men so er ikki, tí vilji er ikki til tess. Men fólkaræðið Danmark velur tó at gjalda kongs­húsinum 400 milliónir krónur um árið, so­leiðis at gamla einaræðið í Dan­mark kann um­boða fólkaræðið. Eitt er, at hetta er ein andsøgn av teim­um stóru. Fólkaræðið gevur eini fam­ilju fram­í­hjá­ rætt­indi, sum stava frá eina­veld­is­tíð­ini. Tá vit fagna drotningini, so fagna vit ikki javn­rætt­ ind­um og somu treytir til øll fólk. Vit fagna órættvísi og ójavna, sum setir nøk­ur út­vald fólk yvir allar lógir – og lata hesi fram­í­hjá­ rætt­ini arv­ast niðureftir til børn og mak­ar hjá børnum og fyrrverandi makar hjá børnum. 400 milliónir krónur er nógv hjá fólkinum at gjalda fyri kongshúsið. Tað eru líka nógvir peng­ar, sum Edmund og Kaj Leo vilja hava aft­ur­at frá danska fólkinum til før­oyska lands­ kass­an. 400 milliónir er tað, sum tað kostar at lyfta føroysku børnini úr fá­tæk­a­váða í 42 ár. Margreta drotning er ein klók og vís kona. Men al­ment fíggjað kongs­hús hoyrir ikki nú­ tíðini til. Kongs­hús­ið er ein and­søgn til fólka­ ræð­ið, og tey konga­ligu eiga so nógv­ar ogn­ir, at tey saktans kunnu klára seg utt­an al­menn­an stuð­ul. Tí eig­ur kongs­hús­ið at verða tik­ið av. Hoyrdi í útvaprinum, at hann bara avspákaði Men Pero Sore er farin úr starvi sum giktlækni á Landssjúkrahúsinum. Tað staðfesti hann í samrøðu við in.fo í gjár. Tað var í útvarpinum, at leiðlan á Landssjúkrahúsinum boðið frá, at Pero Sore ikki var farin úr starvi, men at hann avspákaði. – Eg var sjokk­er­ að­ur, tá eg hoyrdi, at eg bara avspáki. Eg spurdi Bjarna á Steig, leiðandi yv­ir­lækna, hvør hevði borið hesi tíðindini, men hann visti ikki, sigur Pero Sore, sum kenn­ir seg man­i­pu­ler­aðan av onkrum, men veit ikki heilt hvørjum. Pero Sore endurtekur, at hann hevur sagt upp, og at hann ikki longur starv­ ast á Landssjúkrahúsinum. – Nú, eg havi sagt upp, havi eg eini 33 feri­u­dagar til góðar umframt yv­ir­tíð­ar­løn fyri umleið hundrað dag­ar. Hetta verður so útgoldið nú komandi dagarnar, og kann tað vera, hetta er orsøkin til, at leiðslan á sjúkrahúsinum kallar tað fyri avspáking, sigur Pero Sore. Politiski leiðarin í Føroyum eigur at profilera seg í føroyskum miðlum Tað heldur John William Joensen, blaðstjóri á Norðlýsinum. Í gjár vóru liðin 100 ár síðani norðoya­mál­ gagn­ið, Norlýsið, kom út á fyrsta sinni, og skip­aðu tey fyri stórum hátíðarhaldi í hesum sam­bandi. Útvarpið spurdi blaðstjórin, hvat hann helt um framtíðina hjá føroysku bløðunum. Í tí sam­ bandi vísti hann á, at føroyingar eiga at verða til­vitaðir um at brúka føroysku miðlarnar: – Tað sømir seg ikki løgmanni alsamt at brúka Facebook at profilera seg og sín politikk. Løgamður eigur sjálv­andi at brúka føroyskar miðl­ar, segði blaðstjórin, sum eisini er formaður í val­ fel­ag­num hjá løgmanni í Klaks­vík Dýrt fyri fólkaræði at heiðra einaræði Eg eri farin Sømir seg ikki løgmanni Pero sore, giktlækni: Norðlýsið fólkatingsmaðurin Les eisini blaðið á telefonini Eitt sosialt skeiklað samfelag Annfinn Brekkstein Kjak síða 18 Fólk, býur og fjørður Tíðargrein síða 19 Visti tú? At tað búgva 48.693 fólk í Føroyum – og at metið var 48.916 í 2009 Oddagrein Eirikur Lindenskov blaðstjóri Rósa Samuelsen, løgtingskona fyri Sambandsflokkin »Skal tað bera til hjá einum manni at seta sjey børn í verðina og lata landið hanga upp á tey?«