mánadagur 20. apríl 2015síða 4

Mánadagur 20. apríl 2015 · Nr. 44 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 politikkur Árni Gregersen Skulu politisku út­meld­ing­ ar­nar takast fyri fuklt eftir lands­fundinar hjá politisku flokk­unum, so verður ómeta­ liga torført at skipa sam­ gongu eftir løgtingsvalið. Hvør á sínum øki hava flokk­arnir sett forðingar upp, so teir ikki kunnu sam­ starva við onkrar av hinum flokkunum á ávísum økjum. Verða hesar forðingar lagd­ar sama­n, so fer næstan als ikki at bera til at skipa samgongu. Men hetta er bert ein part­ur av politikki, tí tá ið av­tor­nar, so noyðast flokkar, sum eru ógvuliga ymiskir ofta at finna sama fyri yvir­ høv­ur at fáa ávirkan á tann prak­t­iska politikkin, sum verð­ur førdur. Markering Seinasta markeringin kom nú Javn­að­ar­flokkurin hevði landsfund um vikuskiftið. Í yvirlýsing frá fundinum gjørdi flokkurin sína støðu greiða í spurninginum um ný­skip­an av fiskivinnuni, men eisini lovaði flokkurin nøk­ur tiltøk, sum skulu lætta um gerandisdagin hjá teim­um lægru og meðal­inn­ tøku­num. Frammanundan hevr for­maður floksins, Aksel V. Johanne­sen, boðað frá, at so leingi hann er formaður, so fer Javnaðarflokkurin ikki í sam­starv við Fólkaflokkin. Hetta ljóðði kanska ógvus­ligt, tá ið hann segði tað, men verður hugt at, hvat stend­ur í yvirlýsingini frá lands­fundinum nú, so skal ómeta­liga nógv broytast, um tað yvir­høvur skal bera til hjá hes­um báðum flokkum at finna saman eftir eitt val. Idéolgiskt liggja flokk­ ar­nir eisini so langt frá hvørj­um øðrum, sum til ber. Javnaðarflokkurin er ein vinstrahallur sam­ríkis­ flokkur, meðan Fólka­flokk­ urin hinvegin er ein høgra­ vend­ur borgarligur flokkur. Útmeldingin hjá javn­að­ arflokkinum í yvirlýsingini inniheldur tað, sum flokk­ urin stendur fyri í fiski­ vinnuni. Hetta er so at siga alt í stríð við tað, sum Fólka­ flokk­u­rin stendur fyri og hev­ur meldað út í seinastuni. Tjóðveldi Grundleggjandi eru tað Javn­aðarflokkurin og Tjóð­ veldi sum idéologiskt liggja tætt­asta av teimum fýra stør­ru flokkunum. Báðir flokkarnir liggja vinstru­megin í politisku mynd­ini, men teir hava hvør sína støðu í spurninginum um tjóðskaparligu støðu Før­oya. Meðan Tjóðveldi arbeið­ ir fyri loysing, so er Javn­að­ ar­flokkurin greitt ein sa­m­ ríkisflokkur. Hetta hevur fyrr ikki forðað flokkunum fyri at vera í samgongu saman, men seiansta samstarvið millum flokkarnar báðar endaði brádliga við ósemjum. Um tað ber til at finna saman­aftur eftir eitt val er sjálvandi ilt at siga, men Aksel V. Johannesen hev­ ur greitt sat, at Javn­að­ar­ flokkurin er ein sam­ríkis­ flokk­ur. Hinvegin hevur Tjóðveldi meldað út, at nú skal loys­ ingin og einar frælsar Før­ oyar aftur á politisku dags­ skrán­na. Aftur her er talan um út­ meldingar, sum meira eru forð­ingar enn innbjóðingar til politiskt samstarv eftir eitt val. Sambandsflokkurin Sambandsflokkurin hevur mangan verið saman við Javn­að­arflokkinum, men eftir at yvirlýsingin frá lands­fundi Javnaðarfloksins var alment leygardagin, meld­aði formaðurin í Sam­ bands­flokkinum, Kaj Leo Holm Johannesen, út, at hann helt útgjarðingin í yvir­lýs­ingini er ov ógvusligt og at hon ikki er fíggjað. Ikki ann­að enn at fleiri gjøld skulu leggjast á vinnuna. Formaðurin í Sam­ bandsflokkinum helt, at yvirlýsingin er ein forð­ing fyri at báðir sa­m­ríkis­flokk­ ar­nir kunnu samstarv, skal politikkurin líkjast tí, sum Javn­aðarflokkurin mælir til í yvir­lýsingini. Sambandsflokkurin er í løtuni í samgobngu við Fólka­flokkin. Flokkarnir eru báðir borgarligir, men í tjóðskaparspurninginum eru teir hvør sínu megin striku­ na. Nýskipan av fiskivinnuni hev­ur eisini í hesum sam­ gongu­skeiðnum verið ein stríðs­spurningur millum flokk­ar­nar. Í hvussu so er millum part­ar av flokkunum. Tí leiðslurnar hava boðað frá, at eitt uppskot til nýggja lóg um vinnuligan fiskiskap fyri­liggur, sum flokkarnir eru samdir um saman við Mið­flokkinum. Veruligir politikkur Tað sum er nevnt omanfyri umt eir fýra størru politisku flokk­arnar, er tað, sum hes­ir flokk­ar boða frá und­an ein­ um vali og sum er grundar­ lagið undir flokk­unum. Tað er kanska lætt at skilja. Eityt sindur torførari er tað kanska at skilja, tá ið ein sær, hvørjir flokkar finna saman eftir eitt val. Bárður Nielsen, næst­ formaður í Sam­bands­flokki­ num, vísir á í grein á in.fo, at eitt er útmeldingar – eitt annað praktiskur politikkur. Hann mælir flokkunum frá at gera støðuna so ómøgu­lgia, at tað als ikki fer at bera til at finna sam­ gongu­felagar, tí onkur hevur sagt okkrut, sum onkur ann­ ar flokkur ikki kann góðtaka. Veruligur politikkur er eisini at ávirka gongdina í sam­felagnum. Allir flokkar vilja sleppa framat og hava ávirk­an. Ongin flokkur held­ ur tað er serlgia spennandi at sita fýra ár í andstøðu. Tað ger, at tá ið flokk­arnir seta seg saman eftir løg­tings­ valið, verður handlað við sjón­ar­miðum. Tað verður sjálvandi gjørt á ein slíkan hátt, at tá ið samgonguskjalið verð­ur skrivað, so fáa allir part­ar í einari samgongu sett síni fingramerkir í sam­gongu­ skjalið. Ætlanin er sjálvandi, at alt verður gjøgnumført, men broytingar í einum fýra ára skeiði og vitanin hjá politikkarum um, at velj­ar­in gloymir skjótt, ger at tað ofta ber til at svøgja onkr­ar kamelar fyri at slep­ pa framat krakkunum, sum lands­stýrisfólk sita á í Tinga­ nesi. Landsstýrissessirnir telja ómeta­liga nógv, men eisini tað at verða partur av meir­ luta­num í Løgtinginum og nevnd­unum har, tel­ir ómeta­ liga nógv hjá politik­ar­unum. So hóast alstóran mun millum flokkarnar í polit­ iskari idéologi, so fara minst tveir teirra at finna saman í sam­gongu eftir valið. Forðingar fyri at politiskar kabalir fara at ganga upp Ógvusligu útmeldingarnar frá politisku landsfundunum forða fyri samstarvi millum flokkar – ella niðurbróta trúvirðið í politisku skipanini Aksel V. Johannesen, formaður í Javnaðarflokkinum, hevur eina yvirlýsing, sum hann nú noyðist at fyrihalda seg til Bárður Nielsen, Sambandsflokkurin, heldur ikki tað tænir nøkrum endamáli, at hansara egni formaður eisini setir forðingar upp Tað eru landsstýriskrakkarnir her, sum í veruleikanum telja hjá teimum, sum av álvara vilja politikk