týsdagur 5. mai 2015síða 22

Mikudagur 6. mai 2015 · Nr. 51 22 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Annika Olsen Valevni Fólkafloksins til Fólkatingið Nú valstríðið um fólkatingssessirnar av álvara er byrjað, eru tað mong, sum seta spurningin, hvat føroyingar skulu gera á Fólkatingi, og mong eru eisini á sjálvstýrisvonginum, ið seta spurnartekin við, hvat før­oy­ ingar yvirhøvur hava at gera einum donskum parlamenti. Eg eri av teirri sannføring, at vit føroyingar eiga at brúka allar teir pallar, vit yvirhøvur hava møguleika at brúka, til tess at varpa ljós á før­ oysk viðurskifti og røkja føroysk áhugamál. Men hesir pallar skulu nýtast við diplomatiskum hegni og skynsemi. Fólkatingið eigur ikki at verða brúktur sum pallur, har vit draga ósemjur úr Føroyum nið­ur á Fólkating. Tey bæði um­ boðini, ið koma at umboða Før­ oy­ar eiga at standa saman um før­oysk áhugamál og røkja tey á full­góðan hátt. Umboðini eiga at vera tann forlongdi armurin hjá føroy­ingum, og vera til hjálpar í ymsum spurningum og málum, ið hava tørv at vera loyst, um hetta er uttanríkispolitisk viðurskifti, yvir­ tøkur ella onnur mál, sum hava ser­ ligan føroyskan áhuga. Tíverri hevur hetta ikki altíð verið galdandi. Hetta sóu vit í spurninginum um samstarvið mill­ um Føroyar og Russland. Her hevur okkara javnaðarumboð á Fólkatingi tíverri ikki tosað við somu tungu sum føroyska stjórnin, og hetta er sera óheppið fyri føroysk áhugamál og føroyskan uttanríkispolitikk og vinnupolitikk yvirhøvur. Istaðin fyri at bakka landsstýrið upp at fáa eina skilagóða avtalu við Russland á fiskivinnuøkinum, hevur umboð føroyinga á Fólkatingi ført fram, at hendan uttanríkispolitiska kósin skaðar umdømi føroyinga. At vit føroyingar ikki standa sam­an úteftir, stillar okkum altíð í eina veikari støðu, og kann í ring­ asta føri skaða føroysk áhugamál. Eru tað viðurskfti, ið áttu at verið handfarin á ein øðrvísi hátt frá føroyskari síðu, eigur hetta ikki at verið sýnt fram í sýnisglugganum í danska Fólkatinginum, men ført fram á ein diplomatiskan hátt á rætta stað í Føroyum. Spurningurin og gordiski polit­iski knúturin um ávikavist sjálv­stýrið og ríkisfelagsskap eigur sostatt heldur ikki at verða útstillaður í Fólkatinginum, tí tað er og verður ongantíð har, ið hann verður loystur. Spurningin um før­oyskt sjálvstyri eigur at verða loystur í Føroyum og av tí føroyska fólk­inum. At standa saman var ei okkum givið verður mangan tikið til, men latið okkum standa saman úteftir, tí hetta gevur okkum styrki og samanhald til frama fyri føroysku tjóðina. Tvístøður í Føroyum skulu ikki loysast í Danmark Fólkaflokkurin og børnini Eyðgunn Samuelsen næstforkvinna í Javnaðarflokkinum Í grein í miðlunum leggir Elsebeth Mer­ cedis Gunnleygs­ dótt­ir eftir Javn­ að­ar­flokkinum, tí flokk­urin hevur sett sær sum mál at stuðla barna­familj­unum, og at gera tað enn betri at vera barn í Føroyum. Javnaðarflokkurin ásannar, at nógvar barnafamiljur eru undir trýsti, bæði fíggjarliga og í mun til at fáa tíðina at røkka til. Tað er ein sannroynd, at tá ið familjan er undir trýsti, so eru tað fyrst og fremst børnini, ið merkja hetta. Eydnast okkum at lækka barna­ ansingargjaldið niður í eina helvt, verður tað munandi rúmligari hjá nógvum familjum - og tað gagnar børnunum. Eitt nú kunnu tær mongu stressaðu barnafamiljurnar velja at lata børnini vera styttri á stovni um dagin. Harumframt hevði hetta verið eitt greitt signal um, at vit í Føroyum raðfesta barnafamiljurnar, og vilja gera Føroyar til eitt enn betur land at liva í hjá børnum. Longu nú er hetta - góðar umstøður hjá børnum - høvuðsorsøkin til, at mong flyta heimaftur eftir loknan lestur. So vit vita, at tað hevur týdning og ávirkan. Vit gerast fleiri eldri og færri á arbeiðsmarknaðinum. Hetta MÁ takast í álvara um vit vilja varð­ veita vælferðarsamfelagið. Tí mugu vit gera tað, vit kunnu, fyri at venda skeivu gongdini. Og tað er júst tað, Javnaðarflokkurin ger við at seta sær hetta stóra mál. Vit vita, at málið er stórt. Vit vita eisini, at avbjóðingar eru, mill­um annað, at finna eina loysn, ið vendir sosialt rætt. Men sjálvandi ber tað til. Tað skulu vit politikarar trúgva uppá, annars er onki høpi í at bjóða seg fram at stýra landinum fram á leið. Sosialdemokratiskir flokk­ar ganga so gott sum altíð á odda við stórum og munagóðum væl­ferðar­ reformum her í norðurlondum. Tað sama kunnu vit ikki siga um Fólka­ flokkin og hansara líkar. Politikkur er viðhvørt at gera tað, sum er trupult, men neyðugt. Og at draga fleiri barnafamiljur til landi ER neyðugt. Tað gera vit fyrst og fremst við at skapa fleiri størv - men sosialar skipanir hava altso eisini stóran týdning. Tí vilja vit leggja dent á bæði. Hinvegin er trupult at síggja, at Fólkaflokkurin, ella sam­gong­an yvirhøvur, heldur fólka­saman­set­ ingina vera ein trupulleika. Tá er lætt at speireka tey, sum koma við uppskotum um loysnir. Fólkaflokkurin ræður ikki Tað tykist sum, at Fólkaflokkurin hevur so ilt av, at tey ikki sjálvi ætla at gera nakað fyri barna­ familj­urnar, at tey tilskila sær rætt at gera av, hvussu okkara uppskot skal fremjast í verki. Lat meg gera tað púra greitt, at hetta hevur Fólka­flokkurin als onki við at gera. Hetta verður alt ein spurningur, sum vit í Javnaðarflokkinum fara at taka upp saman við okkara kom­ andi samstarvsflokkum, og sjálv­ andi í tøttum samstarvi við komm­ unurnar. Javnaðarflokkurin hevur ferð eftir ferð víst á í Løgtinginum, at markið fyri fríplássum má hækk­ ast, tí sum skipanin er nú, fast­ heldur hon einsamøllum uppi­hald­ ar­um í einari fátækrafellu. Landsstýriskvinnan sigur seg nú, langt um leingi, vilja broyta skipanina. Tað fegnast vit um. Skal tó nevna, nú Elsebeth er so eym um kommunurnar, at hennara egna landstýriskvinna hevur boðað frá, at rokningin fyri at hækka markið fyri frípláss fyri barnaansingini verður send ... kommununum. Ger mun á børnum Tað mest margháttliga í grein­ini hjá Elsebeth Mercedis Gunn­leygs­ dóttur er tó, at hon ger mun á børnum, alt eftir hvar í land­in­um tey búgva. Býr ein barna­familja í Tórshavn, har kostnaðar­støðið bæði til mat og býli er hægst, so skal hon ikki fáa stuðul til barna­ansing. Skulu vit nú gera skipanir, har børnini hjá alment lønta náms­frøð­ inginum, sjúkrarøktarfrøðingum ella lærarum skulu revsast tí for­ eldrini eru alment lønt? Hetta er ein grov generalisering av fólki í høvuðsstaðnum, og ein sera løgin hugburður. Sannleikin er tíverri, at Fólka­ flokkurin unnar hvørki børnunum ella kommununum nakað. Javnaðarflokkurin hevur fleiri ferðir ført fram, at kommununnar eiga ein part av gjaldinum, ið tikið verður frá alivinnuni. Tað eru jú kommununnar, har aliloyvini eru, íroknað Tórshavnar Kommunu, ið hava útvegað alivinnuni neyðugu karmarnar. Men Elsebeth og Fólkaflokkurin hava felt uppskotið um at geva komm­ununum sín part av tøku­ gjald­inum frá alivinnuni í ár. Og kom­andi ár ætla tey at hækka gjøld­ini frá vinnuni, eisini alivinn­ uni, upp í nærum hundrað milliónir krónur, uttan at komm­ununnar skulu fáa eitt klovi oyra av hesum peningi. Hækkaða gjaldið frá vinn­ uni skal í staðin brúkast til at typpa eitt sjálvskapt hol í landskassanum. Javnaðarflokkurin heldur hin­ vegin, at ein partur av peninginum skal koma kommununum og børn­ unum til góðar. Rúni Sundberg Patursson Valevni, Framsókn – “Tímir tú veruliga, at nýta tíð og orku uppá hatta roksi?” – “Tú mást lova mær, at tú ikki gerst akkurát sum allir hinir har niðri!” – “So mást tú læra teg, at lúgva og spæla politiskt spæl!” – “Eg skilji ikki nakar tímir, at stilla upp. Gongur tað ikki bara út­ yvir teg og familjuna?” Slíkar eru nakrar av viðmerk­ ingunum eg havi fingið. Reyði tráð­ urin í hesum viðmerkingum er ein beiskleiki ímóti politisku skipanini. Her er millum fólk ein stór misnøgd og ivingarsemi at hóma. At fólk hava mist áliti á politisku skipanina er kanska ikki undarligt, eftir gott fýra ár við nú sitandi samgongu. Hetta gjørdi somuleiðis avgerð mína um, at stilla upp til Løgtingsvalið, sera einfalda. Tað er alneyðugur tørvur á broyting og ný­hugsan. Vit mugu endurskapa áliti millum fólki og landsins leiðslu! Eg eri sannførdur um, at eitt liberalt og tjóðskaparligt átak kann gera munin. Úr neista birtist eldur Eg bleiv nakað brádliga blakaður útí í eitt valstríð fyri góðum trim­ um árum síðani. Upplivilsi var ógvus­ligt men sera læruríkt, og eg mentist sera nógv sum persónur. Eg skal viðganga, at Kommunuvali 2012 var sera avbjóðandi, og tað vóru nógvar nætur uppundir val­ dagin, har eg lá við andvekur. So hví yvirhøvur stilla upp aftur? Hevur tú fyrst nortið við poli­ tikk, ja so heldur tú teg antin burtur, ella tendrar ein eldur innan í tær. Hjá mær hendi tað seinra. Eg fekk eina kenslu av, at tað er stórur tørvur á broyting og nýhugsan. Føroya fólk ynskir nakað nýtt, smakk­urin av sitandi samgongu er vorðin beiskur! Tí fall val mítt á Fram­sókn. “Persónligt frælsi, vinnuligt frælsi og tjóðskaparligt frælsi eru grundleggjandi virði, ið skulu fáa føroyska samfelagið aftur á beint.” Eg vil ikki standa á síðulinjuni Tá ið eg havi ferð eftir ferð havi funnist at landsins leiðslu, er komin sníkjandi hesin, eitt sindur nívandi tankin: “hevði tú nú megnað at gjørt tað rætta sjálvur, ella hevði tú rist á hondini, um tú stóð við róðri?” Eftir langa sjálvrannsakan, so er svari JA! Eg hevði megna hetta betur sjálvur! Eg hevði megna, at deilt ríkidømi Føroya, til allar føroyingar, og ikki bara í hendurnar hjá teimum fáu! Eg hevði megna, at gjørt tjóð okkara sjálvbjargna! Eg hevði megna, at sett persónliga frælsi hjá tí einstaka í hásæti! Tað er so lætt at standa hendur í lumma, hyggja at, peika fingrar og finnast at. Men eg havi tikið meg sjálvan í, at mær dáma hetta minni og minni. Eg vil heldur vera við til, at taka stóru og avbjóðandi av­gerðirnar, eg vil ikki standa á síðulinjuni! Føroyar mítt land Tí havi eg avgjørt, at taka ímóti av­bjóðingini saman við góðum fólki í Framsókn. Saman fara vit, at fáa Føroyar aftur á rætta kós. Framsókn setir frælsi ovast í øllum sínum politiska virksemi. Eg fari fullfermdur við øllum tí, eg havi innanborða av vilja og kunnleika, til verka fyri land mítt. Vit kunnu ikki standa við síðulinjuna! KJAK Fólkaflokkurin vil hvørki rætta barnafamiljum ella kommunum eina hjálpandi hond