týsdagur 5. mai 2015síða 29

29 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 6. mai 2015 · Nr. 51 KJAK Hjartaliga takka vit øllum, sum á ymiskan hátt sýndu samkenslu, tá okkara góða mamma, vermóður, omma og langomma Gunhild Helena Jacobsen Kaldbak f. 10.09.1927 – d. 18.03.2015 andaðist og varð jarðað. Stóra takk til tykkum á G4 á sjúkrahúsinum, sum vóru um hana, og tykkum øllum, sum á ymiskan hátt hjálpti til við jarðarferðini. Takk til tykkum mongu, sum fylgdu Gunhild til hennara seinasta hvíldarsta her á fold. Tórbjørn, Arnfinnur, Gullbjørg og Magnus. Hjartaliga takka vit øllum, ið á ymsan hátt sýndu samkenslu og veittu hjálp og stuðul, tá ið okkara kæri maður, pápi, verpápi, abbi og langabbi Jens Henning Hentze Sumba f. 25.10.1940 – d. 21.02.2015 doyði og varð jarðaður. Takk til tey mongu, ið hjálptu til. Takk til Intensivu Deild á Landssjúkrahúsinum fyri góða hjálp og stuðul. Takk til kirkjutænaran, sangarar, prest og gravarar. Takk til tey, ið vildu minnast Henning, við at lata eina gávu til Frelsunarherin. Takk fyri blómur og kransar til jarðarferðina. Takk øll, fyri hjálp til jarðarferð og ervið. Takk fyri eina góða og kensluborna stund á kapellinum á Landssjúkrahúsinum. Hjartans tøkk til øll, ið fylgdu Henning á hansara seinastu ferð. Familjunnar vegna Dagny, børnini, abbabørnini og langabbabørnini Hjartaliga takka vit øllum, sum á ymiskan hátt sýndu samkenslu, tá kæri maður mín, pápi, verpápi, abbi og langabbi okkara Knút Nolsøe f.26.08.1930 – d. 18.02.2015 andaðist og varð jarðaður. Tøkk til starvsfólkini á Suðuroyar sjúkrahúsi fyri røkt og umsorgan ta tíðina, hann lá á sjúkrahúsinum. Somuleiðis takka vit starvsfólkunum á Hamragarði fyri røkt og umsorgan ta tíðina, hann var har. Tøkk til Jens Mortan prest, kirkjutænarar, sangarar og gravara, og tøkk til tykkum, sum bakaðu og hjálptu til á ymiskan hátt. Tøkk tit, ið fylgdu honum til gravar. Familjunnar vegna Hallgerð Semingsgrunnur upp á 36 milliardir krónur Zakarias Wang Sum kunnugt er ríki okkara og Dan­markar ríki gingið undir sam­ bands­sátt­málan frá 29. august 1450, sum sigur, at hvørki ríki skal vera yvirmaður hins. Hetta er nærri greint í bókini: Fyrsti salutturin fyri fríu Føroyum. Tað er einki dulsmál, at Dan­ mørk ikki hevur hildið hesa áset­ing í sáttmálanum, men í ólukku­mát hevur lagt upp í okkara innan­ríkis­ mál. Ferð eftir ferð hoyra vit tó danskar oddamenn siga, at teir eru fúsir at lata okkum fáa ræði á okkara egnu viðurskiftum. Teir siga, at vilja vit loysa, so er bara at siga til. At teir sjálvir, tá vit í 1946 tóku teir upp á orðið, sendu her­ skip at handtaka lóglýdnu løg­ tingsmenninar, kemur teimum ikki til hugs. Nú sigur eitt nú Løkke, at hann ikki vil fáast við smálutir, men vil hava, at vit koma við upp­ skoti um eina heildarloysn á øll viðurskifti okkara millum. Hvat kann gerast um so er, at donsku politikararnir standa við sítt orð? Hvussu lætt hetta er, kunnu vit síggja av tí, sum fór fram eftir at fólkaatkvøðan hevði verið í Før­oyum í 1946. Tá segði danski forsætisráðharrin at Føroyar og Danmørk nú skuldi skiljast. Hann gav tænastuboð um, at allir donsku embætismenninir skuldu vera nýggju føroysku stjórnini lýdnir og hjálpa henni av øllum alvi við loysingini. Sigur danska stjórnin tí, at hon nú heldur uppat at leggja seg út í okkara innanríkismál, so fáa øll tey, sum higartil hava fingið løn úr Danmark, greitt at vita, at nú eru tey í starvi hjá okkara stjórn og skulu vera henni lýðin. Tað, sum eftir stendur, er tann fíggjarliga uppíleggingin, sum danska stjórnin hevur havt hjá okk­um. Henda uppílegging hevur fingið nøkur okkara at hildið, at vit noyðast at lata danir stýra okkum afturfyri. Vil danska stjórnin sleppa burt­ ur úr tí fløkju, sum hon hevur vavt seg inn í, er sera lætt at finna eina gongda leið. Vit kunnu bert líta at tí, sum hendi í viðurskiftunum Danmarkar og Íslands millum í 1918. Tá komu danir til, at tað var betri fyri Dan­ markar ríki, at Ísland gjørdist sjálv­ støðugt. Ríkini gjørdu ein sáttmála um, hvussu komast skuldi burtur úr tí støðu, sum higartil hevði verið, har Ísland hevði fingið pening úr Danmørk. Loysnin var tann, at Danmørk setti á stovn ein grunn við einum íløgufæi, sum var so stórt, at árligu renturnar av fænum svaraðu til tað, sum Danmørk higartil hevði latið Íslandi um árið. Nú Ísland var sjálvstøðugt slapp Danmørk frá á hvørjum ári at seta útreiðslurnar av Íslandi á sína fíggjarlóg, og hin vegin kundi eingin briksla Danmørk fyri at hava havt beinleiðis vinning av at hava latið Ísland gerast eitt sjálvstøðugt kongsríki. Varð henda leið gingin í sjálv­ stýrismáli okkara, kundu danir sloppið undan árligu útreiðslunum til okkara við at seta ein grunn á stovn, sum var so stórur, at rentan av honum svaraði til tað, sum teir á hvørjum ári áleggja sínum skattgjaldarum at rinda okkum. Hvussu stórur hevði hesin sem­ ingsgrunnur verið? Greitt er, at hægri rentan er, minni er grunnurin. Møguleikarnir eru nógvir. Ein av teimum er, at statslánsbrøv vórðu løgd í grunnin. Í løtuni er árliga rentan av 30-ára statslánsbrøvum 2,8%. Nágreinliga hvussu nógv dan­ ir gjalda til okkara í løtuni er held­ur torgreitt, men hetta ber til at greina í samráðingunum. Siga vit fyri at taka eitt runt tal, at árligu útreiðslurnar eru eina milliard krónur, so skal íløgufæið í grunninum vera 36 milliardir fyri at geva eina milliard í rentu. Útreiðslurnar av Grønlandi eru umleið fýra ferðir so stórar sum av Føroyum, og skal grunnurin eisini fevna um Grønland, so verður upphæddin í honum 144 milliardir størri. ella tilsamans 180 millardir krónur. Tølini ljóða kanska stór, men fyri Danmørk hevði ikki verið talan um nakra meirútreiðslu. Á henda hátt kundu partarnir gjørt tað, sum Knud Kristensen forsætisráðharri boðaði frá at ætlanin var í 1946: At fáa eina loysn í sátt og semju. eigur sostatt heldur ikki at verða útstillaður í Fólkatinginum, tí tað er og verður ongantíð har, ið hann verður loystur. Spurningin um før­oyskt sjálvstyri eigur at verða loystur í Føroyum og av tí føroyska fólk­inum. At standa saman var ei okkum givið verður mangan tikið til, men latið okkum standa saman úteftir, tí hetta gevur okkum styrki og samanhald til frama fyri føroysku tjóðina. GEVA BLÓÐ? Vilt tú vera við til at bjarga lívum, kanst tú teknað teg hjá einum av blóðgevarafeløgunum ella umvegis heimasíðuna www.gevidblod.fo Ein posi av blóði kann bjarga upp til trimum mannalíum