týsdagur 19. mai 2015síða 2

Mikudagur 19. mai 2015 · Nr. 57 mikudagsblaðið Stovnaður: 1927 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov – Løgtingið tekur undir við, at lands­ stýr­ið heitir á donsku stjórn­ina at strika føroysku fólka­tings­um­boð­an­ ina, tá ið ríkisgrundlógin verð­ur dag­ førd. Soleiðis segði Kári P. Høj­gaard, tá­ ver­andi formaður Sjálv­stýr­is­floks­ins í upp­skoti til samtyktar 18. febr­uar í fjør. Og tað er einki nýtt, at Sjálv­stýr­ is­flokkurin heldur, at føroyska fólka­ tings­um­boðanin skal takast av. Tað hev­ur Kári P. Højgaard sagt fleiri ferð­ir, og hann hevur de­mon­strer­að tað við ikki at stilla upp til fólka­tings­ val­ið sein­ast – og nú tá hann varð tik­in av ræði í Sjálv­stýr­is­flokk­i­num, dem­on­strer­ar hann aftur við ikki at stilla upp. Tað var tað vit kunnu kalla eitt »smart trekk« av Sjálv­stýr­is­flokk­ i­num at velja unga borgarstjóran í Klaks­vík til formann og stilla hann upp til løg­tings­valið. Flokkurin stóð til at hvørva úr føroyskum politikki – tí vit hoyrdu bara um fólk, sum ikki fóru at stilla upp aftur fyri Sjálv­stýr­ is­flokk­in. Ein teirra var tann týdn­ ing­ar­mesti av teimum øllum, Jógvan Skor­heim í Klaksvík. Tí var tað snilt av honum at seta – ella fáa – sum krav, at hann skuldi ger­ ast floksformaður fyri at stilla upp. Kári P. Højgaard og øllum onn­ur sum fylgja við í politikki vita, at Sjálv­ stýr­is­flokk­urin hevur ong­an lívs­ins kjans at fáa mann vald­an á fólkating. Tí er tað í besta lagi ein markering, at flokk­urin still­ar upp. Vit kunnu eisini kalla tað eina und­an­roynd upp undir løg­tings­valið. Men uppstillingin átti at verið meira sannførandi, enn tann sum var løgd fyri dagin í gjár. Tá floks­ins valda løg­tings­um­boð ikki trýr upp á fólka­ tings­val, hví skulu veljarar hjá Sjálv­ stýr­is­flokk­inum so trúgva upp á tað? Signalið er greitt frá gamla for­ mann­inum. Hann vil ikki hjálpa nýggju leiðsluni at vinna flokk­i­num eitt rímuligt úrslit á fólk­a­tings­val­i­ num, og tað fara veljararnir hjá flokk­ inum sjálvandi at revsa flokk­in fyri. Tað hevði verið frægari at lat­ið vera við at stilla upp og spart kreft­ir­nar til løgtingsvalið, heldur enn at fara so ósannførandi til verka sum floks­for­ mað­ur­in og lands­nevnd­ar­for­mað­ur­in eru farnir hesaferð. Tað eru 100 ár síðani sein­asta fólka­tings­val­sigur hjá Sjálv­stýr­is­ flokk­i­num. At velja Sjálvstýrisflokkin á fólka­ ting fyri at fáa fleiri útbúgvingar og fleiri pro­fessarar til Føroya ljóðar sum nærm­ast sum skemt. Fyrr var flokk­ur­in kall­að­ur »fíniflokkur« – helst tí hann hevði ser­lig­an tokka til menta­mál, og hann hevur mangan um­sitið ment­an­ina í landsstýrinum. Rætta adressan fyri hasum boð­ skap­i­num er Mentamálaráðið – og har hev­ur flokkurin ein lítlan møgu­ leika at vinna sæti onkuntíð. Fólka­tings­esssurin hjá Gamla Sjálv­stýr­i­num tykist framvigis vera 100 ár burt­uri. Sjálvstýri er framvegis 100 ár frá fólkatingssessinum ósamt sjálvstýri í valstríð Mein­ ings­leyst og eyð­ mýkj­andi Ingrid Henriksen tíðargrein síða 22 Friðið lomvigan og lundan Erik Mortensen Viðmerking Síða 24 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Mikudagsblaðið verður borið ókeypis til hvørt húsarhald í Føroyum! Nú kunnu vit taka tey longu, áðrenn tey koma á eitt grindaøki og afturhalda tey í upp til 12 tímar Tað sigur Niels Erik Nymark Jensen sjefpolitiinspektørur í Føroyum. – Vit eru væl fyrireikað upp á, at Sea Shepherd skal koma til Føroya í summar, sigur hann. Tá ið Sea Shepherd vóru her í fjør, var løgreglan bæði væl mannað og væl útgjørd til at halda lóg og landaskil og sjefpolitiinspektørurin sig­ur, at tað verða tey eisini í ár. Hann vil ikki beinleiðis siga, um tey aftur í ár fara at fáa eyka­manning, og eyka útg­erð úr Danmark. Men hann staðfestur, at tey fara at brúka teir sam­ starvs­felagar tey hava, og at tey hava atgongd til neyðuga mann­ing, og neyðuga útgerð, sum krevst fyri at halda lóg og landa­skil, tá Sea Shepherd kem­ur til Føroya í summar. Hann sigur, at tey hava fing­ið fráboðan frá Sea Shep­ herd um, at tey koma hig­ ar í juni at mótmæla, bæði á sjógvi og landi. Tey hava sam­stund­is boðað frá, at tey fara at halda seg innan fyri lóg­ar­innar karmar, tá ið tey mót­mæla. – Uppgávan hjá løgregluni verð­ur so at tryggja, at før­ oy­ing­ar kunnu drepa grind í friði og náðum. Men upp­ gávan verður eisini at tryggja, at Sea Shepherd fær frið til at brúka sín grund­lóg­ar­ tryggjaða rætt til at mót­mæla innan fyri lóg­ar­inn­ar karm­ar, leggur hann afturat. – Sea Shep­ herd hevur boð­að frá í ár verð­ur mesta virk­sem­ið á sjón­ um og Niels Er­ik Ny­mark Jen­sen sig­ur, at løg­regl­ an leggur eisini sítt virk­semi til rætt­is eftir tí. Hann sigur, at nýggja grind­a­lóg­in avgjørt er eitt am­boð aft­ur­ at, sum løg­ regl­an kann brúka í ar­ beiðnum at tryggja lóg og landa­skil. Í nýggju grindalógini kann løgreglan eisini ar­beiða fyr­i­byrgjandi við tað, at nú verð­ur heimild til at aft­ur­ halda fólk í upp til 12 tímar í sam­bandi við grindadráp. – Í fjør var ein avbjóðing tann, at løgreglan fekk einki gjørt við umboðini hjá Sea Shep­herd, tá ið tey vóru á veg at leggja seg út í eitt grind­a­dráp. Men nú kunnu vit taka tey longu, áðr­ enn tey yv­ir­høv­ur koma á eitt grind­a­økið og aft­ur­ halda tey í upp til 12 tím­ar. Hann sigur, at í sam­starvi við traf­ik­styr­ el­sen, er eisini ætl­anin at forða fyri, at Sea Shep­herd flýg­ ur upp­i yv­ir ein­um grid­ a­drápi við fjar­stýrd­um flog­før­um og av ­m y n d a r grindadráp. Steðga teimum á veg í grind Andøvsgul upp í ein strúk av útsynningi og sólglottar, men eisini okkurt æli. Hitin millum 4 og 7 stig. Veðrið fríggjadagin og leygardagin: Fríggjadagin upp í hvassan vind av útnyrðingi og ælingur, partvís vátakavi og hitin millum 1 og 4 stig. Leygardagin minni vindur av vestri og yvirhøvur turt og sólglottar. Lýggjari. Veðrið týsmorgunin: Eitt lágtrýst, 989 hPa. yvir Norðsjónumm stendur mestsum í stað. Veðrið mikunattina: Ein veikur hátrýstryggur vestanfyri Føroyar fer eystureftir. Petur Skeel Jacobsen greiðir frá um veðrið Seinnapart: Gul til stívt andøvsgul av landnyrðingi og yvirhøvur turt og sólglottar. Hitin millum 6 og 9 stig. hósdagin týsdag mikudagin 5-10 m/s 8-13 m/s 1-6 m/s 5-10 m/s 8-13 m/s 5-10 m/s Fyrrapartin lot av ymsum ættum, turt og sólglottar, men seinnapartin stívt andøvsgul av útsynningi og ælingur. Hitin millum 7 og 10 stig.